تاریخ انتشار: ۰۹:۵۸ - ۰۹ خرداد ۱۴۰۳
گزارش جدید آژانس چه می‌گوید؟

پیچ سخت دیپلماسی در خرداد؛ احتمال صدور قطعنامه ضدایرانی در نشست شورای حکام

نشست فصلی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار است از دوشنبه آینده، سوم ژوئن (۱۴ خرداد) آغاز شود و تا هفتم ژوئن (۱۸ خرداد) ادامه یابد. طبق روال همیشگی هم شاهد انتشار گزارش جدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بودیم که با توجه به لحن و محتوای آن، بسیاری از ناظران معتقدند نشست فصلی پیش‌رو در شورای حکام، فضایی کاملا متفاوت‌ دارد؛ از آن جهت که احتمالی برای اتخاذ سیاست‌های ضدایرانی تا مرز صدور قطع‌نامه متصور هستند.

پیچ سخت خرداد

اقتصاد۲۴-از آخرین باری که شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با ۳۵ عضو، قطع‌نامه‌ای را علیه ایران تصویب کرد، ۱۸ ماه می‌گذرد؛ در آن قطع‌نامه ادعا شده بود ایران باید با تحقیقات آژانس درباره ذرات اورانیوم کشف‌شده همکاری فوری داشته باشد.

اما اکنون برخی رسانه‌ها به نقل از دیپلمات‌های هسته‌ای از اختلاف‌های برلین، پاریس و لندن با واشنگتن خبر می‌دهند؛ اختلاف‌نظری که بر صدور قطع‌نامه علیه تهران تأکید دارد. در کل، چه این اختلاف‌نظر را تقسیم وظایف در قالب پلیس خوب و پلیس بد در نظر بگیریم، این گزاره را پررنگ‌تر کرده است که تهران در نشست فصلی شورای حکام (ژوئن/ خرداد) وضعیتی کاملا متفاوت از گذشته خواهد داشت و در این بین سفر اردیبهشت رافائل گروسی، مدیر‌کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، به تهران نیز احتمالا برخلاف انتظار نتوانسته از حساسیت‌ها درباره پرونده هسته‌ای ایران و نیز اختلاف ها‌ی تهران و آژانس بکاهد.

گزارش جدید آژانس چه می‌گوید؟

گزارش جدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که دوشنبه‌شب منتشر شد، مدعی است «ایران مقداری از ذخایر اورانیوم خود را غنی‌سازی کرده که بیش از ۳۰ برابر حد مقرر در توافق‌نامه ۲۰۱۵ است». این گزارش می‌افزاید: «ایران اکنون ۱۴۲.۱ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد دارد که نسبت به آخرین گزارش در فوریه، ۲۰.۶ کیلوگرم افزایش داشته است».

این گزارش ادعا می‌کند «بر اساس برآورد‌ها، ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران با افزایش ۶۷۵.۸ کیلوگرمی از زمان گزارش قبلی به ۶۲۰۱.۳ کیلوگرم رسیده است». رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی، در این گزارش از آنچه «تصمیم ایران درباره تغییر‌ندادن موضع خود درباره لغو مجوز چند نفر از بازرسان باتجربه این آژانس» خوانده شده، ابراز تأسف کرده است.

رویترز نیز که مدعی است دو گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را رؤیت کرده، گزارش داد: «یکی از این گزارش‌ها به کشور‌های عضو شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ارسال شده است».

در بخشی از این گزارش ارسالی، باز هم به اختلاف‌های تهران و آژانس اشاره و گفته شده «در سال گذشته هیچ پیشرفتی در زمینه اجرای بیانیه مشترک چهارم مارس ۲۰۲۳ (۱۳ اسفند ۱۴۰۱) صورت نگرفته است».


