تاریخ انتشار: ۱۱:۴۹ - ۰۵ دی ۱۴۰۱

نقش بنزین در آلودگی هوا چقدر است؟

مهمترین نقش بنزین در آلایندگی، مرحله احتراق است که کمتر به آن توجه می‌شود و عامل اصلی آلودگی هوا از این نظر است، احتراق بنزین در موتورها، حتی بنزین با کیفیت یورو۵، علاوه بر گاز کربنیک، تولید گاز اکسیدهای ازت – هیدرو کربن‌های نسوخته و مونوکسید کربن و همچنین بنزن می‌کند. مقدار این گازها به طراحی موتور بستگی دارد ولی تولید آنها اجتناب ناپذیر است.

نقش بنزین در آلودگی هوا چقدر است؟

اقتصاد۲۴ مدیر سابق برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی با اشاره به نقش بنزین در آلودگی هوا، اظهار کرد: بنزین در دو مرحله می‌تواند در آلایندگی نقش داشته باشد. قبل از احتراق در هنگام نگهداری، نقل و انتقال، سوخت گیری و پس از احتراق. در مرجله قبل از احتراق، با اصلاح کیفیت و کاهش ترکیبات آلاینده مانند آروماتیک‌ها و بنزن و نیز نصب تجهیزات بازیابی بخار بنزین در مخازن نگهداری و مخازن ایستگاه‌های سوخت گیری و هنگام سوخت گیری خودروها، میتوان آلایندگی قبل از احتراق را به شدت کاهش داد.

شهاب الدین متاجی در گفتگو با ایسنا، با بیان اینکه هم اکنون استاندارد مورد قبول بنزین‌های یورو ۵ و ۴، اروماتیک کمتر از ۳۵ در صد و بنزن کمتر از یک و فشار بخار کمتر از ۱۰ پی اس آی است، اظهار کرد: بنزین بسیاری از پالایشگاه‌های ایران از نظر ترکیبات فوق در محدوده قابل قبول قرار دارند. تعداد معدودی از دیگر پالایشگاه‌های باقیمانده نیز در حال اجرای طرح‌های خود برای ارتقای کیفیت هستند.

وی با بیان اینکه تفاوت استاندارد یورو ۵ و ۴ در میزان گوگرد است، گفت:در استاندارد یورو ۵ میزان گوگرد کمتر از ده گرم در میلیون گرم و استاندارد یورو ۴ میزان گوگرد کمتر از ۵۰ گرم در میلیون گرم است. علت کاهش، علاوه بر کاهش اکسید گوگرد در هوا، جلوگیری از صدمه گوگرد به کاتالیزر تصفیه دود خروجی موتور است. تسریع در نصب سیستم‌های بازیابی بخار در همه جایگاه‌های سوخت کشور و انبار‌های بنزین می‌تواند این نوع آلودگی را خاتمه دهد.

در مناطق نزدیک به مخازن و جایگاه‌ها، مقدار بنزن بسیار بیشتر از سایر نقاط است

مدیر سابق برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی با تاکید بر اینکه به دلیل هزینه زیاد احداث و بهره برداری این تاسیسات، اجرای آن به کندی پیش می‌رود، به گونه‌ای که تعداد کمی از مخازن و ایستگاه‌ها مجهز به سیستم بازیابی بخار بنزین هستند، تصریح کرد: برنامه‌ریزی برای تامین مالی جهت اجرای پروژه در قسمت مخازن و نیز مساعدت‌های مالی به جایگاهداران خصوصی، در کاهش این نوع آلودگی موثر است. نتایج آزمایش‌های به‌عمل آمده در مورد غلظت بنزن در هوا، نشان داده است در مناطق نزدیک به مخازن و جایگاه‌ها، مقدار بنزن بسیار بیشتر از سایر نقاط است.

به گفته وی به همین منظور برای موتور خودرو‌ها استاندارد یورو ۶ تعریف شده که رعایت آن از سوی خودرو سازان الزامی است. از سوی دیگر در خودرو‌ها در لوله خروجی دود، کاتالیزر‌های خاص نصب می‌شود تا مواد آلاینده فوق را تبدیل کند. نقش این کاتالیزر‌ها در کاهش آلایندگی بسیار مهم است و باید با معاینات دوره‌ای از کارکرد آن‌ها اطمینان حاصل شود و به موقع تعویض شوند. نکته مهم این است که بنزن نشر یافته از طریق دود خروجی موتور‌های بنزینی بستگی به مقدار اروماتیک و بنزن موجود در بنزین دارد و تاثیر مقدار بنزن از اروماتیک بیشتر است.

