تاریخ انتشار: ۱۵:۴۳ - ۰۹ بهمن ۱۴۰۱

طرح ضد آزادی‌ بیان و حقوق اساسی آیا تصویب می‌شود؟

بسیاری تصور می‌کنند در صورت تصویب این طرح، کاربران شبکه‌های اجتماعی فقط در مورد مسائل سیاسی دچار محدودیت می‌شوند، اما باتوجه به اینکه چنین طرحی گستردگی بسیاری دارد، کاربر‌ها در سایر حوزه‌ها نیز باید روی «لبه تیغ» حرکت کنند؛ چراکه چنین محدودیتی می‌تواند حوزه‌هایی، چون ورزش، مسائل اجتماعی و دغدغه‌های زیست‌محیطی را شامل شود.

طرح ضد آزادی‌ بیان و حقوق اساسی

اقتصاد۲۴- «هر شخصی که دارای موقعیت شغلی، اجتماعی، سیاسی، خانوادگی، علمی، فرهنگی و نظامی در جامعه است، در سخنرانی‌ها، مصاحبه‌ها، مقالات، پیام‌ها و یادداشت‌های خود در فضای حقیقی یا مجازی در‌مورد اموری که به اظهارنظر مراجع رسمی نیاز است و هنوز اعلام‌نظر رسمی نشده، مطالبی را خلاف‌واقع بیان کند که بازخورد گسترده داشته باشد، مسئول جبران خسارات وارده است.»

این بخشی از خبری است که براساس‌آن، افرادی موسوم به «سلبریتی» یا همان «شناخته‌شده» در شبکه‌های اجتماعی دیگر نمی‌توانند به‌راحتی نسبت به موضوعی اظهارنظر یا نقدی را مطرح کنند. چراکه براساس پیش‌نویس این طرح که احتمالا به زودی در مجلس بررسی خواهد شد، افراد حق ندارند پیش از اظهارنظر‌های مقامات رسمی، نسبت به مسئله‌ای طرح ابهام یا نقدی را بنویسند.

اصل ماجرا چیست؟

همانطور که گفته شد؛ این طرح اجازه هرگونه اظهارنظر یا انتقادی نسبت به هر مسئله‌ای را از کاربران شبکه‌های اجتماعی می‌گیرد. جزئیات این طرح، اما تا چه‌حد می‌تواند کارایی و حضور افراد در شبکه‌های اجتماعی‌ای، چون توئیتر و اینستاگرام را محدودتر از قبل کند؟ پاسخ ساده است؛ براساس این‌طرح، اگر اتفاقی در سطح جامعه رخ دهد، تا وقتی اظهارنظر رسمی درباره آن رخداد یا حادثه صورت نگیرد، افراد مشهور و پرمخاطب در شبکه‌های اجتماعی، نباید پیرامون آن موضوع اظهارنظر کنند؛ درغیر‌اینصورت، حتی اگر این شایعات صحیح باشد، اما با روایت مراجع رسمی تفاوت داشته باشد، اظهارنظر پیرامون آن جرم محسوب می‌شود.


بیشتر بخوانید: تبعات طرح جدید مجلسی‌ها؛ انتشار اخبار جرم می‌شود؟!


به‌این‌ترتیب «ماده ۵۱۲ مکرر»، درمجموع سلبریتی‌ها و افراد مشهور و پرمخاطب را تحت‌فشار قرار داده تا نتوانند آنطور که می‌خواهند نسبت به موضوعی هرچند غیرسیاسی اظهارنظر کنند.

کامبیز نوروزی، حقوقدان و کارشناس رسانه‌ای درخصوص چنین طرحی می‌گوید، قویا آزادی‌بیان هدف قرار گرفته و با تمام موازین حقوق اساسی و کیفری در تعارض محض است: «طرحی که عده‌ای از نمایندگان به‌عنوان الحاق یک ماده به قانون مجازات نوشتند که به ماده ۵۱۲ مکرر اضافه شود، طرحی است که اساسا با تمام موازین حقوق اساسی و حقوق کیفری در تضاد و تعارض محض است. این طرح قویا آزادی‌بیان را در کشور به‌شکل گسترده‌ای انکار می‌کند.

