تاریخ انتشار: ۱۲:۰۱ - ۲۲ خرداد ۱۴۰۳

بهترین شاخص برای اندازه‌گیری امنیت غذایی چیست؟

با وجود شاخص‌های امنیت غذایی متعدد برای استفاده در تحقیقات، برای اندازه‌گیری، تجزیه‌وتحلیل و نظارت بر امنیت غذایی، هیچ توافقی در مورد «بهترین» شاخص امنیت غذایی در میان دانشمندان یا متخصصان وجود ندارد.

امنیت غذایی

اقتصاد۲۴-بر اساس مقاله نوشته‌شده توسط یوانیس مانیکاس، بشیر علی و بالان ساندارکانی، تأمین غذای کافی، مقرون به صرفه، مغذی و ایمن برای جمعیت رو به رشد جهانی همچنان برای جامعه بشری چالش است. این وظیفه زمانی دشوارتر می‌شود که از دولت‌ها انتظار می‌رود بدون ایجاد تغییرات آب‌وهوایی، تخریب منابع آب و زمین و فرسایش تنوع زیستی، امنیت غذایی را تأمین کنند. تا زمانی که خودکفایی غذایی و رفاه شهروندان به امنیت غذایی پایدار بستگی داشته باشد، امنیت غذایی یک اولویت جهانی باقی خواهد ماند.

تعریف امنیت غذایی

طبق تعریف اجلاس جهانی غذا در سال ۱۹۹۶، «امنیت غذایی زمانی حاصل می‌شود که همه مردم در همه زمان‌ها به غذای کافی، ایمن و مغذی دسترسی فیزیکی و اقتصادی داشته باشند تا نیاز‌ها و ترجیحات غذایی خود را برای یک زندگی فعال و سالم برآورده کنند.»

این تعریف از سوی سازمان خواربار و کشاورزی، چهار بعد امنیت غذایی را پایه‌ریزی کرده است؛ فراهم و موجود بودن، دسترسی افراد، بهره‌برداری و ثبات. در همین راستا، هر نوع تحلیل، برنامه و پایش امنیت غذایی با توجه به اهداف از پیش تعریف شده، نیاز به سنجش امنیت غذایی معتبر و قابل اعتماد دارد. با این حال، اندازه‌گیری چنین مفهوم غیرقابل مشاهده‌ای به‌عنوان یک ساختار نهفته، به دلیل ماهیت پیچیده و در حال تکامل آن، چالش‌برانگیز باقی مانده است؛ این مفهوم دارای ابعاد و مؤلفه‌های بسیاری است و مستمری از موقعیت‌ها را در برمی‌گیرد و کاربرد معیار‌های دوگانه را بی‌اعتبار می‌کند.

اندازه‌گیری امنیت غذایی

اندازه‌گیری امنیت غذایی دو مسئله اساسی و در عین حال متمایز ایجاد می‌کند؛ تعیین اینکه چه چیزی و چگونه اندازه‌گیری می‌شود. سؤال «چه چیزی» به دنبال استفاده از شاخص‌های مناسب برای ابعاد مختلف (در دسترس بودن، دسترسی، استفاده و پایداری) و مؤلفه‌ها (کمیت، کیفیت، ایمنی و مقبولیت/ترجیح فرهنگی) است در حالی که سؤال «چگونه» به روش مورد استفاده برای محاسبه شاخص‌ها (داده‌ها، روش‌ها و مدل‌ها) اشاره دارد.

محققان شاخص‌های مختلفی را برای اندازه‌گیری امنیت غذایی پیشنهاد کرده‌اند. در طول این مدت، تعریف و مفهوم عملیاتی امنیت غذایی نیز تغییر کرده است و به همراه آن، نوع شاخص‌ها و روش‌های مورد استفاده برای سنجش آن تغییر کرده است. یکی از این تغییرات مهم، تغییر پارادایم «از جهانی و ملی به خانواده و فردی، از دیدگاه اول غذا به دیدگاه معیشتی و از شاخص‌های عینی به ادراک ذهنی» است.

به‌رغم درخواست برای یکپارچه کردن اندازه‌گیری‌ها برای هماهنگی و مشارکت بهتر تا به امروز بین دولت‌ها، سازمان‌های شبه حقوقی یا پژوهشگران، درباره شاخص‌ها و روش‌هایی که باید برای اندازه‌گیری و نظارت بر امنیت غذایی در سطح جهانی، ملی، خانگی و فردی استفاده شود، اتفاق نظر ندارند. در عوض، فراوانی بیش از حد شاخص‌ها، تعیین این که کدام شاخص‌ها چه ابعاد (در دسترس بودن، دسترسی، استفاده، یا ثبات)، مؤلفه‌ها (کمیت، کیفیت، ایمنی، پذیرش فرهنگی/ترجیحات) و سطوح (جهانی، ملی، منطقه‌ای، خانوار یا فردی) امنیت غذایی را منعکس می‌کنند، دشوار می‌سازد.