مدیر سابق برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی با بیان اینکه به همین دلیل کنترل مقدار بنزن بسیار مهم است و حتی در برخی از شهر‌ها برای کنترل مقدار بنزن هوا، حداکثر مجاز آن را از استاندارد یورو ۵ کمتر تعیین کرده اند، اظهار کرد: بنابراین هم از طریق نصب سیستم‌های بازیابی بخار در مخازن و ایستگاه‌های سوخت گیری، باید از انتشار بنزن جلوگیری کرد و هم از طریق نصب کاتالیزر و ساخت موتور طبق استاندارد یورو ۶ انتشار آن‌را کاهش داد. آزمایش‌ها نشان داده است که در محله‌ای پر ترافیک غلظت بنزن بسیار بیشتراز مکان‌های دیگر است.

بررسی کیفیت بنزین در کشور‌های اروپایی

متاجی در پاسخ به این سوال که در کشور‌های دیگر به موضوع کیفیت بنزین چه اندازه توجه می‌شود؟ گفت: طبق استاندارد یورو ۵ حداکثرحجمی اروماتیک ۳۵و الفین ۱۸ و بنزن ۱ درصد بوده. تفاوت یورو ۵ و یورو ۴ در مقدار گوگرد است. در یورو ۵ حداکثر وزنی گوگرد ۱۰ بخش در میلیون (ppm) و در یورو ۴ برابر ۵۰ بخش در میلیون است. با توجه به تاثیر بنزن سوخت در مقدار بنزن خروجی از موتور، در شهر‌های پر ترافیک برای رعایت حداکثر مجاز بنزن در هوا، حداکثر مجاز بنزن را به کمتر از یک مثلا ۶ دهم درصد کاهش داده اند.

وی با اشاره به اهمیت بالای عدد آرام سوزی گفت: در موتور‌های جدید ضریب تراکم افزایش یافته و بازده مکانیکی زیادترشده و در نتیجه مصرف کم‌تر است. این موتور‌ها نیاز به عدد آرام سوزی بیشتری دارند و لذا در استاندارد یورو ۵ آرام سوزی ۹۵ تعیین شده است. آنچه که مهم است رعایت حداکثر مجاز بنزن در هوااست. با توجه به خطرناک بودن آن، حداکثر مجاز وزنی در کشور‌های آسیایی و اروپا کمتر از یک و شش دهم بخش در میلیارد است. دربرخی دیگر از کشور‌ها حتی از این مقدار هم کمتر و فقط یک بخش در میلیارد است.


بیشتر بخوانید: ردپای مازوت در آسمان تهران


مدیر سابق برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی تاکید کرد: علاوه بر بنزین، طراحی موتور از نظر انتشار آلایندگی و مصرف سوخت نیز اهمیت دارد. استاندارد یورو ۶ برای خودرو‌های بنزینی در مورد حداکثر مجاز نشر آلاینده‌ها بدین شرح زیر است، که مونوکسید کربن یک گرم در کیلومتر، کل هیدروکرین‌ها یک دهم گرم در کیلومتر، هیدروکرین‌های غیر از متان شصت و هشت هزارم گرم در کیلومتر، اکسید‌های ازت شش صدم گرم در کیلومتر، ریز گرد‌ها پنج هزارم گرم در کیلومتر باید باشد.

متاجی با اشاره به استاندارد یورو ۶ برای خودرو‌های دیزلی در مورد حداکثر مجاز نشر آلاینده ها، گفت: مونوکسید کربن پنج دهم گرم در کیلومتر، هیدروکرین‌ها و اکسید‌های ازت هفده صدم گرم در کیلومتر، اکسید‌های ازت هشت صدم گرم در کیلومتر و ریز گرد‌ها پنج هزارم گرم در کیلومتر تعیین شده است.

لزوم تعیین استاندارد مواد اکتان افزای در جایگاه‌های سوخت

وی در پاسخ به این سوال که نبود بنزین سوپر و یورو چه چالش‌هایی را ایجاد خواهد کرد؟ اظهار کرد: استاندارد‌های یورو برای کاهش آلایندگی بنزین در انواع مختلف آن تعریف شده اند. در صورت عدم رعایت، انواع آلایندگی مانند اکسید‌های نیتروژن و گوگرد و ریزگرد‌های کربنی و هیدروکربنی و بنزن در هوا افزایش می‌یابد. مخصوصا اینکه طرح‌های مرتبط با نصب سیستم‌های بازیابی بخار بنزین بطور کامل اجرا نشده اند. از سوی دیگر وجود گوگرد زیاد در بنزین‌های غیر از یورو ۵ سبب خراب شدن کاتالیست‌های تصفیه دود خودرو‌های مجهز به آن خواهد شد.