بیشتر بخوانید:پایان نشست فصلی شورای حکام آژانس اتمی


آژانس انرژی اتمی ذیل گزارش خود می‌گوید‌: «مدیرکل آژانس بار دیگر به دولت ایران درخواست داد و تمایل خود را به ادامه گفتگو‌های سطح بالا و مبادلات فنی متعاقب آن که از ششم تا هفتم می ۲۰۲۴ (۱۷ و ۱۸ اردیبهشت) آغاز شد، اعلام می‌کند». گروسی همچنین در این گزارش درباره آنچه «حل‌نشدن مسائل پادمان باقی‌مانده» خوانده شده، ابراز تأسف کرده است.

رویترز ادعا کرده «گزارش دیگر حاکی از آن است که ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران با خلوص ۶۰ درصد، نزدیک به ۹۰ درصد درجه تسلیحات، ۲۰.۶ کیلوگرم در طول سه ماه افزایش یافت و تا ۱۱ می (۲۲ اردیبهشت) به ۱۴۲.۱ کیلوگرم رسید و ایران سپس ۵.۹ کیلوگرم را به سطح رقیق رساند». آسوشیتدپرس نیز به نقل از گزارش رافائل گروسی ادعا کرد: «هنوز درباره احیای مجوز تعدادی از بازرسان این سازمان در ایران تحولی صورت نگرفته است، اما انتظار می‌رود این مسئله در چارچوب مذاکرات جاری میان آژانس و ایران در قالب بیانیه موسوم به چهارم مارس حل‌وفصل شود».

مدیرکل آژانس یادآور شد که گفتگو‌ها با ایران در پی سانحه بالگرد حامل رئیس‌جمهوری ایران برای مدتی با وقفه مواجه شد، ولی ایران در نامه‌ای مورخ ۲۱ می (اول خرداد) پیشنهاد کرد مذاکرات «در تاریخ مناسبی که مورد توافق متقابل باشد»، در تهران ادامه یابد. گروسی باز ادعا می‌کند که با وجود سفرش به تهران، همچنان مسائل پادمانی باقی‌مانده حل نشده است؛ زیرا ایران نه توضیحات فنی معتبری درباره حضور ذرات اورانیوم با منشأ انسانی در ورامین و تورقوزآباد به آژانس ارائه کرده و نه به آژانس درباره مکان (های) فعلی آن‌ها اطلاع داده است.

در مقابل سازمان انرژی اتمی ایران اعلام کرده که تمامی مواد، فعالیت‌ها و مکان‌های هسته‌ای مورد نیاز بر اساس توافق‌نامه پادمانی خود را اعلام کرده است. در ارزیابی متن و محتوای گزارش فصلی شورای حکام، ابوالقاسم طاهری در گفت‌وگویی که با «شرق» دارد، معتقد است: «برخلاف انتظارات و تصورات از سفر رافائل گروسی به تهران، اکنون در شرایطی که ایران تمرکز و توجه خود را روی انتخابات ریاست‌جمهوری هشتم تیرماه پس از فوت سیدابراهیم رئیسی گذاشته است، امکان دارد چالش هسته‌ای تهران در نشست فصلی شورای حکام وضعیت را متفاوت کند». چرا‌که به گفته این تحلیلگر حوزه سیاست خارجی، «ذیل آنچه در گزارش فصلی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و گزارش رافائل گروسی آمده، بیش از پیش بستر و فضای لازم برای صدور قطع‌نامه علیه تهران آماده شده است»؛ تا جایی که به نظر وی، «تلاش‌های چین و روسیه هم نمی‌تواند مانع از صدور آن شود».

با‌این‌حال طاهری می‌گوید: «جدی‌ترین و محتمل‌ترین عامل یا مانع برای صدور قطع‌نامه ناظر بر اختلافات آمریکا با سه کشور اروپایی عضو برجام یعنی آلمان، فرانسه و انگلستان است». چرا‌که به گفته این تحلیلگر ارشد حوزه بین‌الملل، «از یک سو ایالات متحده با توجه به مذاکرات چراغ خاموش خود در واشنگتن و مسقط، سعی در کنترل و تثبیت تنش فعلی با تهران دارد و تلاش می‌کند از تصاعد بحران هسته‌ای به موازات جنگ غزه و جنگ اوکراین در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا جلوگیری کند. با این وجود، طاهری تأکید می‌کند: «آلمان، فرانسه و انگلستان ارزیابی کاملا متفاوتی دارند و به دنبال صدور قطع‌نامه هستند».