ابعاد شاخص امنیت غذایی

ابعاد یا مؤلفه‌های امنیت غذایی ارزیابی‌شده در گذر زمان بسیار متفاوت است. برای مثال، شاخص‌هایی که فقط یک بعد یا جزء خاص را مورد ارزیابی قرار می‌دهند، نتایج را بیش از حد ساده می‌کنند و به عنوان مثال، میزان کامل ناامنی غذایی را آشکار نمی‌کنند. اگرچه این شاخص‌های بسیار خاص به مفهوم‌سازی و آشکارسازی ناامنی غذایی کمک می‌کنند، اما هنوز نمی‌توانند به طور دقیق مبادلات بین ابعاد، اجزا و استراتژی‌های مختلف را نشان دهند و در نهایت امکان انتقال مشکل ناامنی غذایی از یک بُعد به بُعد دیگر وجود دارد.


بیشتر بخوانید:دلایل افزایش جهانی قیمت غذا چه بود؟


همزمان با همه‌گیری ویروس کرونا در سال ۲۰۱۹ بار دیگر محدودیت‌های عملی اندازه‌گیری امنیت غذایی در اجلاس سیستم‌های غذایی سازمان ملل متحد آشکار شد. «جهان منبع اطلاعاتی منحصربه‌فردی برای ارزیابی فوری امنیت غذایی افراد ندارد که محدوده جغرافیایی تمام کشور‌های نگران‌کننده را شامل شود و قابلیت به‌روزرسانی مستمر و مداوم پیش‌بینی‌ها را هر زمان داشته باشد.»

سامانه‌های هشدار امنیت غذایی فعلی، فاقد شاخص‌های مناسبی برای ارزیابی و هشدار فوری در مورد تخریب سیستم‌های مواد غذایی در مراحل اولیه هستند. استاندارد نبودن شاخص‌های اندازه‌گیری نیز دشواری مقایسه شاخص‌ها از نظر مکان و زمان را تشدید می‌کند. برای نمونه، برخی از شاخص‌ها ترکیبی از چند بعد امنیت غذایی را اندازه‌گیری می‌کنند در حالی که برخی دیگر تنها یک بعد امنیت غذایی را اندازه‌گیری می‌کنند، یا برخی از شاخص‌ها بر عوامل مؤثر در امنیت غذایی تمرکز دارند تا بر نتایج امنیت غذایی. برخی از شاخص‌ها کمی هستند، در حالی که برخی دیگر معیار‌های کیفی و مبتنی بر ادراک فرد ارزیاب هستند. سطوح تجزیه‌وتحلیل نیز بسیار متفاوت است، برخی شاخص‌ها معیار‌هایی جهانی و ملی دارند در حالی که برخی دیگر از شاخص‌ها معیار‌های خانگی و فردی دارند؛ و در نهایت، شاخص‌های امنیت غذایی اهداف متفاوتی را شامل می‌شوند، از «استفاده از ابزار‌های حمایتی» گرفته تا «نظارت و ارزیابی پیشرفت سیاست‌های هدف».

بهترین شاخص برای اندازه‌گیری امنیت غذایی کدام است؟

با وجود شاخص‌های امنیت غذایی متعدد برای استفاده در تحقیقات، برای اندازه‌گیری، تجزیه‌وتحلیل و نظارت بر امنیت غذایی، هیچ توافقی در مورد «بهترین» شاخص امنیت غذایی در میان دانشمندان یا متخصصان وجود ندارد. آژانس‌های بین‌المللی مختلف نیز از شاخص‌های امنیت غذایی متفاوتی استفاده می‌کنند؛ برای مثال برنامه جهانی غذا از امتیاز مصرف غذا (FCS)، آژانس توسعه بین‌المللی ایالات‌متحده (USAID) از مقیاس دسترسی به ناامنی غذایی خانوار (HFIAS)، فائو (FAO) از شیوع سوءتغذیه (POU) و مقیاس تجربه ناامنی غذایی (FIES) و واحد اطلاعات اقتصادی (EIU) از شاخص جهانی امنیت غذایی (GFSI) استفاده می‌کند.

مطابق تعریف امنیت غذایی در اجلاس جهانی غذا در سال ۱۹۹۶، یک شاخص امنیت غذایی ایده‌آل باید تمام چهار بعد امنیت غذایی را در برگیرد و آن‌ها را در سطح فردی (به جای سطوح ملی، منطقه‌ای یا خانگی) ارزیابی کند. با این حال، بیشتر شاخص‌های موجود، مبتنی بر معیار‌های دسترسی به غذا و در سطح خانوار است.

در مقیاس عملیاتی، تنها چند شاخص وجود دارد که به طور رضایت‌بخشی «هر بعد ضروری امنیت غذایی را نشان می‌دهند، جمع‌آوری آن‌ها نسبتاً آسان است و می‌توانند شناسایی و با کمی خدشه به دستور کار گسترده‌تر، اتخاذ شوند».