طبق این طرح، هر شخصی که دارای موقعیت سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و نظامی در جامعه است، در سخنرانی‌ها، پیام‌ها و یادداشت‌های خود در فضای مجازی در مورد اموری که نیاز به اظهارنظر مرجع رسمی است و هنوز اظهارنظری نشده، اگر مطالب خلافی را ارائه کند با مجازات سنگین مواجه خواهد شد.»

موضوع صرفا سیاسی نیست

بسیاری تصور می‌کنند در صورت تصویب این طرح، کاربران شبکه‌های اجتماعی فقط در مورد مسائل سیاسی دچار محدودیت می‌شوند، اما باتوجه به اینکه چنین طرحی گستردگی بسیاری دارد، کاربر‌ها در سایر حوزه‌ها نیز باید روی «لبه تیغ» حرکت کنند؛ چراکه چنین محدودیتی می‌تواند حوزه‌هایی، چون ورزش، مسائل اجتماعی و دغدغه‌های زیست‌محیطی را شامل شود.

کامبیز نوروزی معتقد است، این طرح فراتر از سلب آزادی‌بیان در راستای بیان اندیشه‌های سیاسی است؛ چراکه در سایر حوزه‌ها نیز با توجه به تصویب احتمالی این طرح، کاربر‌ها نمی‌توانند نقدی را بنویسند یا در موردش صحبت کنند: «اگر این طرح تصویب شود، می‌توان اینطور گفت که در مورد هیچ موضوعی نه فقط سیاسی، افراد فعال در شبکه‌های اجتماعی تا پیش از اینکه یک مقام مسئول صحبت نکند، حق اظهارنظر و بیان دیدگاه خودشان را ندارند.

فرض کنیم تهران دچار آلودگی هواست، هیچ کارشناس محیط‌زیست، هیچ استاد دانشگاه، هیچ روزنامه‌نگار و حقوقدانی اجازه ندارد سخنی در مورد آلودگی‌هوا مطرح کند، بلکه باید صبر کند یک‌مقام‌رسمی سخنی بگوید و بعد افراد نقدشان را بگویند.»

همچنین محسن برهانی، حقوقدان نیز در صفحه شخصی توئیتر خود نسبت به این موضوع اینطور واکنش نشان داد: «خلاصه این طرح یعنی فکر نکنید و نظر ندهید تا مراجع رسمی نظر دهند؛ بعد از اینکه اظهارنظر کردند، می‌توانید حرف بزنید!»

ابهام‌های فراوان این طرح

ماده ۵۱۲، اما چیست که قرار است بندی به این ماده اضافه شود تا درواقع کاربر‌ها با محدودیت بیشتری رو‌به‌رو شوند؟ بخشی از این ماده می‌گوید: «هرکسی مردم را به قصد برهم زدن امنیت کشور به جنگ و کشتار با یکدیگر اغوا یا تحریک کند، صرف‌نظر از اینکه موجب قتل و غارت بشود یا نشود به یک تا پنج سال حبس محکوم می‌شود.»

بخش دیگری از این ماده نیز که پیش‌تر اشاره شد، به این موضوع می‌پردازد که افرادی که دارای موقعیت اجتماعی، سیاسی، نظامی و فرهنگی باشند، نمی‌توانند پیش از اظهارنظر یک مقام‌مسئول، نسبت به موضوعی نقدی را مطرح کنند.

همین بخش دارای ابهام یا به‌اصطلاح باگ‌های قانونی است. به صورت مکتوب در چه بخشی از قانون تعریف درستی از افراد مشهور یا سلبریتی‌ها قید شده است؟ ملاک سنجش اینکه چه افرادی سلبریتی هستند، چیست؟

کامبیز نوروزی درخصوص ابهام‌های قانونی چنین طرحی به ما می‌گوید: «در تمام مواد قانونی کشور، ما هیچ مقرراتی نداریم که به این شکل و شدت، آزادی‌بیان را مورد هدف قرار دهد. چنین قانونی اساسا مشروع نیست که به موجب اصل ۹ قانون اساسی، مجلس اجازه ندارد قانونی را وضع کند که آزادی‌های مشروع مردم را بگیرد.

