تاریخ انتشار: ۰۴:۰۱ - ۱۱ بهمن ۱۴۰۱

رفتار درست با افراد وسواسی

کلیدی ترین جمله در موضوع وسواس "پذیرش" است. اینکه من بپذیرم رفتارهای فرد از روی عمد و برای درآوردن حرص دیگران یا انتقام نیست بلکه به خاطر اختلالش است.

رفتار درست با افراد وسواسی

اقتصاد۲۴از قدیم برخی افراد مخصوصا خانوم‌ها به بشور و بساب فراوان معروف بودند؛ خیلی‌ها هنوز هم از این رفتار خوششان می‌آید و از تمیزی خانه لذت می‌برند. با آمدن ویروس کرونا بشور و بساب‌ها بیشتر شد و عده‌ای هم به شکل افراطی به بهانه کرونا قوانین سخت‌تری برای خود و خانواده گذاشتند.

آیا هیچ وقت فکر کردید فرد وسواسی که خانه و زندگیش مثل دست گل می‌ماند و مدام تمیز می‌کند و می‌شوید خودش چه حالی دارد؟ آیا خودش هم از این همه نظافت لذت می‌برد؟.

برای اینکه بیشتر در این مورد بدانیم با سمیرا ساغری کارشناس ارشد روانشناسی بالینی و متخصص در حوزه وسواس یا OCD گفتگو کردیم:

ـ از سه سال گذشته و شروع کرونا، بسیاری از ما رفتار‌های وسواسی شدیدی از خود نشان می‌دادیم، مثل شست و شوی مداوم دست‌ها و یا شست و شوی مواد خریداری شده از بیرون؛ آیا تشخیص وسواس بر روی این رفتار‌ها که در شرایط خاص به وجود آمد صحیح است و آیا ادامه این روند در افراد منجر به رفتار وسواس به شکل مزمن خواهد شد؟

خیر، برای تشخیص مرز بهنجار و نابهنجار یک رفتار، باید به فاکتور‌های زیادی توجه کرد. بسیاری اوقات بسیاری افراد بعد از اتمام شرایط بحرانی به موقعیت عادی خود بر می‌گردد بنابراین فاکتور موقعیت در تشخیص بسیار مهم است.

از طرف دیگر وسواس یک مسئله مزمن است که برای شکل گیری آن سال‌ها زمان برده است و مساله‌ای نیست که یک شبه ایجاد شود. اصولا اختلالات روانشناختی اینگونه ایجاد نمی‌شوند. در شرایط بحران حتی اضطراب و استرسی که افراد تجربه می‌کردند و گزارش می‌دادند طبیعی بود، چون همه ما با پدیده‌ای ناشناخته مواجه بودیم که یکباره وارد دنیای ما شد و اثرات مختلف و چندجانبه‌ای درپی داشت. برای ایجاد اختلالی مثل وسواس زمینه‌های مختلفی مثل خانواده، ژنتیک، اجتماع، شیوه تربیتی و شخصیتی و مزاجی فرد مهم است.

ـ اساسا چطور می‌توانیم تفاوت بین رعایت بهداشت یا رعایت آداب شرعی با وسواس را تشخیص دهیم؟

تا وقتی که رفتار‌ها در اختیار ما باشند یعنی فرد با اراده و اختیار خودش بشوید/ نشوید یا تمیز کند/ نکند، یا آدابی را مراعات کند اسم آن رفتار وسواسی نیست. رفتار‌های وسواسی اتوماتیک وار و عادتی هستند و اگر فرد بخواهد خلاف وسواسش عمل کند پریشانی یا اضطراب یا حال بدی را تجربه می‌کند که برایش قابل تحمل نیست. به زبان ساده میتوان گفت آدم‌هایی که به وسواس مبتلا هستند مجبور هستند به این شکل رفتار کنند، دست خودشان نیست.

ـ آیا در شرایط بحرانی مانند بحران کرونا می‌توانیم ادعا کنیم وسواس در بین افراد جامعه شدت بیشتری پیدا کرده؟

اگر منظورمان از جامعه، عموم مردم باشد باید بگویم خیر؛ اما در شرایط بحرانی افراد مبتلا به وسواس به دلیل افزایش سطح اضطراب و ایجاد فشار روانی، رفتار‌های وسواسیشان شدت می‌گیرد و احتمالا این افراد بیشتر آسیب می‌بینند.