به گفته مدیر سابق برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، بنزین سوپر برای خودرو‌های جدید که نیاز به عدد آرام سوزی بالاتر دارند توصیه شده است. عدد آرام سوزی ۸۷ برای خودرو‌های قدیمی که بازده کم و مصرف بالا دارند مناسب بوده است. ولی تاثیر عدد آرام سوزی بر مصرف و آلایندگی نیاز به آزمایش و تحقیقات دارد. در برخی از خورو‌ها طبق تحقیقاتی که در کشور‌های خارجی برای بعضی از مدل‌ها انجام شده به ازای هر عدد افزایش آرام سوزی سی و پنج صدم در صد در سرعت‌های کم و هفتاد وپنج صدم در صد در سرعت‌های بالا، کاهش سوخت مشاهده شده است.

در کوتاه مدت نیاز به افزایش تولید بنزین از منابع موجود وجود دارد

وی با بیان اینکه نگاهی به آمار مصرف بنزین نشان می‌دهد که در کوتاه مدت نیاز به افزایش تولید بنزین از منابع موجود وجود دارد، اظهار کرد: این منابع عبارتند از محصولات فرعی برخی از پتروشیمی‌ها و استفاده از نفتای تصفیه شده موجود و نیز کاهش تولید برخی از محصولات پتروشیمی و استفاده از آن‌ها در تولید بنزین است.

مدیر سابق برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی با بیان اینکه محصولات فرعی پتروشیمی برای جبران کیفیت از نظر آرام سوزی (عدد اکتان) باید استفاده بیشتری از مواد اکتان افزا کرد، گفت: در میان مدت باید از روش‌های سریع‌تر برای افزایش تولید بنزین استفاده شود. ساخت پالایشگاه برای افزایش تولید بنزین یا تبدیل نفت کوره، به حدود ۶ سال زمان نیاز دارد، ولی تبدیل نفتای اضافی موجود در پالایشگاه‌های فعلی یا در حال احداث، در مدت کوتاه تری حدود سه سال قابل انجام است.

ظرفیت سوخت گیری CNG حدود ۵۰ میلیون لیتر بنزین است

به گفته متاجی هم اکنون ظرفیت تاسیسات موجود در کشور برای سوخت گیری CNG معادل حدود ۵۰ میلیون لیتر بنزین است. همه این ظرفیت به دلایل متعدد مورد استفاده قرار نمیگیرد. بررسی علل این امر و اتخاذ سیاست‌های تشویقی می‌تواند در افزایش مصرف گاز طبیعی و کاهش مصرف بنزین موثر واقع شود.

وی با بیان اینکه وارد کردن گاز مایع به سبد سوخت خودرو‌ها در شهر‌های نزدیک به مراکز تولید گاز مایع، گام دیگری در کاهش مصرف بنزین است، گفت: در بسیاری از کشورها، سه نوع سوخت فوق در خودرو‌های سواری استفاده می‌شود. استفاده از گاز مایع همچنین آلایندگی از نظر ریزگرد‌های کربنی را کاهش می‌دهد.

مدیر سابق برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی افزود: کاهش مصرف از طریق توسعه کمی و کیفی سیستم حمل و نقل عمومی، افزایش آگاهی عمومی از خطرات زیست محیطی، تشویق به کاهش تردد‌های تک سرنشین با استفاده از نرم افزار‌های خاص که در موبایل‌ها نصب می‌شود و راننده‌ها می‌توانند افراد هم مسیر را انتخاب کنند و توسعه استفاده از وسایلی مانند دوچرخه و موتور‌های برقی، میتواند انجام پذیر باشد.

