تاریخ انتشار: ۰۹:۵۱ - ۱۵ تير ۱۴۰۱
نتایج یک پژوهش درباره الگوی اقتصاد مقاومتی نشان می‌دهد

تهدید ثبات و امنیت با ۶ چالش اقتصادی

این پژوهش، مشکلات موجود بر سر راه امنیت اقتصاد ایران را در چهار مورد دسته‌بندی کرده است

چالش اقتصادی

اقتصاد۲۴- نتایج یک پژوهش که در فصلنامه «مطالعات دفاعی استراتژیک» منتشر شده، بخشی از چالش‌های اقتصادی ایران را فهرست کرده و معتقد است اگر برای این چالش‌ها چاره‌جویی نشود، ممکن است «انسجام اجتماعی و سیاسی کشور را زایل کند و رشد درازمدت اقتصادی را با مخاطره جدی مواجه سازد.»

این پژوهش با عنوان «نقش ثبات و امنیت اقتصادی در الگوی اقتصاد مقاومتی جمهوری اسلامی» سه ضلع اولویت‌های مهم سیاست‌گذاری‌های کلان دولت‌ها را «رشد، عدالت، ثبات و امنیت اقتصادی» عنوان کرده و سپس به مشکلات اقتصاد ایران پرداخته و در نهایت تلاش کرده تا از مسیر «اقتصاد مقاومتی» برای آن‌ها راهکار‌هایی ارایه دهد. مشکلات اساسی اقتصاد ایران از دیدگاه نویسندگان، چندین مورد هستند: رشد اندک و پرنوسان اقتصادی، توزیع نابرابر رشد اقتصادی موجود، شکاف فناورانه با دنیای پیشرفته، رقابت‌پذیری پایین اقتصاد ایران با کشور‌های پیشرفته، تخریب محیط زیست و دست آخر بیکاری گسترده. تا زمان چاره‌جویی نشدن برای این مشکلات نیز خطر به هم خوردن انسجام اجتماعی در ایران بالاست.


بیشتر بخوانید: دولت سیزدهم و ادامه سردرگمی در سیاست خارجی


این پژوهش، مشکلات موجود بر سر راه امنیت اقتصاد ایران را در چهار مورد دسته‌بندی کرده است: چالش‌های تجاری، عمومی، اجتماعی و خانوادگی که هر یک در زمینه خاصی ثبات اقتصاد ایران را تهدید می‌کنند. بر اساس تعریف موجود، امنیت اقتصادی عبارت است از میزان حفظ و ارتقای شیوه زندگی مردم یک جامعه از طریق تامین کالا‌ها و خدمات، هم از مجرای عملکرد داخلی و هم حضور در بازار‌های بین‌المللی. در حالی که به‌طور سنتی امنیت اقتصادی دو عنصر اصلی استفاده از امکانات اقتصادی به عنوان اهرم و بنیان اقتصادی قدرت نظامی داشته، افزایش وابستگی متقابل اقتصادی و سیاسی شدن فزاینده موضوعات اقتصادی، موجب ایجاد آسیب‌پذیری بیشتر دولت‌ها شده است.

چالش‌های عمومی

در این تحقیق ۸ مورد به عنوان چالش‌های عمومی موجود در اقتصاد ایران ذکر شده؛ هر یک از این چالش‌ها به صورت دومینووار روی دیگری اثر گذاشته است. نخستین مورد افزایش کسری بودجه عمومی است که به افزایش بار بدهی عمومی و رشد بی‌رویه نقدینگی می‌انجامد. این موضوع که با «از دست رفتن انضباط مالی دولت» همراه است، به «افزایش نرخ تورم» و «کاهش ظرفیت‌های مالیاتی» می‌انجامد. «بی‌ثباتی در سیاست‌گذاری اقتصادی» و «انقباضی شدن بودجه و تاثیر آن بر اشتغال» از دیگر چالش‌هایی است که از دیدگاه نویسندگان در این بخش دیده می‌شود.

چالش‌های تجاری

نویسندگان این پژوهش ۱۱ مورد چالش‌های تجاری بر سر راه ثبات و امنیت اقتصادی برشمرده‌اند. نخستین مورد «افزایش مطالبات معوقه بانکی» است که «کاهش انگیزه سرمایه‌گذاری» می‌انجامد. مورد سوم «افزایش محدودیت‌های تجاری» به دلیل تحریم‌هاست که خود «میزان جذب سرمایه‌گذاری خارجی» را کاهش می‌دهد. «ایجاد دشواری در دسترسی تولیدکنندگان به سرمایه خارجی» و «عدم پذیرش اعتبارات اسنادی بانک‌های ایرانی» در نظام تجارت بین‌الملل از دیگر چالش‌های موجود است. این پژوهش موارد دیگر چالش‌های تجاری ایران را افزایش فرار سرمایه، نوسانات ارزی، بی‌ثباتی در هزینه‌های تولید، ایجاد نااطمینانی در فضای کسب‌وکار، افزایش ریسک سرمایه‌گذاری در کشور و افزایش ریسک اعتباری مراودات تجاری با ایران نامیده است.

