اقتصاد۲۴- آیتالله علیرضا اعرافی به عنوان عضو فقیه شورای نگهبان در شورای موقت رهبری، انتخاب شد. این شورا که متشکل از روسای سه قوه و یکی از اعضای فقیه شورای نگهبان است، به طور موقت وظایف رهبری را بر اساس ماده ۱۱۱ قانون اساسی بر عهده دارد. بر اساس اصل ۱۱۱ قانون اساسی، در صورت بروز شرایطی همچون فوت، عزل یا کنارهگیری رهبر، شورایی متشکل از رئیسجمهور، رئیس قوه قضائیه و یکی از فقهای شورای نگهبان که توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام انتخاب میشود، وظایف رهبری را تا زمان انتخاب رهبر جدید بر عهده خواهد گرفت. با انتخاب آیتالله اعرافی توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام، او اکنون یکی از اعضای این شورای موقت خواهد بود و در این مقطع حساس، نقشی کلیدی در هدایت امور ایفا خواهد کرد.
اعرافی که پیش از این نیز به عنوان یکی از اعضای کلیدی شورای نگهبان و نایبرئیس دوم مجلس خبرگان رهبری شناخته میشد، اکنون با انتخاب مجمع تشخیص مصلحت نظام، یکی از چهار عضو شورای رهبری را تشکیل خواهد داد.
نام آیت الله اعرافی طی سالهای گذشته برخلاف دیگر اعضای شورای نگهبان زیاد شنیده نمیشد. او برخلاف سید احمد خاتمی که با اظهارات تندش شناخته میشود، چهرهای آرام و کم حاشیه است. نامش در این سالها به ندرت در اخبار دیده شده و بیشتر به تربیت طلاب و وظایفش در شورای نگهبان مشغول بوده است. حالا مجمع تشخیص مصلحت نظام با انتخاب این عضو بی حاشیه شورای نگهبان به عنوان عضو شورای رهبری یک مسئولیت بسیار خطیر و مهم را به او واگذار کرده است. آنهم در شرایطی که جمهوری اسلامی با از دست دادن رهبر انقلاب در شرایط حساسی قرار گرفته و در اثنای جنگی به سر میبرد که ممکن است به جنگی تمام عیار بدل شود. اما علیرضا اعرافی کیست و از ابتدای انقلاب تاکنون چه مسئولیتهایی برعهده داشته است؟
علیرضا اعرافی، متولد سال ۱۳۳۸ در شهرستان میبد یزد، مسیر خود را در دنیای روحانیت و سیاست از سالهای دور آغاز کرده است. او که تحصیلات حوزوی خود را تا سطوح عالی گذرانده، در کنار فعالیتهای علمی و تبلیغی، همواره حضوری مؤثر در نهادهای تصمیمگیری داشته است. اعرافی، فرزند روحانی برجسته آیتالله محمدابراهیم اعرافی، از دوستان نزدیک امام خمینی است.
بیشتر بخوانید: انتخاب اعرافی بهعنوان عضو فقیه شورای نگهبان در شورای رهبری
دوران دهه ۱۳۷۰، نقطه عطفی در زندگی اعرافی محسوب میشود. او پس از حضور در درسهای فلسفه آیتالله مصباح یزدی و تدریس در مدرسهی وابسته به وی، به ریاست «مرکز جهانی علوم اسلامی» منصوب شد. این نهاد بعدها با «سازمان مدارس و حوزههای علمیه خارج از کشور» ادغام و «جامعةالمصطفی العالمیة» را تشکیل داد که اعرافی از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۷ مدیریت آن را بر عهده داشت.
دیگر گام مهم آیت الله اعرافی، عضویت در شورای عالی حوزههای علمیه در سال ۱۳۹۵ بود. همزمان، او به عنوان امام جمعه موقت قم منصوب شد و سپس، مسئولیت مدیریت حوزههای علمیه سراسر کشور را نیز عهدهدار شد. این مسئولیت، اعرافی را در جایگاهی قرار داد که دو نهاد تأثیرگذار مذهبی را به طور همزمان اداره میکرد.
عضویت آیت الله اعرافی در شورای نگهبان و مجلس خبرگان
ورود به شورای نگهبان، جایگاه کلیدی آیت الله اعرافی را بیش از پیش تثبیت کرد. او که از سال ۱۳۹۸ با حکم رهبری به عنوان عضو فقهای شورای نگهبان منصوب شده و حکم وی در دوره هشتم نیز تمدید شد، اکنون به عنوان یکی از فقهای این نهاد، نقش تعیینکنندهای در نظارت بر قوانین و بررسی صلاحیتها در انتخاباتها ایفا میکند. علاوه بر این، آیت الله اعرافی با راهیابی به مجلس خبرگان رهبری از استان تهران، به عنوان نایبرئیس دوم این مجلس نیز انتخاب شده است؛ حضور او در این جایگاهها او را در کانون توجه گمانهزنیهای مربوط به آینده رهبری قرار داده است.
ابعاد پنهان و آشکار جایگاه آیت الله اعرافی
در سالهای اخیر، اخباری مبنی بر دیدارهای اعرافی با مقامات خارجی و بازدید از مراکز حساس، شائبههایی مبنی بر فراتر بودن نقش او از عناوین رسمیاش را تقویت کرده است. هرچند این اخبار به طور رسمی تأیید نشدهاند، اما بسیاری معتقدند که این تحرکات، نشانهای از جایگاه ویژه و تأثیرگذاری پشت پرده وی در ساختار قدرت است. با این حال، آیتالله اعرافی همچنان رویکردی آرام و کمحاشیه را در پیش گرفته و به دور از هیاهوهای سیاسی، به ایفای نقش خود ادامه میدهد. او اکنون مسئولیت مهمی را در دوران تعیین جانشین رهبر انقلاب بر عهده خواهد داشت.