ازسوی‌دیگر، این طرح با امور کیفری نیز سازگار نیست چراکه قانون جزا باید صریح، روشن و بدون ابهام باشد. متنی که تصمیم‌گیران نوشتند سرشار از ابهام و مفاهیم بسیار کلی است که هرنوع برداشتی می‌توان از آن داشت.

قوانین کیفری می‌تواند بهانه‌ای برای سوءاستفاده از قدرت قرار بگیرد که این روش صحیح نیست. من نمی‌دانم با چه تفکری برخی افراد، قانون‌نویسی می‌کنند و اینطور جان و مال مردم را به‌سادگی نگاه می‌کنند و حقوق اساسی مردم را به‌سادگی مورد حمله قرار می‎‌دهند. امیدوارم کیفیت قانون‌نویسی از این سطحی که وجود دارد خارج شود.»

عقب‌نشینی مجلس یا دیرکرد در تصویب؟

هرچند یک روز بعد از انتشار گسترده این خبر و انتقاد‌های فراوان به این طرح، کاظم دلخوش، سخنگوی کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی در پاسخ به تسنیم درباره جزئیات بیشتر این طرح اظهار داشت که چنین طرحی در دستور کار کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی نیست.

کاظم دلخوش در ادامه گفت: «احتمالا این موضوع یک پیش‌طرح یا پیش‌نویس باشد، اما اکنون چنین طرحی یا چنین عنوانی در کمیسیون حقوقی و قضایی مطرح نیست».

هرچند چنین صحبتی، شاید تحت‌عنوان «یک عقب‌نشینی استراتژیک» برای بررسی بیشتر این طرح عنوان شود، اما همانطور که سخنگوی این کمیسیون گفت، این طرح رد نشده بلکه چنین طرحی در دستور کار نیست.

در روز‌هایی که بسیاری از مردم به‌دلیل فیلترینگ گسترده شبکه‌های اجتماعی با آسیب جدی در کسب‌و‌کارهای‌شان رو‌به‌رو شدند، شایعه تصویب یا بررسی چنین طرح‌هایی که اظهارنظر‌های مردم و آزادی‌بیان کاربران را به صورت مستقیم هدف قرار می‌دهد، شاید آخرین تیر بر پیکر نیمه‌جان شبکه‌های اجتماعی، چون اینستاگرام و توئیتر باشد که همین حالا هم مردم به‌سختی وارد آن می‌شوند.

منبع: هم میهن
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

قیمت انواع دستگاه ماینر امروز + جدول

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت انواع لپ تاپ ایسوس امروز + جدول

قیمت سکه و طلا امروز پنجشنبه ۲۳ اسفند ۱۴۰۳ + جدول

عربستان ۲۰۲۵؛ از میانجی گری میان ایران و آمریکا تا حل بحران اوکراین/ در عربستان انقلاب نخواهد شد، چون جوانان بن سلمان را دوست دارند/ پادشاهی سعودی مانند کره جنوبی مدرنیزه می‌شود

ایران لیتیوم دارد؛ پیامی استراتژیک به جهان/ گزارش بی‌سابقه وزارت صمت درباره ذخایر کشف شده لیتیوم

عکس/ حال و هوای مردم تهران در اسفند ۲۳ سال پیش

عکس/ استایل طاووسی شبنم قلی‌خانی با جواهر گران قیمت

عکس/ استوری عاشقانه آیسان آقاخانی و رضا گلزار حسابی سروصدا کرد

عکس/ سارا و نیکا در آغوش محسن تنابنده

عکس/ قابی ماندگار و دیدنی از کتایون ریاحی در کنار نوه محمدعلی فردین

عکس/ نمایی از خرم آباد ۹۳ سال پیش با خانه‌های کاهگلی

عکس/ تیپ کژوال لیندا کیانی با کیف و گوشواره یاقوتی

حال و هوای مراسم قاشق‌زنی چهارشنبه سوری در قزوین

عکس/ نمایی از سیل مرگبار ۹۰ سال پیش در خیابان امام تبریز

عکس/ تیپ لاکچری مهرداد صدیقیان و علی اوجی روی فرش قرمز

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

آواز زنان؛ حلالی که حرام شد/کارشناسان معتقدند که برای خوانندگی زنان منع فقهی و حقوقی وجود ندارد

جدیدترین قیمت آپارتمان‌های نقلی در تهران اسفند ۱۴۰۳ + جدول

پرتره اقتصاد ایران در سال ۱۴۰۴؛ همه چالش‌های بازار ارز، طلا و سکه، مسکن و بورس در سال آینده/ ایران با بحران‌های اقتصادی چه کند؟

فیلم/ آغاز اجرای قانون حجاب البته بی سروصدا!

