اقتصاد۲۴- امارات متحده عربی و بهویژه دبی طی چند دهه گذشته خود را به عنوان جزیره ثبات در دریای توفانی خاورمیانه به جهان معرفی کرده بودند، اما این شهر که بر پایه مدل اقتصادی «امنیت در ازای سرمایه» بنا شده، اکنون با واقعیتی تلخی روبروست. با ورود تنشهای نظامی میان ایران، اسرائیل و آمریکا به فاز درگیریهای مستقیم و بیسابقه در دو هفته اخیر، آن تصویر بلورین از امنیت پایدار ترک برداشته است. گزارشهای میدانی و آمارهای منتشر شده در رسانههای بینالمللی نشان میدهند که سرمایهگذاران، بهویژه ابرثروتمندان آسیایی، دیگر دبی را پناهگاهی امن برای داراییهای خود نمیبینند.
خبرگزاری بلومبرگ در گزارشی تکاندهنده که در مارس ۲۰۲۶ منتشر شد، به صراحت اعلام کرد که ثروتمندان آسیایی در حال بازنگری جدی در استراتژیهای اقامتی و مالی خود در دبی هستند. طبق این گزارش، بسیاری از دفاتر مدیریت ثروت خانوادههای بزرگ که در سالهای اخیر از هنگکنگ و سنگاپور به دبی کوچ کرده بودند، اکنون در حال تدوین «طرحهای خروج اضطراری» هستند.
تحلیل بلومبرگ نشان میدهد که شنیده شدن صدای انفجارها و رهگیری پرتابهها در حریم هوایی منطقه، لرزه بر اندام بازاری انداخته که حیاتش به احساس امنیت، وابسته است. نیک شیائو، مدیر ارشد یکی از دفاتر مدیریت ثروت در هنگکنگ، به بلومبرگ میگوید: «سرمایهگذارانی که برای معافیتهای مالیاتی و فرصتهای جدید به خلیج فارس آمده بودند، حالا با یک بیداری تلخ مواجه شدهاند؛ آنها متوجه شدهاند که ریسکهای ژئوپلیتیک میتواند در یک شب تمام مزایای مالی را ببلعد.»
بازار مسکن دبی که همواره موتور محرک اقتصاد این شهر بوده، اکنون نخستین قربانی این ناامنی است. دادههای منتشر شده حاکی از سقوط ۲۰ درصدی شاخص املاک دبی در ابتدای سال ۲۰۲۶ است. رسانهها هشدار میدهند که در صورت تداوم درگیریها، ارزش داراییهای ملکی در این امیرنشین ممکن است تا تابستان ۲۰۲۶ با ریزش سهمگین ۵۰ درصدی مواجه شود.
در حالی که در سال ۲۰۲۵ قیمت ویلاهای ساحلی رکورد میزد، اکنون خریداران بالقوه از ترس حملات پهپادی به زیرساختهای نمادین، از معامله عقبنشینی کردهاند. گزارشهای غیررسمی حتی از برخورد پهپادها به نزدیکی مناطق حساس خبر میدهند که همین موضوع باعث شده تا شرکتهای بیمه بینالمللی، نرخ «بیمه ریسک جنگ» را برای پروژههای عمرانی در دبی به ارقام نجومی برسانند.
در دنیای سرمایهگذاری، پول همواره به سمتی میرود که صدای اسلحه در آن شنیده نشود. با ناامن شدن حاشیه خلیج فارس، دو قطب مالی بزرگ شرق آسیا یعنی سنگاپور و هنگکنگ بار دیگر به کانون توجه بازگشتهاند.
بیشتر بخوانید: سایه سنگین جنگ بر اقتصاد دبی/ آیا تصویر جزیره امن سرمایه حفظ خواهد شد؟
نشریه اکانومیست در تحلیلی پیرامون این جابجایی قدرت مالی مینویسد: «دبی در دو سال گذشته با سیاستهای باز خود توانسته بود از رقبای آسیایی پیشی بگیرد، اما جنگ فعلی ثابت کرد که ثبات سیاسی و جغرافیایی سنگاپور، مزیتی است که با هیچ ویزای طلایی یا معافیت مالیاتی قابل تعویض نیست.» بانکهای بزرگی نظیر DBS در سنگاپور گزارش دادهاند که جریان ورود سرمایه از منطقه خاورمیانه در ماههای اخیر افزایش چشمگیری داشته است. سرمایهگذارانی که پیش از این از بوروکراسی سنگاپور میگریختند، حالا آن را به بهای حفظ اصل سرمایه خود به جان میخرند.
اقتصاد دبی بیش از آنکه به نفت وابسته باشد، به آسمان و دریا وابسته است. لغو مداوم پروازهای شرکتهای بزرگی نظیر سنگاپور ایرلاینز و کاتای پاسیفیک به مقصد دبی به دلیل ناامنی حریم هوایی، شریانهای حیاتی این شهر را هدف قرار داده است. رویترز در گزارشی میدانی به تعطیلیهای موقت و کاهش شدید ظرفیت فرودگاه بینالمللی دبی اشاره کرده و مینویسد: «وقتی بزرگترین هاب پروازی جهان با تهدیدات موشکی روبهرو میشود، زنجیره تأمین جهانی و صنعت گردشگری لوکس که ستون فقرات دبی است، فرو میپاشد.»
بسیاری از تحلیلگران بینالمللی معتقدند حتی اگر همین امروز آتشبس برقرار شود، «اعتماد» سرمایهگذار که به سختی به دست آمده بود، به این سادگی باز نخواهد گشت. امارات متحده عربی اکنون در تلاش است با دیپلماسی فعال و تماس با قدرتهایی نظیر چین، خود را از مرکز درگیریها دور نگه دارد، اما واقعیت جغرافیایی تغییرناپذیر است؛ دبی بیش از حد به کانون بحران نزدیک است.
آنچه امروز در دبی شاهد هستیم، آزمونی سخت برای مدل توسعهای است که امنیت را یک پیشفرض همیشگی میپنداشت. تحلیلگران نشنال اینترست معتقدند دوران «بیطرفی مطلق» در خلیج فارس به پایان رسیده است. سرمایه بینالمللی که زمانی دبی را به عنوان «سوییس خاورمیانه» ستایش میکرد، اکنون با دیدن تصاویر درگیریها، به این نتیجه رسیده که این شهر صرفاً یک ویترین شیشهای در میانه یک میدان تیراندازی است.
در نهایت، کوچ میلیاردها دلار سرمایه به سمت سنگاپور و هنگکنگ، پیامی روشن برای سیاستگذاران منطقه دارد: در دنیای مدرن، هیچ اقتصادی بدون امنیت واقعی و پایدار، قادر به حفظ جایگاه جهانی خود نخواهد بود. دبی که روزی نماد بلندپروازی بشر بود، اکنون برای بقای خود نه با رقبای اقتصادی، بلکه با جغرافیای ناامن خود میجنگد.