ماجرای بنزین پتروشیمی

متاجی در پاسخ به این سوال که آیا اکنون از بنزین پتروشیمی در کشور استفاده می‌شود؟ گفت: مناسب است درپاسخ به این سوال ابتدا به فرایند‌های پتروشیمی در تولید مواد پایه‌ای این صنعت اشاره شود. در رابطه با پالایشگاه‌ها دو نوع پتروشیمی را می‌توان دسته بندی کرد، اولفین سازی و آروماتیک سازی. در تولید اولفین‌ها که پایه اولیه برخی از پلیمر‌ها هستند از فرایند مولکول شکنی اتان – پروپان – بوتان – نفتای سبک و نفت گاز در حضور بخارآب و درجه حرارت بالا استفاده می‌شود. در این فرایند علاوه بر اولفین‌هایی مانند اتیلن و پروپیلن، محصولی به نام بنزین پیرولیز تولید می‌شود که مخلوطی از انواع هیدروکربن‌ها بوده و مقدار بنزن و اروماتیک‌ها و الفین‌های یک گانه و چندگانه در آن زیاد است و قابل استفاده برای بنزین نیستند.

وی ادامه داد: برای تصفیه آن ابتدا باید وارد دستگاه هیدرژناسیون شوند تا الفین‌ها با دو اتصال کربن به کربن تبدیل و سپس وارد دستگاه استخراج بنزن شوند و پس از جدا کردن بنزن، محصول بدست آمده را می‌توان در تولید بنزین مورد استفاده قرار داد. در پتروشیمی‌هایی الفین ساز که فاقد دستگاه‌های هیدرژناسیون و استخراج بنزن باشند، بنزین پیرولیز یا باید به مصرف سوخت کوره‌ها برسد و یا به کارخانه‌های داخلی و خارجی که فرایند فوق را دارند صادر شود.

مدیر سابق برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی با تاکید بر اینکه در پتروشیمی‌های اروماتیک ساز، از نفتا به عنوان خوراک استفاده می‌شود. نفتا ابتدا وارد دستگاه تبدیل کاتالیستی شده و محصول این دستگاه ریفورمیت نامیده می‌شود. در پتروشیمی هدف تولید بنزن – تولوئن و زایلن است. به همین دلیل خوراک و شرایط فرایندی به گونه‌ای تنظیم می‌شود که تولید مواد فوق به حداکثر برسد. مثلا هیدروکربن‌هایی با ۶ اتم کربن در خوراک نفتای پتروشیمی وجود دارد که تبدیل به بنزن می‌شوند. اما در خوراک نفتای واحد‌های تبدیل کاتالیستی پالایشگاه‌ها، هیدرو کربن‌هایی با ۶ اتم کربن وجود ندارد.

متاجی با بیان اینکه این یک تفاوت مهم بین ریفورمیت‌های تولیدی پالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌ها وجود دارد. ریفورمیت مهمترین ماده برای تولید بنزین است؛ بنابراین در صورت نیاز به تولید بنزین در پتروشیمی‌ها، باید از خوراک مناسب تولید بنزین استفاده شود یا پس از استخراج بنزن، آن را برای تولید بنزین مورد استفاده قرار داد. اظهار کرد: در پتروشیمی‌ها، مولولک‌های بنزن – تولوئن و انئاع زایلن‌ها از ریفورمیت جدا می‌شود و با قیمانده را می‌توان برای تولید بنزین مورد استفاده قرار داد.

وی با بیان اینکه بنابراین حداقل به سه روش می‌توان از پتروشیمی‌های اروماتیک ساز، مواد مناسب بنزین دریافت کرد، گفت: محصولات فرعی که فاقد بنزن هستند و استفاده از اکتان افزا – ریفورمیتی که با خوراک و شرایط عملیاتی مناسب بنرین تهیه شده باشد و ریفورمیت پس از فرایند استخراج بنزن مورد توجه است.

منبع: ایسنا
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

قیمت انواع دستگاه ماینر امروز + جدول

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت انواع لپ تاپ ایسوس امروز + جدول

قیمت سکه و طلا امروز پنجشنبه ۱۱ بهمن ۱۴۰۳ + جدول

عکس/ لاشه هواپیما سقوط کرده آمریکا در رودخانه پودماک

عکس/ استایل متفاوت هایده ۴۸ سال پیش در شهر کاظمین

عکس/ نمایی از هتل رامسر و اقامتگاه‌های تفریحی ۸۷ سال پیش

عکس/ شهرام شب پره و ابی ۴۸ سال پیش روی پل عابر سیدخندان

عکس/ قاب صمیمی محمدرضا گلزار و مهناز افشار در پشت صحنه فیلم آتش بس

عکس/ تیپ و چهره جذاب فرانک و سوجان در یک مراسم

عکس/ حال و هوای جشن سده در کرمان

عکس/ جولان بنز‌های کلاسیک ۷۳ سال پیش در خیابان انقلاب

عکس/ نمایی از ساخت متروی مفتح ۳۸ سال پیش

عکس/ هوای پایتخت در وضعیت قرمز

عکس/ حال و هوای مسافرخانۀ همت در شهر قائمشهر ۸۷ سال پیش

عکس/ قاب ماندگار از منوچهر وثوق ۷۶ سال پیش در کنار پدرش

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

متهم ردیف اول ابتلا به سرطان معده را بشناسید

نوروبیون بزنید اما نه بخاطر خستگی!

