تاریخ انتشار: ۱۴:۳۳ - ۰۵ ارديبهشت ۱۴۰۱
چرا برنده جنگ روسیه و اوکراین در صحنه نظامی اتفاق نخواهد افتاد؟

جنگ روایت‌ها نه جنگ تانک‌ها

چند وقت پیش کتابی ترجمه می‌کردم به نام «دستکاری در رسانه‌های اجتماعی» که انتشارات همشهری آن را در پایان سال گذشته منتشر کرده است. تحقیقی است از پژوهشگران دانشگاه آکسفورد كه در آن از مفهومی به نام «پروپاگاندای رایانشی» صحبت مي‌شود.

جنگ روایت‌ها نه جنگ تانک‌ها

اقتصاد۲۴- عباس رضایی ثمرین /چند وقت پیش کتابی ترجمه می‌کردم به نام «دستکاری در رسانه‌های اجتماعی» که انتشارات همشهری آن را در پایان سال گذشته منتشر کرده است. تحقیقی است از پژوهشگران دانشگاه آکسفورد كه در آن از مفهومی به نام «پروپاگاندای رایانشی» صحبت مي‌شود. از اسمش نترسید؛ یعنی استفاده هدفمند از پلتفرم‌هاي رسانه‌هاي اجتماعي براي انتشار اخبار جعلي يا برجسته‌سازي يا سركوب محتواي خاص با هدف تاثيرگذاري در تحولات سياسي. 

بر اساس آنچه در این کتاب آمده، اوکراین کشوری است طي سالهاي گذشته مستمرا با بحران جدی اطلاعات غلط و دستكاري واقعيت روبرو بوده است. اين كشور در سالهاي اخير با درگیری‌هاي مسلحانه با جدايي‌طلبان استان‌های شرقی، بحران شدید اقتصادی، آشفتگی سیاسی، انتقال مداوم قدرت و اصلاحات ساختاری مواجه بوده است. همه این چالش‌ها با توسعه سریع فناوری‌های اطلاعاتی و استفاده روزافزون از اینترنت همراه بوده است، چيزي كه به شکل چشمگیری در روند تحولات کشور نقش داشته است.

كشور رقيب اوكراين، يعني روسيه از كشورهاي پيشرو در پروپاگانداي رايانشي است. یک نمونه قابل توجه از عملیات پروپاگاندای رایانشی بین روسیه و و اوکراین ، مورد مشهور فاجعه MH17 است.

در 17 ژوئیه 2014 ، یک هواپیمای بوئینگ 777 شرکت هواپیمایی مالزی در مزارع دونباس در منطقه‌ای تحت کنترل جدايي‌طلبان سقوط کرد و همه 298 سرنشین آن كشته شدند. 

در سپتامبر 2016 ، تیم تحقیق بين‌المللي اولین نتایج خود را ارائه داد و نتیجه گرفت که هواپيما توسط يك موشک زمین به هوا ساقط و اين موشك از مناطق تحت كنترل جدايي‌طلبان تحت حمايت روسيه شليك شده است. پیش از انتشار نسخه رسمی گزارش پرونده اما تئوري‌ها و فرضيات مختلفي پيرامون اين واقعه در فضاي رسانه‌هاي مطرح شد. معروف‌ترينِ اين فرضيه‌ها، ادعا مي‌كرد كه يك جت نظامي متعلق به اوكراين هواپيماي مسافربري مالزي را سرنگون كرده است.

این نظریه اولين بار در توییت‌های یک كارمند اسپانيايي بخش مراقبت پرواز فرودگاه كيف به نام كارلوس مطرح شد. كارلوس در حساب كاربري توييتر خود ادعا كرده بود كه در زمان هدف قرار گرفتن هواپيماي مالزي، يك جت نظامي را در آن حوالي روي صفحه رادار ديده است. 

بعد از توييت‌هاي كارلوس، ماجرا به سرعت و با گستردگي توسط رسانه‌هاي جريان اصلي روسيه از قبيل راشاتودي، ريانووستي و تاس منشتر شد. وزارت دفاع روسيه قطعات بعدي پازل را چيد و با انتشار يك تصوير ماهواره‌اي-كه بعدا معلوم شد جعلي بوده- وجود يك جت در نزديكي هواپيماي ساقط شده را در جريان يك كنفرانس مطبوعاتي تاييد كرد.