فشار آمریکا به تروئیکای اروپایی

پیرو آنچه ابوالقاسم طاهری عنوان کرد، وال‌استریت‌‎ ژورنال هم به‌تازگی به نقل از آنچه دیپلمات‌های نزدیک به مذاکرات خوانده شده، نوشت: «دولت آمریکا سه متحد اروپایی عضو برجام (آلمان، فرانسه و انگلستان) را تحت فشار قرار داده تا از طرح‌هایی برای مقابله با ایران به دلیل پیشرفت در برنامه هسته‌ای خود ناظر بر صدور قطع‌نامه عقب‌نشینی کنند». به گفته این منابع، «دولت بایدن به دنبال جلوگیری از تشدید تنش‌ها با تهران پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا در فصل پاییز است».

این رسانه آمریکایی می‌گوید: «واشنگتن با تلاش انگلیس و فرانسه برای محکوم‌کردن ایران در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در اوایل ژوئن مخالف است». به گفته دیپلمات‌ها، آمریکا علاوه بر تروئیکای اروپایی حتی تعدادی دیگر از کشور‌ها را تحت فشار قرار داده تا از رأی‌دادن به قطع‌نامه علیه ایران خودداری کنند. البته به موازات گزارش وال‌استریت ژورنال، رویترز هم فاش کرده که دولت بایدن تمایلی ندارد در نشست‌های اخیر هیئت‌مدیره آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به دنبال قطع‌نامه دیگری علیه ایران باشد.

قبل از نشست فصلی گذشته، کشور‌های اروپایی شامل فرانسه، انگلیس و آلمان موسوم به تروئیکای اروپایی با واشنگتن درمورد اینکه آیا به دنبال قطع‌نامه‌ای هستند یا خیر، به توافق نرسیدند، اما از آن عقب‌نشینی کردند. ذیل همین نکته جواد ترابی دیگر کارشناسی بود که در گفت‌وگویی که با «شرق» داشت، بر این باور است که «فشار سیاسی آمریکایی‌ها می‌تواند بر تلاش‌های سه کشور اروپایی عضو برجام (آلمان، فرانسه و انگلستان) و حتی کارشکنی‌های اسرائیل در نشست فصلی شورای حکام بچربد».

در نتیجه او بعید می‌داند در نشست دوشنبه هفته آینده قطع‌نامه‌ای الزام‌آور علیه برنامه هسته‌ای ایران صادر شود یا کار به ارجاع پرونده ایران به شورای حکام کشیده شود. البته این تحلیلگر در ادامه ارزیابی خود اذعان دارد: «فضای این دوره از نشست فصلی شورای حکام به‌هیچ‌وجه به سود تهران نخواهد بود و حتی اگر شاهد صدور قطع‌نامه‌ای الزام‌آور یا ارجاع پرونده به شورای امنیت هم نباشیم، به احتمال بسیار زیاد شاهد صدور بیانیه‌های تند علیه تهران خواهیم بود». امری که از منظر ترابی می‌تواند تنش کنونی را هم تشدید کند؛ چرا‌که به گفته این تحلیلگر حوزه هسته‌ای، «در سایه صدور بیانیه‌های سه کشور اروپایی در نشست قبلی شورای حکام بود که تهران در واکنشی متقابل از پذیرش بازرسان اروپایی آژانس سر باز زد که به دنبال آن، سرفصل جدیدی از اختلافات ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی رقم خورد».

