تاریخ انتشار: ۱۱:۱۳ - ۱۲ ارديبهشت ۱۴۰۱
فرونشست زمین در ایران از ۴۵ سال پیش آغاز شد

تمام بافت تاریخی اصفهان در خطر فرونشست

علی بیت‌اللهی، مدیر بخش زلزله و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی می‌گوید: «تمام بافت‌های تاریخی استان اصفهان در خطر فرونشست قرار دارند. بافت‌های تاریخی این استان نسبت به استان‌های دیگر بیشتر در خطر است.»

تمام بافت تاریخی اصفهان در خطر فرونشست

اقتصاد۲۴- هر چه می‌گذرد فرونشست زمین بیشتر نمایان می‌شود. از ساختمان‌های مسکونی گرفته تا دشت‌ها. حالا هم آثار فرونشست زمین در بافت‌های تاریخی نمایان شده است؛ از پل خواجو در اصفهان گرفته تا تخت جمشید در شیراز.
فرونشست زمین در بافت‌های تاریخی چندان قابل جبران نیست. سازه‌هایی که قرن‌ها جنگ، ریزش‌های آسمانی، زلزله، طوفان و… را پشت سر گذاشتند، اما فرونشست زمین زنگ خطر را برای آن‌ها به صدا در آورد. با شکاف‌هایی که هر چند وقت یکبار یک گوشه از این سازه‌ها ایجاد می‌شود. وضعیت اصفهان، اما از سایر استان‌ها وخیم‌تر است.
یکی از چشمه‌های تغذیه‌کننده آبخوان دشت اصفهان، زاینده‌رود است. کارشناسان می‌گویند راه کاهش فرونشست در اصفهان جریان دائمی زاینده‌رود و مدیریت کشت و زرع است. با این حال، اما جریان زاینده‌رود در اصفهان دائمی نیست. آثار مخرب فرونشست هم به دنبال آن روز به روز بیشتر می‌شود.
تمام بافت‌های تاریخی اصفهان در خطر فرونشست
علی بیت‌اللهی، مدیر بخش زلزله و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی به تجارت‌نیوز می‌گوید: «اگر بخواهیم از نظر میزان خطر و در معرض خطر بودن آثار تاریخی یک درجه‌بندی داشته باشیم، مطمئنا آثار تاریخی واقع در گستره شهر اصفهان مهم‌تر است. تمام آثار تاریخی اصفهان در خطر فرونشست زمین هستند.»

بیت‌اللهی ادامه می‌دهد: «تخت جمشید و نقش رستم در شیراز هم دست کمی از آثار تاریخی اصفهان ندارد. در این بافت‌ها هم شکاف‌های فرونشست مشاهده می‌شود. در استان خراسان رضوی هم بافت‌های تاریخی در معرض خطر فرونشست زمین هستند.»


بیشتر بخوانید: ایران و رویای ناتمام جاده ابریشم / چابهار چطور از بنادر گرجستان و پاکستان جاماند؟


او می‌گوید: «بالاترین کسری مخزن آب‌های زیرزمینی به ترتیب در استان‌های خراسان رضوی، تهران، کرمان، اصفهان و فارس است. اما در اصفهان تعداد آثار تاریخی در خطر فرونشست بسیار بیشتر است.»
آثار فرونشست زمین در سطح بافت‌های تاریخی نمایان شده است. مسجد جامع عباسی، پل خواجو، مسجد سید اصفهان در استان اصفهان تنها گوشه‌ای از آن است. اما آیا با تعمیر این سازه‌ها می‌توان خسارت‌های حاصل از فرونشست را جبران کرد؟
بیت‌اللهی در این مورد می‌گوید: «در بافت‌های تاریخی، ساختمان‌ها دارای اسکلت و مهندسی نیست که تاب‌آوری نسبتا بالایی داشته باشند. به دلیل نشست‌های نامتقارن آسیب می‌بینند. فرونشست آثار غیرقابل تعمیری روی بافت‌های تاریخی می‌گذارد.»

آغاز فرونشست زمین در ایران از ۴۵ سال پیش

فرونشست زمین بر اثر افت سطح آب زیرزمینی رخ می‌دهد. مدت‌ها طول می‌کشد تا آثار آن را در سطح زمین و ساختمان‌ها ببینیم. یک روزه رخ نمی‌دهد که بتوان یک روزه با آن مقابله کرد. اما فرونشست زمین از چه زمانی در ایران آغاز شد؟
بیت‌اللهی می‌گوید: «فرونشست، رویدادی مستمر و تدریجی است. اگر بخواهیم تاریخچه کسری مخازن آب‌های زیرزمینی را بررسی کنیم از حدود سال ۱۳۵۵شروع شد. تا قبل از آن منابع آبی ما با توجه به جمعیت کم، نیاز پایین‌تر و کشاورزی کم وسعت‌تر متعادل بود.»