بعدها یک تحقیق که توسط يك سایت واقعيت‌سنجي به نام استاپ‌فيك انجام شده بود، اثبات کرد، حساب کاربری کارلوس در توييتر جعلی است. از آنجا كه در بررسي‌ها معلوم شد سيستم مراقبت پرواز در اوكراين كارمند غيراوكرايني ندارد، حساب كاربري كارلوس مسدود شد. بعدها تحقيقات دولتي در اوكراين نشان داد كه حساب موسوم به كارلوس اولين بار در زمان انقلاب «يوروميدان» (موج اعتراضات و ناآرامي‌هاي طرفداران غرب در اوكراين در سال 2014 براي پيوستن به اتحاديه اروپا) ثبت شده و وظيفه آن در زمان مذكور ريتوييت پيام‌هاي طرفداران روسيه بوده است. اين فعاليت تا دو ماه پيش از حادثه سقوط هواپيما هم ادامه داشته اما در دو ماه منتهي به سقوط، حساب كاربري مورد نظر فعاليت غيرفعال بوده است. تا اينكه در ژوئیه 2014 اكانت دوباره فعال شده تا یکی از قوی‌ترین نظریه‌های جعلی در تاريخ پروپاگانداي رايانشي را در خصوص هواپيماي مالزي تولید کند. 

به همین خاطر است که در میانه جنگ روسیه علیه اوکراین، این روایت‌هاي رسانه‌اي و كنشگري‌هاي نسل جديد پروپاگانديست‌ها، يعني ربات‌ها و ترول‌هاي اينترنتي است كه از اهمیت بیشتری نسبت به خود جنگ و واقعیت آن برخوردارند. مثلا در صورت وقوع رويداد شگفت‌انگيزي در جريان جنگ، از قبيل فاجعه اتمي يا جنايت جنگي در مقياس بزرگ، بيشتر از واقعيت اتفاق، اين روايت‌ها هستند كه تعيين مي‌كنند، كدام طرف برنده استفاده از امتيازات سياسي خواهد بود. 

تصور عمومی از تجاوز روسیه به اوکراین، جنگ در صحنه واقعی با انگیزه‌ها و اهداف نظامی است. اما واقعيت اين است كه براي همه كساني كه در جايي خارج از ميدان، تحولات جنگ را پيگيري مي‌كنند، تصوير جنگ، با روايت‌هاي رسانه‌اي رسمي و غيررسمي ساخته مي‌شود. بر همين اساس، همزمان با جنگ در فضای واقعی، جنگی برای غلبه روایت روسیه یا اوکراین از جنگ نيز در جریان است. 

منبع: هفت صبح

ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

تصویر جدید نوید محمدزاده و فرشته حسینی در راه جشنواره کن

وضعیت سبد سهام عدالت در سوم خرداد

تنش زدایی منطقه‌ای تهران با مذاکرات در سایه

آقای استاندار، شاخص به ۵۰۰ رسید تهران را تعطیل کنید!

اسرائیل با ترور صیادخدایی، برجام را نشانه رفته است

فیلم/ تازه‌ترین تصاویر از خارج‌کردن اجساد قربانیان حادثه آبادان

پیش بینی هولناک از آینده گردوخاک

بهترین مواد غذایی که ریه‌ها را پاکسازی می‌کنند

افزایش ۲۰ تا ۲۵ درصدی نرخ ماءالشعیر

تصویری تکان‌دهنده از زمان ساخت متروپل

با ۸ خوراکی برای هضم بهتر غذا آشنا شوید

فیلم/ قطع ناگهانی برق در کنسرت خواننده مشهور

دست رد بیرانوند به سه پیشنهاد نجومی

دیدار پرسپولیس و شهرخودرو لغو شد

سازمان بورس اجازه بستن کد بورسی سهامداران را دارد؟

معامله سکه تعطیل شد/ نقدی دلار بخرید، تخفیف بگیرید

فردا و پس‌فردا تهران تعطیل می‌شود؟

ایلان ماسک با زرنگی صاحب خودرو افسانه ای جیمز باند شده است

ساعات کاری ادارات استان تهران امروز ۱۲ اعلام شد

تصادف وحشتناک اتوبوس با ۵ خودرو در کرج+عکس

همدان، مشهد و کرمان؛ ۳ شهر تاریخی از دست رفته

حقوق بازنشستگان کاهش می‌یابد؟

تاوان سنگین مداخله دولت در بازار مسکن

جاماندگان وام بدون ضامن با این یازده تضمین وام بگیرید

محسن رضایی: امسال شرایط سختی خواهیم داشت

آلودگی هوای تهران به وضعیت خطرناک رسید/ شاخص آلودگی نزدیک به ۴۰۰

فیلم/ تبلیغ عجيب دکتر انوشه برای سازنده برج متروپل آبادان

حسین عبدالباقی، مالک متروپل جان خود را از دست داد

درآمد یک شرکت بورسی رشد ۲۲۵ درصدی داشت

خرید انواع آبمیوه چقدر هزینه دارد؟

قیمت رهن و اجاره خانه در منطقه باغ فیض چقدر است؟

شهردار آبادان بازداشت شد

تولید سالانه ۱۰۰ هزار دستگاه محصول پروژه K125

چگونه برای سهام عدالت ثبت‌نام کنیم؟

فیلم/ یوسف تیموری؛ ماجرای غم انگیزترین خنده جوکر

سند فیزیکی املاک و اراضی حذف می‌شود

سقوط یک جنگنده در اصفهان