عکس/ژست جذاب لیلا بلوکات در یک ایونت خصوصی

تصویر جالب از مجید مظفری با یک گریم متفاوت

حرکت منفعل فرزین در کنترل قیمت دلار تا کجا پیش می‌رود؟/ آقای رئیس کل، اعتباری برای بانک مرکزی باقی نگذاشته است

سده جشن روشنی و خرد

تشکیل کمیته ویژه برای بررسی علت خودکشی دانشجویان پزشکی

فیلم/ ابراز علاقه مرضیه برومند به رضا بابک

عکس/رئیس جمهور سوریه و امیر قطر از کوه قصیون در دمشق پایتخت سوریه

پیش‌بینی اکونومیست از محتوای طرح توافق پیشنهادی دونالد ترامپ به ایران

رکود مسکن تا کی ادامه دارد؟

مصاحبه طوفانی مدیرعامل استقلال خوزستان علیه هلدینگ خلیج فارس

عکس/ اولین واکنش علیرضا دبیر به حمله تند علی دایی به او

تبریک پادشاه و ولی‌عهد سعودی به جولانی

ژوائو از پرسپولیس جدا شد

مبلغ یارانه نقدی در بهمن ۱۴۰۳ تغییر کرد؟

کارشناسی داوری پنالتی‌های استقلال در بازی امروز

فیلم/صدا و سیما رسانه‌ای قابل اعتماد به روایت تصویر

شهادت محمد ضیف رسما تایید شد

عکس/حضور رئیس مجلس بر مزار آیت الله سید روح الله خاتمی، پدر سیدمحمد خاتمی

کشف کشتارگاه اسب و الاغ در اسلامشهر +عکس

سلوان مومیکا عامل هتک حرمت به قرآن کشته شد

دولت از واردات خودرو ۱۲۸ هزار میلیارد تومان درآمد دارد

سهراب بختیاری‌زاده: باشگاه بخواهد با من همکاری نکند، با افتخار می‌روم

ترامپ بدنبال بازگشایی سفارت آمریکا در ایران است

باید با کمک اکوسیستم استارتاپی، صنایع عسلویه را شاداب کرد

هواشناسی استان تهران اطلاعیه داد

جدول لیگ برتر در پایان مسابقه امروز

ماجرای تلخ و دردناک یک قتل ناموسی در شوشتر

استقلال بدون موسیمانه برنده شد

مبلغ سنگین برای وسوسه مربی ایتالیایی

فیلم/حرکات عجیب و خطرناک دختر موتورسوار

مسکو: سکوت بایدن درباره ترور پوتین نشانه‌ گناهکار بودن اوست

تغییر فرمول محاسبه حقوق بازنشستگان رسما تایید شد/ جزییات

فلسطین: اسرایی که اسرائیل روند تحویل آنها را به حالت تعلیق در آورده بود، عصر امروز آزاد خواهند شد

آتش‌نشانی واشنگتن: تمامی ۶۷ سرنشین هواپیمای آمریکایی کشته شدند

ادعای خبرنگار ترکیه‌ای درباره مهاجم جدید پرسپولیس

آیا نوشیدن آب گازدار می‌تواند به کاهش وزن کمک کند؟

کشف اجساد ۳۰ قربانی سانحه هوایی در آمریکا

سریال خانه کوچک دوباره ساخته می‌شود

نظر قاطع آیت الله جوادی آملی درباره رعایت کردن حجاب

کرسنت دلار‌های گمشده بابک زنجانی را پیدا کرد

راز قتل آتشین مرد جوان در پارک چیتگر فاش شد

مجازات رانندگی بدون گواهینامه مشخص شد + جزئیات

عکس/ مراسم عروسی عین الله باقرزاده ۵۴ سال پیش

جدیدترین قیمت گوشی شیائومی امروز پنجشنبه ۱۱ بهمن+ جدول

عکس/ هوای پایتخت در وضعیت قرمز

این گیاه جایگزین قرص‌های ویتامین شد

افزایش ایمنی بدن با این ویتامین‌های معجزه آسا

نتایج آزمون وکالت مرکز وکلای قوه‌قضائیه اعلام شد