مدیر بخش زلزله و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ادامه می‌دهد: «اواسط دهه هفتاد افت ناگهانی در میزان آب‌های زیرزمینی شروع شد و تا اکنون ادامه دارد. به عبارتی نقطه عطف فرونشست زمین را باید از سال ۱۳۷۵ در نظر بگیریم. از سال ۱۳۵۵ تاکنون ۱۴۰ میلیارد مترمکعب آب زیرزمینی از دست دادیم که عمده آن از سال ۱۳۷۵ به بعد بود.»
او ادامه می‌دهد: «به دلیل خشکسالی، کاهش نزولات جوی، اضافه برداشت آب در حوزه‌های صنعتی، کشاورزی و شرب کسری مخازن آب‌های زیرزمینی ادامه دارد. پس فرونشست زمین در کشور یک قدمت ۴۵ ساله دارد. این ۴۵ سال فرونشست در دشت‌ها شروع به رخ دادن کرد و الان به مرز بحرانی رسیده است. مرز بحرانی زمانی است که آثار فرونشست نمایان می‌شود. از این به بعد آبرفت به تراکم نهایی که برسد، حالت مرگ دشت‌ها و آبخوان‌ها اتفاق می‌افتد.»
حالا تمام دشت‌های ایران در حال فرونشست هستند. با این حال آنطور که کارشناسان می‌گویند باز هم برای مقابله با آن و پیشگیری از خطرات جدی‌تر فرصت داریم. بیت‌اللهی می‌گوید ۱۰ سال آینده برای ما حیاتی است. اگر در این مدت اقدامات جدی برای مقابله با کسری آب‌های زیرزمینی صورت بگیرد، می‌توانیم امیدوار باشیم.

منبع: تجارت نیوز
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

نماینده سابق آبادان: از حسین عبدالباقی خانه نخریدم

رهبر انقلاب: مخاطب اول در هر یک از عرصه‌های جهاد و دعوت به خیر روحانیت است

تعاونی‌ها ۴۰۰ هزار واحد مسکونی می‌سازند

کاهش ۲۰ تا ۳۰ درصدی مصرف میوه

دو تصویر از حواشی حادثه آبادان خبرساز شد

قیمت خودرو امروز ۴ خرداد ۱۴۰۱

خطر مهاجرت گسترده ایرانیان برای غذا

ریزش قیمت خودرو در بازار

تلاش شبانه برای جستجوی افراد گرفتار در ساختمان متروپل

نخستین و بزرگ‌ترین تورنمنت ترید ایران به‌زودی برگزار می‌شود

قیمت آپارتمان در تهران؛ چهارم خرداد ۱۴۰۱

توقیف نفتکش روسی حامل نفت ایران توسط آمریکا

منابع تامین یارانه‌های جدید از کجاست؟

رشد ۲ هزار و ۱۱۸ واحدی شاخص بورس

بازار سهام دوباره به عقب برمی‌گردد؟

فیلم/ اولین ویدیو منتشر شده از لحظه ریزش متروپل

۶ سیگنال جدید برای پییش‌بینی بورس

فیلم/ مرگ و میر ناشی از آلودگی هوا از کرونا هم بیشتر می‌شود!

فیلمی که ۳۶سال پیش، آینده ایران را پیش‌بینی کرد

هند به ایران خودرو برقی می‌فروشد؟

قیمت انواع دوغ در بازار

۱۰ خودروی وارداتی احتمالی را بشناسید

فیلم/ فریادهای این زن آبادانی را تاریخ ایران فراموش نمی‌کند

قیمت انواع لپ تاپ ایسر + جدول

جزئیات وام ۱۰۰ میلیونی ودیعه مسکن

قیمت گوشی سامسونگ، شیائومی و نوکیا + جدول

فیلم/ شعار خاص کرمانی‌ها برای حمایت از وریا غفوری

قیمت خودرو‌های بنز در بازار ایران امروز

حضور کیت ماس در دادگاه جانی دپ و امبر هرد برای دفاع از همسر سابقش

قیمت خودرو‌های سایپا + جدول

وام اجاره خانه در تهران ۱۰۰ میلیونی شد

وضعیت هوای تهران خطرناک است

قیمت خودرو‌های ایران خودرو + جدول

فیلم/ عزاداری و سینه‌زنی مردم آبادان در کنار متروپل

قیمت سکه پارسیان + جدول

قیمت سکه و طلا + جدول

خودرو‌های وارداتی در بازه قیمت ۷ تا ۲۰ هزار دلار است