نگرانی بایدن از نتیجه انتخابات

در سایه این نکات و بر اساس گفته‌های رویترز، نگرانی از آینده انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا مهم‌ترین دلیل برای عدم تمایل واشنگتن به صدور قطع‌نامه در نشست فصلی شورای حکام است. اما ادعای مقام‌های آمریکایی این است که مانند گذشته به ایران بهانه‌ای برای پاسخ دادن به فعالیت‌های هسته‌ای ندهد. 


بیشتر بخوانید:قطعنامه شورای حکام و بازی که از سر شد/ آیا مسیر دور زدن تحریم‌ها برای ایران بسته می‌شود؟


در همین حال، یک دیپلمات اروپایی به رویترز گفته است که با وجود تلاش‌های آمریکا، پیش‌نویس قطع‌نامه آماده شده است. البته دیپلمات‌های دیگر نیز تأیید کرده‌اند که تروئیکای اروپایی پیش‌نویسی را آماده دارند، اما آن را به اعضای شورای حکام ارسال نکرده‌اند. یک دیپلمات اروپایی با اشاره به اینکه ما باید با این قطع‌نامه جلو برویم، گفته است: «آمریکایی‌ها مانع انتشار متن این قطع‌نامه بین اعضای شورای حکام هستند و در گفت‌وگوهای‌مان به هر کاری برای متقاعد‌کردن آن‌ها ادامه می‌دهیم».

البته به گفته این دیپلمات هنوز مشخص نیست چه زمانی در این مورد تصمیم‌گیری می‌شود. ناگفته نماند که عدم تمایل آمریکا به صدور قطع‌نامه در نشست شورای حکام را نمی‌توان دال بر تغییر سیاست‌های واشنگتن در قبال برنامه هسته‌ای تهران دانست؛ کما‌اینکه در همین زمینه یکی از سخنگویان وزارت خارجه آمریکا در واکنش به انتشار گزارش جدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، مدعی شده واشنگتن از تداوم تولید اورانیوم غنی‌‎سازی شده با درصد بالا در ایران نگران است. هر‌چند این مقام آمریکایی درباره جزئیات گزارش آژانس اظهار‌نظری نکرده است، اما می‌گوید ما همچنان از ادامه توسعه برنامه هسته‌ای ایران به شیوه‌هایی که (به ادعای او) هیچ هدف غیرنظامی معتبری ندارد، از‌جمله ادامه تولید اورانیوم بسیار غنی‌‎شده نگران هستیم.

در مقابل آنچه عنوان شد، ترابی در ادامه گپ‌و‌گفت خود با «شرق»، نگاهی امیدوارانه به مذاکرات چراغ‌خاموشی دارد که در هفته‌های گذشته در عمان شکل گرفت و پیش از شهادت سیدابراهیم رئیسی با جدیت در دستور کار تهران بود که البته با فقدان رئیس‌جمهور و وزیر امور خارجه به یک توقف رسیده است. اما این کارشناس حوزه برجامی، سفر وزیر امور خارجه عمان به تهران را پالس مثبتی برای ادامه مذاکرات می‌داند.

در همین راستا، ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه نیز در نشست خبری دوشنبه هفته جاری خود، به سفر بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان و احتمال نقل و انتقال پیام‌هایی از طرف آمریکا به تهران اشاره کرد و با اعلام اینکه تبادل پیام میان ایران و طرف آمریکایی برای مذاکرات رفع تحریم‌ها همواره در جریان بوده و قطع نشده و مذاکرات درباره رفع تحریم و موضوع هسته‌ای بوده و هرگز از این چارچوب خارج نشده است، این را هم اضافه کرد که مفاد خبر‌های منتشرشده در رسانه‌های غربی درباره این گفتگو‌ها معتبر و دقیق نیست.

منبع: روزنامه شرق
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

فیلم/ پزشکیان: قول می‌دهم صدای بی‌صدایان باشم

زنگ خطر به صدا درآمد؛ مرگ ۵ نفر بر اثر ابتلا به هاری!