ـ از نظر شما وسواس باعث اختلاف و یا ایجاد اضطراب‌های شدید در بین فرزندان شده است؟

والدین وسواسی به خاطر فشار‌ها و افکار وسواسی که دارند، پرخاشگرتر، کنترل گرتر و اضطرابی‌تر برخورد می‌کنند. از آنجا که معمولا افراد در شرایط هیجانی درست برخورد نمی‌کنند و واکنش و پاسخ‌های نامتناسب یا بعضا آسیب زایی خواهند داشت، باعث بروز اختلافات خانوادگی خواهد شد. تصور کنید مادر/ پدری که ذهنش با آلودگی و میکروب و... درگیر است، این فرد علاوه برمراعات‌هایی که خودش می‌کند یا آدابی که به جا می‌آورد، کلی قاعده و قانون برای فرزندانش می‌گذارد تا آن‌ها و خود را در امان نگه دارد و حتما در این اعمال فشارها، رابطه‌ها دچار مشکل و اختلافاتی به وجود می‌آید.


بیشتر بخوانید: نکات مهم و کلیدی برای کاهش وزن سریع


ـ بسیاری اوقات افراد وسواسی از سمت دیگران تحت فشار روانی قرار می‌گیرند و دیگران آن‌ها را باور نمی‌کنند یا شاید رفتار افراد وسواسی را به گونه‌ای نمایشی بدانند، نظر شما در مورد این موضوع چیست؟

بسیاری اوقات باور اینکه کاری که همه انجام می‌دهند را فرد وسواسی نمی‌تواند انجام دهد برای اطرافیان سخت، آزاردهنده و یا غیرقابل باور است؛ یا کار‌هایی که او انجام می‌دهد از نظر بقیه ممکن است عجیب و نمایشی باشد. مثلا همه می‌روند دستشویی چند دقیقه‌ای بیرون می‌آیند، اما فرد وسواسی احتمالا زمان بسیار زیادی را برای این کار بگذارد، اما اگر بدانیم چه اتفاقی در سیستم مغزی و روانی این افراد افتاده شاید برایمان باورپذیرتر باشد. خیلی خلاصه برایتان بگویم در مغز بیشتر انسان‌ها کورتکس مسئول و مدیر اعمال ارادی است، ولی اتفاقی که افتاده این است که مدار‌ها یا به زبان ساده‌تر سیم کشی/ مسیر مغزی ارسال و دریافت پیامها، در فرد وسواسی جابجا و متفاوت شده است.

مغز از حالت ارادی خارج و به نوعی در وضعیت اتوپایلوت قرار دارد. درست مثل هواپیمایی که خلبان آن برای کاهش فشار و استراحت، پرواز را در اتوپایلوت گذاشته و سیسیتم خودش اتوماتیک وار کار‌هایی را انجام می‌دهد. در مرحله‌ای از زندگی فرد جایی که برای هر فرد متفاوت ممکن باشد مغز برای محافظت از خود و کاهش فشار و تنش، رفتار‌ها را عادتی و مدیریت را واگذار کرده است و برگرداندن این وضعیت ایجاد شده به حالت قبل نیاز به تخصص و صرف زمان و صبوری دارد.

ـ مواجه اطرافیان فرد وسواسی باید چگونه باشد که هم خودشان آسیب کمتری ببینند و هم فرد دچار وسواس فشار کمتری را تحمل کند؟

کلیدی‌ترین جمله در این موضوع "پذیرش" است. اینکه من بپذیرم رفتار‌های فرد از روی عمد و برای درآوردن حرص دیگران یا انتقام نیست بلکه به خاطر اختلالش است. اگر بتوانیم اختلالی که فرد دارد را از ماهیت وجودی او جدا بدانم به جای خشم، او را می‌پذیرم و حتی یک قدم فراتر برای درمان ترغیبش می‌کنم.

ـ با توجه به اینکه باز هم شاهدیم کرونا در حال افزایش است، چه راهنمایی‌هایی می‌تواند به افراد کمک کند که از رفتار‌های وسواسی دور بمانند؟

یادمان باشد کرونا و امثالهم یک موقعیت گذراست. از توصیه‌های پزشکی و بهداشتی قاعده همیشگی نسازیم.

منبع: ایسنا
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

قیمت انواع دستگاه ماینر امروز + جدول

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت انواع لپ تاپ ایسوس امروز + جدول

قیمت سکه و طلا امروز پنجشنبه ۲۳ اسفند ۱۴۰۳ + جدول

عربستان ۲۰۲۵؛ از میانجی گری میان ایران و آمریکا تا حل بحران اوکراین/ در عربستان انقلاب نخواهد شد، چون جوانان بن سلمان را دوست دارند/ پادشاهی سعودی مانند کره جنوبی مدرنیزه می‌شود