چالش‌های خانوادگی
در این بخش، ۴ چالش بزرگ بر سر راه خانوار‌های کشور دسته‌بندی شده‌اند. کاهش ضریب امنیت اقتصادی بخش خانوار، کاهش نرخ مشارکت نیروی کار، افزایش نرخ تورم و کاهش ضریب امنیت مسافرت‌های هوایی.

راه‌حل‌ها شدنی است؟
با اینکه تحقیق حاضر توانسته تا حدودی موانع و چالش‌های اقتصادی ایران را به‌طور روشن عنوان کند؛ اما راه‌حل عملیاتی مشخصی ارایه نکرده است. در سه مورد «پیشنهاد» این پژوهش که با هدف «تاکید بر اقتصاد مقاومتی» نوشته شده نیز مواردی «کلی» عنوان شده است. مثلا آمده است: «برای تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی بر مولفه‌های ثبات وامنیت اقتصادی تاکید بیشتری گردد.» یا اینکه بر «ساماندهی واردات در میان‌مدت و افزایش خطرپذیری قاچاق کالا در کوتاه‌مدت» تاکید شده است؛ و دست آخر اینکه «تقویت پول ملی وتوسعه اشتغال ضمن تثبیت فضای ثبات و امنیت اقتصادی نقش موثری در رشد و تاب‌آوری اقتصاد در برابر شوک‌ها و تحریم‌های اقتصادی بازی می‌کند.» این پژوهش ۲۵ توصیه براساس نظر چندین نفر از «نخبگان اقتصادی» ارایه کرده، اما نامی از این «نخبگان» نبرده و البته هیچگونه پیوست اجرایی هم ندارد. این راهکار‌ها در جدول پیوست گزارش آمده است.
این در حالی است که دولت آقای رییسی پیش از این با شعارهایی، چون «دولت انقلابی» و تاکید بر «اقتصاد مقاومتی» روی کار آمده و این امیدواری را به وجود آورده بود که قرار است مشکلات اقتصادی ایران با روش‌های جدید دولت از بین برود. با این حال، یک سال پس از روی کار آمدن دولت سیزدهم، این «شوک درمانی» بوده که به عنوان اصلی‌ترین ساز و کار دولت برای رفع مشکلات اقتصاد ایران «تجویز» شده و حالا اثرات این «جراحی» رفته رفته خود را نشان می‌دهد.

ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

شناسایی ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار مودی مالیاتی جدید

آیا دود سفید از وین بلند می‌شود؟

قیمت پروازهای نجف ۱۰ میلیون تومان! | بلیت فروشی با نرخ ارز؟

جزییات تازه درباره افزایش حقوق بازنشستگان

نذری دادن بهنوش طباطبایی در شب تاسوعای حسینی +فیلم

آیا متن توافق برای احیای برجام «نهایی» شده است؟

افزایش چشمگیر قیمت برنج ایرانی درجه یک

کاهش چشمگیر مصرف مواد لبنی/ «کوتاه قدی» در انتظار کودکان مناطق کم برخوردار

تورم ۸۴ درصدی خوراکی‌ها

هشدار نارنجی هواشناسی برای سیلاب در ۶ استان

علی‌بابا ۹۲۰۰ نفر از کارکنان خود را اخراج کرد

افزایش تولد بیماران تالاسمی از زمان اجرای قانون جوانی جمعیت

سرانجام افزایش حقوق بازنشستگان چه می‌شود؟

دلیل زیان تولید و انباشته خودروسازان در دولت سیزدهم چیست؟ / چرا خودرو در دولت رئیسی گران تر شد؟

فیلم/ سرقت دو میلیون دلار جواهر در ۳۰ ثانیه!

شوک به استقلالی‌ها قبل از بازی بزرگ مقابل سپاهان

قیمت نفت برنت به ۹۵ دلار رسید

پیش‌بینی آینده قیمت مسکن در صورت احیای برجام

سهمیه کنکور؛ دوپینگی که مجاز است!

صف خرید و فروش سهام در ۱۸ مرداد ۱۴۰۱

قیمت آپارتمان در تهران؛ ۱۸ مرداد ۱۴۰۱

فیلم/ افزایش سرقت های خرد؛ از آمارهای پلیس چه می‌توان فهمید

۵ سوخت‌بر مفقود در سیلاب همچنان ناپدید هستند

نگرانی اصولگرایان رادیکال از احیای برجام

دم نوش‌های لاغری واقعا باعث لاغری می‌شود؟

دلایل بی‌اعتمادی به بورس چیست؟

کوپن برمی‌گردد، اما قیمت‌ها ارزان نمی‌شود

فیلم/ چقدر به پایان کابوس کرونا نزدیک هستیم؟

کاهش شدید سرانه مصرف گوشت قرمز

یک بازیکن پرسپولیس از لیست خارج شد

بخشنامه معافیت مالیاتی گواهی سپرده کالایی ابلاغ شد

رشد ۳۳۹ واحدی شاخص بورس در ابتدای معاملات

فیلم/ تصاویر دردناک از تخلیه محصولات یک کشاورز به داخل رودخانه!

هزینه خرید انواع رینگ لایت چقدر است؟

قیمت خودرو‌های پرطرفدار در بازار

پایان غم‌انگیز ماجرای فرهاد مجیدی و قایدی

فیلم/ لحظه تکان‌دهنده و تلخ درگذشت مداح جوان در حین نوحه‌خوانی