چالش‌های فنی در اجرای آتش‌بس میان روسیه و اوکراین؛ چرا صلح تحمیلی دونالد ترامپ بی‌نتیجه است؟

فیلم/ امیرحسین ثابتی در جمع متحصنین حجاب

چهار پرونده نیمه‌بازی که پزشکیان با خود به سال جدید می‌برد؛ از سد فیلترینگ تا مانع تراشی بر سر تصویب FATF و...

قیمت خودرو‌های سایپا + جدول

قیمت خودرو‌های ایران خودرو + جدول

قیمت سکه پارسیان + جدول

قیمت سکه و طلا + جدول

قیمت بیت کوین و رمزارز‌ها + جدول

قیمت دلار، یورو و سایر ارز‌ها + جدول

کفگیر دولت به ته دیگ خورد؛ مالیات بستن به حق اولاد و عائله‌مندی و مسکن/ همسویی نهاد‌های دولتی برای کوچکتر کردن سفره مردم

با دارو‌های تاریخ گذشته چه کنیم؟

خوانندگی زنان با کدام قواعد فقهی و قانونی مغایرت دارد؟

توصیه جدی وزارت بهداشت برای خرید شیرینی و آجیل

اعتراف اسکارلت جوهانسن

شیرینی پزی مخصوص عید ۱۴۰۴

مرگ هولناک دختر مدرسه‌ای در ویلای اجاره‌ای

طرز تهیه فرنی شیره انگور، افطاری گرم و مقوی

جی ۲۰ چگونه عمل می‌کند و چرا اهمیت دارد؟/ اگر G20 متحمل شکست شود چه چیزی از بین خواهد رفت؟

رسوایی با برگه آزمایش

طرز تهیه نان سیب زمینی روسی

ربودن زن جوان با قصد آزار و اذیت

چرا برخی خاطرات را فراموش می‌کنیم؟

زیدآبادی: دکتر پزشکیان! مملکت در حال فنا شدن است، می‌خواهی چه کنی؟

ایران خواستار آتش‌بس دائمی در غزه شد

محمد فاضلی: عدد دبش در تاریخ ریاضیات می‌ماند!

واتساپ با قابلیت‌های تازه به‌روز‌رسانی شد!

سرپیچی ایرلاین‌ها از ممنوعیت توزیع مواد غذایی ناسالم

توضیح سخنگوی وزارت خارجه درباره محتوای نامه ترامپ به ایران

فیلم/حافظ‌خوانی سفیر کره جنوبی در ایران

ساعت کاری کارمندان تغییر کرد

پزشکیان: امروز دیگر کسی حرف خوب بدون عمل را از ما قبول نمی‌کند

پوتین: با پیشنهاد آتش‌بس موافقیم

ماجرای شماره متفاوت آقای گل لیگ یک

CFT و پالرمو در کمیسیون تصویب شد

آمریکا وزیر نفت را تحریم کرد

جزئیات قرعه‌کشی دور حذفی لیگ نخبگان آسیا اعلام شد

الجولانی پیش‌نویس اعلامیه قانون اساسی را امضا کرد

شهرداری تهران: هیچ مجوزی برای تخریب ساختمان سینگر صادر نشده

سهمیه سوخت تغییری نخواهد کرد

عصبانیت شدید نتانیاهو از گزارش سازمان ملل درباره جنایات اسرائیل

اتحادیه اروپا: به برجام متعهد هستیم

درگاه پرداخت ریالی روی وبسایت قمار!

محمدرضا شریفی نیا کیست؟| بازیگر پرحاشیه و تأثیرگذار سینمای ایران

مرگ پرویز در ۷۰ سالگی

مهدی قایدی به شخص مورد علاقه‌اش رسید

صلح اوکراین تازه آغاز ماجراست!