اقتصاد۲۴- بازار املاک دبی طی سالهای اخیر یکی از سریعترین دورههای رشد خود را تجربه کرده است؛ رشد سرمایهگذاری خارجی، افزایش مهاجرت نیروی کار و تبدیل این شهر به مرکز مالی و تجاری منطقه، باعث شد بسیاری از تحلیلگران از دبی بهعنوان «پناهگاه امن سرمایه در خاورمیانه» یاد کنند. اما تشدید تنشهای نظامی میان ایران، آمریکا و اسرائیل در هفتههای اخیر، این تصویر باثبات را با چالشی جدی روبهرو کرده است.
نشانههای نخستین این شوک در بازارهای مالی دیده شد. بنا به تحلیل بلومبرگ، شاخص شرکتهای فعال در حوزه املاک در بازار مالی دبی (DFM Real Estate Index) طی این دوره با افت قابلتوجهی مواجه شده است. این گزارش میگوید ارزش بازار شرکتهای این بخش به شکل محسوسی کاهش یافته و بخشی از سودهای پیشبینیشده برای سالهای آینده عملاً از بین رفته است. در میان شرکتهای بزرگ این حوزه، نام «اعمار» ــ سازنده برج خلیفه و یکی از مهمترین بازیگران بازار املاک دبی ــ نیز بهعنوان شرکتی که تحت فشار این افت قرار گرفته، مطرح شده است.
در کنار بازار سهام، برخی گزارشهای خبری از واکنش سریعتر بازار واقعی املاک نیز خبر میدهند. تقریبا ۱۰ روز قبل بود که تحلیلگر اقتصادی در شبکه اجتماعی ایکس از کاهش قابل توجه قیمت املاک در دبی طی ۵ روز پیش از آن یعنی هفته اول وقوع جنگ بین ایران و ائتلاف عبری و آمریکایی، خبر داد.
اگرچه بازار املاک معمولاً نسبت به بازارهای مالی با تأخیر واکنش نشان میدهد، اما چنین گزارشهایی نشان میدهد که فضای روانی ناشی از جنگ میتواند تصمیم سرمایهگذاران و خریداران را بهسرعت تحت تأثیر قرار دهد.
سایه جنگ بر آسمان دبی، اما بیش از اینها گسترده شد و در نتیجه حملات مداومی که به برخی برجها و هتلها و مراکز اقامتی صورت گرفت، شاهد تغییر رفتار بخشی از مهاجران بودیم. روزنامه دیلیمیل در گزارشی به همین موضوع پرداخته و نوشته بود افرادی که تا پیش از این به دلیل امنیت، ثبات اقتصادی و معافیتهای مالیاتی، این شهر را برای زندگی یا سرمایهگذاری انتخاب کرده بودند، حالا در حال ترک آن هستند. اگر چنین روندی گسترده شود، میتواند مستقیماً بر بازار اجاره و تقاضای خرید مسکن در برخی مناطق شهر اثر بگذارد.
با این حال، بررسی تجربههای گذشته نشان میدهد که واکنش بازار املاک دبی به بحرانهای منطقهای همواره پیچیده و چندلایه بوده است. این شهر در بسیاری از تنشهای ژئوپلیتیک منطقه، همزمان با تجربه شوک کوتاهمدت، در میانمدت توانسته بخشی از سرمایههای منطقه را به سمت خود جذب کند. به بیان دیگر، همان عواملی که میتوانند در کوتاهمدت باعث افزایش ریسک و کاهش تقاضا شوند، در شرایطی دیگر ممکن است به ورود سرمایههای جدید به بازار دبی منجر شوند.
بیشتر بخوانید: زیانهای هنگفت سازنده برج خلیفه/ آتش جنگ ایران و آمریکا ۳۰۰ میلیارد دلار از ارزش املاک دوبی کاست
از همین رو، بسیاری از تحلیلگران معتقدند آنچه اکنون در بازار املاک دبی دیده میشود، بیش از آنکه یک تغییر ساختاری قطعی باشد، واکنشی به نااطمینانی شدید ژئوپلیتیک است. سرمایهگذاران در چنین شرایطی معمولاً تصمیمهای خود را به تعویق میاندازند، معاملات کاهش مییابد و بازار وارد دورهای از احتیاط میشود.
این وضعیت بهویژه برای شرکتهای ساختمانی و توسعهدهندگان پروژههای بزرگ اهمیت دارد؛ زیرا بخش قابلتوجهی از ارزش این شرکتها بر اساس پیشبینی فروش و تقاضای آینده محاسبه میشود. هرگونه تردید درباره آینده منطقه، میتواند مستقیماً بر ارزشگذاری آنها در بازار سهام اثر بگذارد.
در نهایت، مسیر آینده بازار املاک دبی بیش از هر چیز به سرنوشت تنشهای منطقهای وابسته خواهد بود. اگر درگیریها محدود بماند و فضای امنیتی منطقه بهسرعت به حالت عادی بازگردد، احتمال دارد بازار املاک دبی نیز مانند دورههای پیشین بهتدریج ثبات خود را بازیابد. اما در صورت طولانیشدن بحران یا گسترش آن در خلیج فارس، این بازار ممکن است با دورهای طولانیتر از رکود و احتیاط سرمایهگذاران روبهرو شود.