عکس/ تصویری زیرخاکی از پورمحمدی و محمود احمدی‌نژاد

پزشکیان: من درباره مهسا امینی کاملا محکم و صریح حرف زده ام

فیلم/ حضور استاندار مرکزی در محل حادثه ریزش معدن اراک - شازند

سقوط سکه امامی به کانال ۳۹ میلیون تومانی

فیلم/ ریزش معدن در استان مرکزی با احتمال مفقودی ۴ نفر

ریزش معدن در اراک با احتمال مفقودی ۴ نفر

توئیت معنادار پورمحمدی: تحمل شنیدن دارید؟!

بنگاه‌های غیرمجاز پلمب می‌شوند

این موجران منتظر جریمه‌های سنگین باشند

عکس/ متروی تهران میزبان یک مسافر خاص بود

پورمحمدی: فیلترشکن تولید فساد می‌کند

عکس/ مهاجم استقلال ازدواج کرد

وعده انتخاباتی کاهش هزینه ساخت مسکن شدنی است؟

شرط اول و آخر بازیکنان پرسپولیس برای تمدید

فیلم/ انتقاد تند کواکبیان از قالیباف و جلیلی

همه آنچه باید درباره یورو بدانیم/ یورو ۴۵ هزار برابر تومان!

گزارش بورس امروز یکشنبه ۲۷ خرداد ۱۴۰۳

فیلم/پورمحمدی: جامعه نه ادعاهای ما را قبول دارد نه وعده‌های ما را

موزه زمان تهران کجاست؟

از سهمیه به رانندگان تاکسی اینترنتی تا وعده خرید نفت منطقه!

فیلم/ شورای شهر به تعطیلات تابستانی رفت

سامانه اس-۵۰۰ روسیه؛ قاتل موشک‌های بالستیک

فیلم/ ماجرای تغییر چهره پارسا پیروزفر از دهه ۷۰ تا کنون

عکس/ استایل جذاب هانده ارچل سوژه کاربران شد

تغییرات قیمت خودرو؛ دنا گران شد، رانا ارزان + جدول

موافقت رهبر انقلاب با عفو یا تخفیف مجازات محکومان

اینفوگرافی/دیدگاه نامزدهای ریاست جمهوری درباره مسائل مهم جامعه

عکس/ استایل جذاب بهاره افشاری جلب توجه کرد

تنها شانس دلار برای فرار از رکود

کاهش نرخ دلار؛ فشار بازارساز است یا رکود انتخاباتی؟

مدرک تحصیلی ۶ نامزد انتخابات ریاست جمهوری+ جدول

افزایش قیمت حامل‌های انرژی در راه است؟

محمود احمدی نژاد بیانیه داد

عکس/ واکنش عباس عبدی به سخنان سعید جلیلی

نامزدهای ریاست جمهوری چه خوابی برای بازار خودرو دیده‌اند؟

نگران حادثه فاجعه آمیز هستیم

تلاش سکه برای شکستن مرز مهم

عکس/ صادق زیبا کلام به سرطان مبتلا شد

سود خالص بانک سینا از ۱۸ هزار میلیارد ریال فراتر رفت

عکس/ استایل جدید و متفاوت ترلان پروانه

چت جی پی تی چیست و چه کاربردهایی دارد؟

دولت سیزدهم چقدر بدهی روی دست دولت بعدی گذاشت؟

قرارداد توسعه میادین نفتی چنگوله و بند کرخه امضا شد + فیلم

عکس/ تبریک باشگاه‌های اروپایی به مناسبت عید قربان

فیلم/ دلبری آزاده صمدی برای هومن سیدی دوباره پربازدید شد

تصمیم مهم بیمه مرکزی درباره افت قیمت خودرو تصادفی

عکس/ استوری مهران غفوریان برای یک دختر پربازدید شد

عکس/ ژست خاص بهاره رهنما در کربلا