اقتصاد۲۴- پس از اعلام تهران مبنی بر آماده شدن طرح مدیریت مشترک تنگه هرمز با عمان، مقامهای مسقط سکوت پیشه کرده و بین برنامه جدی ایران برای دریافت هزینه از کشتیها و مخالفت آمریکا با قدرتنمایی نیروی دریایی ایران گرفتار شدهاند.
عمان پس از آنکه ایران اعلام کرد در حال هماهنگی با مسقط در مورد مدیریت آینده تنگه هرمز، از جمله برای پرداخت هزینههای کشتیرانی تجاری به یک سازمان دولتی جدید ایرانی است، در آتش اختلافات ژئوپلیتیکی گرفتار شده است.
ایالات متحده بارها گفته است هیچ راه حل دائمی برای محاصرهای که شامل پرداخت عوارض به ایران میشود، وجود ندارد و ادعا میکند عمان هم دیدگاهی مشابه دارد. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز جمعه در هند تنگه هرمز را یک آبراه منحصراً متعلق به عمان و ایران تعریف کرد و گفت: این تنگه در آبهای سرزمینی ایران و عمان واقع شده و هیچ مسیر بینالمللی بین آنها وجود ندارد.
عراقچی افزود که ایران در حال هماهنگی با عمان در مورد مدیریت آینده تنگه است. عمان تاکنون در مورد برنامههای ایران برای دریافت هزینه و درخواست جزئیات مربوط به ملیت همه کشتیهایی که از این آبراه عبور میکنند، سکوت کرده است. منطقه عمانی مسندم در جنوب آبراه هرمز قرار دارد که یک پنجم ترافیک نفتی دریایی جهان مربوط به آن است.
دیپلماتهای غربی میگویند پیشنهادهای ایران برای مدیریت دائمی تنگه هرمز در آینده غیرقانونی است، زیرا بر کشتیرانی تجاری عوارض وضع میکند و به ایران حق خودسرانه برای انتخاب کشتیهایی که اجازه عبور دارند، احتمالاً بر اساس ملیت مالک، میدهد. الزام هر کشتی به ایجاد یک حساب ریالی برای پرداخت هزینه خدمات، احتمالاً مغایر با تحریمهای سازمان ملل متحد خواهد بود که واریز پول به حساب سپاه پاسداران را ممنوع میکند.
یک طرح رقیب مبتنی بر آزادی دریانوردی که از سوی فرانسه و بریتانیا تهیه و به عمان هم ارائه شده، از حمایت بیشتر کشورهای حاشیه خلیج فارس برخوردار است. حق قانونی کشورهای ساحلی برای وضع عوارض، در قلب بنبست چگونگی بازگشایی تنگه قرار دارد و اینکه رژیم پیشنهادی ایران، با محدود کردن آزادی دریانوردی، غیرقانونی است و سابقهای برای سایر آبراههای مشابه ایجاد میکند.
ایران در سال ۱۹۸۲، خیلی زود پس از انقلاب ۱۹۷۹، به کنوانسیون سازمان ملل متحد در مورد حقوق دریاها (Unclos) پیوست، اما هرگز این معاهده را تصویب نکرد. این بدان معناست که از دیدگاه ایران، این کشور ملزم به رعایت قوانین عبور ترانزیتی این معاهده که زیربنای آزادی دریانوردی است، نیست، بلکه به قوانین بینالمللی عرفی، از جمله حق محدودکنندهتر عبور بیضرر، پایبند است.
بیشتر بخوانید:جهش ۱۰.۵ درصدی قیمت نفت آمریکا / برنت ۸ درصد بالا رفت
ایران ادعا میکند که حتی اگر ملزم به رعایت کنوانسیون باشد، حق افزایشیافته عبور ترانزیتی برای کشتیهای کشورها مشروط است و عبور به طور خاص میتواند در صورت هر گونه تهدید یا استفاده از زور علیه «حاکمیت، تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی کشورهای ساحلی» محدود شود. تهران در آغاز درگیری اعلام کرد ساحل جنوبی تنگه، از جمله امارات، از سوی ایالات متحده برای مسلح کردن پایگاههای آمریکایی جهت حمله به ایران استفاده میشود.
ایران امیدوار است اداره تنگه خلیج فارس، نهاد دولتی که در ۵ مه تأسیس کرد، به یک جریان درآمدزای سودآور تبدیل شود. یک نکته این است که آیا ایران فقط میتواند در ازای ارائه خدمات به کشتیها هزینه دریافت کند یا اینکه در واقع استفاده از این خدمات اجباری خواهد بود، بنابراین در واقع هزینه خدمات به عوارض تبدیل میشود. کشتیها اکنون باید با ایمیل در دفتر اداره تنگه ثبت نام و اطلاعات مسیریابی و اجازه عبور را دریافت کنند. پرداخت به پول ملی ایران الزامی خواهد بود. این هزینه تقریباً یک دلار در هر بشکه تعیین شده است.
دونالد ترامپ در اجلاس خود در پکن ادعا کرد که چین - که تقریباً ۴۵ درصد از تولید نفت ایران را از طریق این تنگه وارد میکند - با ایالات متحده موافقت کرده است هیچ عوارض و محدودیتی نمیتواند وجود داشته باشد. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، هم گفته است که چین از عوارض حمایت نمیکند. وزارت امور خارجه چین اعلام کرد صرفاً خواهان پایان محاصره است و علت این بسته شدن، جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران است.
با این حال، سپاه پاسداران روز پنجشنبه توضیح داد که پس از گفتوگو با سفیر چین در ایران، گروه بزرگی از تانکرهای نفتی چینی اجازه عبور از تنگه را دریافت و این کشتیها موافقت کردهاند تابع ایران باشند. این عبارت فاش نکرد که آیا چین هزینهای پرداخت کرده است یا خیر. در زمانی که ایالات متحده به عنوان اقدام متقابل محاصره بنادر ایران را اعمال کرد، ترامپ گفت: هر که عوارض غیرقانونی بپردازد، عبور امنی در دریاهای آزاد نخواهد داشت. این یعنی نیروی دریایی ایالات متحده ممکن است خود را محق بداند در صورت پرداخت عوارض، تانکرهای نفتی چینی را توقیف کند.
منبع: اطلاعات آنلاین