قیمت دلار و یورو امروز پنجشنبه ۲۳ اسفند ۱۴۰۳ + جدول

عکس/ تیپ گنگ مهسا حجازی در حال خرید عید با کلاه گپ چند میلیونی

عکس/ استوری عاشقانه آیسان آقاخانی و رضا گلزار حسابی سروصدا کرد

عکس/ بنر‌های عجیب در سراسر شهر تهران جلب توجه کرد

عکس/ سارا و نیکا در آغوش محسن تنابنده

عکس/ ژست عجیب شیدا یوسفی با فرش ایرانی

عکس/ استایل طاووسی شبنم قلی‌خانی با جواهر گران قیمت

عکس/ نمایی از خرم آباد ۹۳ سال پیش با خانه‌های کاهگلی

عکس/ قابی ماندگار و دیدنی از کتایون ریاحی در کنار نوه محمدعلی فردین

عکس/ حال و هوای مردم تهران در اسفند ۲۳ سال پیش

عکس/ تیپ کژوال لیندا کیانی با کیف و گوشواره یاقوتی

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

توصیه جدی وزارت بهداشت برای خرید شیرینی و آجیل

اعتراف اسکارلت جوهانسن

شیرینی پزی مخصوص عید ۱۴۰۴

مرگ هولناک دختر مدرسه‌ای در ویلای اجاره‌ای

طرز تهیه فرنی شیره انگور، افطاری گرم و مقوی

جی ۲۰ چگونه عمل می‌کند و چرا اهمیت دارد؟/ اگر G20 متحمل شکست شود چه چیزی از بین خواهد رفت؟

رسوایی با برگه آزمایش

طرز تهیه نان سیب زمینی روسی

ربودن زن جوان با قصد آزار و اذیت

چرا برخی خاطرات را فراموش می‌کنیم؟

زیدآبادی: دکتر پزشکیان! مملکت در حال فنا شدن است، می‌خواهی چه کنی؟

ایران خواستار آتش‌بس دائمی در غزه شد

محمد فاضلی: عدد دبش در تاریخ ریاضیات می‌ماند!

واتساپ با قابلیت‌های تازه به‌روز‌رسانی شد!

سرپیچی ایرلاین‌ها از ممنوعیت توزیع مواد غذایی ناسالم

توضیح سخنگوی وزارت خارجه درباره محتوای نامه ترامپ به ایران

فیلم/حافظ‌خوانی سفیر کره جنوبی در ایران

ساعت کاری کارمندان تغییر کرد

پزشکیان: امروز دیگر کسی حرف خوب بدون عمل را از ما قبول نمی‌کند

پوتین: با پیشنهاد آتش‌بس موافقیم

ماجرای شماره متفاوت آقای گل لیگ یک

CFT و پالرمو در کمیسیون تصویب شد

آمریکا وزیر نفت را تحریم کرد

جزئیات قرعه‌کشی دور حذفی لیگ نخبگان آسیا اعلام شد

الجولانی پیش‌نویس اعلامیه قانون اساسی را امضا کرد

شهرداری تهران: هیچ مجوزی برای تخریب ساختمان سینگر صادر نشده

سهمیه سوخت تغییری نخواهد کرد

عصبانیت شدید نتانیاهو از گزارش سازمان ملل درباره جنایات اسرائیل

اتحادیه اروپا: به برجام متعهد هستیم

درگاه پرداخت ریالی روی وبسایت قمار!

محمدرضا شریفی نیا کیست؟| بازیگر پرحاشیه و تأثیرگذار سینمای ایران

مرگ پرویز در ۷۰ سالگی

مهدی قایدی به شخص مورد علاقه‌اش رسید

صلح اوکراین تازه آغاز ماجراست!

عکس/ ویلا‌های لاکچری ۸۳ سال پیش در بابلسر

اینفوگرافی/ عواملی که سلامت روده‌ها را تهدید می‌کند

فیلم‌های سینمایی آخر هفته تلویزیون

قیمت برنج ایرانی به ۲۰۰ هزار تومان رسید

بهترین افطاری برای ماه رمضان

قیمت انواع لپ تاپ ایسوس

افزایش ۲۵ درصدی قیمت بلیت قطار در آستانه نوروز

قیمت انواع دستگاه ماینر + جدول

پرسپولیس گرانترین و تراکتور ارزانترین بلیت در ایران

قیمت دینار عراق امروز + جزئیات

قیمت لیر ترکیه امروز + جزئیات

فیلم/ عذرخواهی مجری صداوسیما از شهرداری

دلیل افطار کردن با خرما در ماه رمضان چیست؟

چرا بعد از غذا خوردن میل به شیرینی داریم؟

با رقم فساد چای دبش چند هواپیما می‌شد خرید؟

برای پیشگیری از زوال عقل در پیری چه باید کرد؟