منبع: تجارت نیوز
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

قیمت سکه و طلا امروز جمعه ۱ تیر ۱۴۰۳ + جدول

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

فیلم/ جهانگیری: با کسانی روبه رو هستیم که با توهم زندگی می‌کنند

قیمت دلار و یورو امروز جمعه ۱ تیر ۱۴۰۳ + جدول

قیمت خودرو‌های سایپا امروز جمعه ۱ تیر ۱۴۰۳ + جدول

قیمت All-in-One اپل امروز + جدول

عکس/ احمدی‌نژاد با خاتمی هم سفره شد!

قیمت انواع لپ تاپ ام اس آی MSI امروز + جدول

قیمت خودرو‌های ایران خودرو امروز جمعه ۱ تیر ۱۴۰۳ + جدول

شرط هواداران برای بازگشت بیرانوند

عکس‌های وایرال شده از استایل تازه مرجانه گلچین

عکس های خانوادگی مصطفی پورمحمدی وایرال شد

عکس/ بابک زنجانی هم به جمع تخریب‌گران پزشکیان پیوست

عکس دیده نشده از پورمحمدی و دخترش

تصاویری از ۶ کاندیدای انتخابات در صف نماز جماعت پیش از مناظره سوم

عکس/طرفداران قالیباف برایش سنگ تمام گذاشتند!

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

وضعیت آلودگی هوای تهران در ۲ تیر ۱۴۰۳

وضعیت هواشناسی امروز

صفحه اول روزنامه‌های اقتصادی امروز

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

صفحه اول روزنامه‌های ورزشی امروز

در سایه تحریم‌ها حتی آدام اسمیت هم قادر به ایجاد تحول در اقتصاد ایران نیست/ رشد ۸ درصدی اقتصاد با سعید جلیلی محال است

پیش بینی بورس امروز ۲ تیر ۱۴۰۳

نامزد‌های انتخابات حتی از آمایش سرزمینی در حوزه بهداشت بی اطلاع بودند/ ارز ترجیحی دارو چه شد و کجا رفت؟

آیا خوابیدن با معده پر زیان‌بار است؟

ویتامینی که از شما در برابر بیماری قلبی محافظت می‌کند

وظیفه ما پرداخت عوارض است، وظیفه شهرداری چیست؟

پرخاصیت ترین میوه ها از نظر متخصصان

رایج‌ترین سرطان زنان در ایران

شعرخوانی مصطفی پورمحمدی در سخنان پایانی

فیلم/ اشاره پورمحمدی به رویداد‌های سال ۱۴۰۱

ریال دیجیتال با تحریم ها چه می کند؟/ ایران هم در بحث قانون‌گذاری هم در تولید رمزارز، عقب است

دفاع جانانه پزشکیان از برجام و دولت روحانی

فیلم/ زاکانی: در این دولت شادی‌های میلیونی متعدد رخ داده است

قاضی‌زاده هاشمی: من یارانه فرهنگی می‌دهم

پورمحمدی خطاب به مردم: باید بین دولت فضول و تسهیل‌گر انتخاب کنید

فیلم/ سخن‌رانی ظریف در کاشان به تشنج کشیده شد

وعده پزشکیان به هنرمندان

میزان بازدید اخبار نامزد‌ها در ۲۴ ساعت گذشته

زاکانی: به بصیرت مردم توهین نکنیم

دفاع تمام قد پورمحمدی از شبکه نمایش خانگی

تصاویر دو کتابی که زاکانی آن‌ها را تبلیغ کرد + عکس

دیدگاه اظهارات آقای کاندیدا درباره سریال حشاشین

دیدگاه پزشکیان درباره سینما

حواشی مناظره سوم/ هشتگ تا_آخر_میمونی_دیگه؟! ترند شد

عکس/ پیام احساسی فرزند هادی نوروزی برای تولد پدرش

فیلم/ نتایج نظرسنجی مرکز تحقیقات صداوسیما درباره نخستین مناظره انتخابات ریاست جمهوری

واکنش رضا رشیدپور به نظر کاندیدا‌ها درباره فیلترینگ

عکس/ توییت مضحک مالک شریعتی از کتاب‌خوانی زاکانی

فیلم/ پیشنهاد پزشکیان برای نظرسنجی از مردم

فیلم/ پرسش مهم پورمحمدی از قالیباف

واکنش آذری جهرمی به آمار‌های سعید جلیلی

جدایی از پرسپولیس با این پیام احساسی

فیلم/ گاف عجیب قالیباف با چاشنی استخر

فیلم/ پزشکیان خطاب به زاکانی: نمی‌گذارم شما رئیس جمهور شوید

رونمایی از بمب پرسپولیسی‌ها برای جانشینی بیرانوند

فیلم/ زاکانی خود را رییس‌جمهور بعدی ایران خواند

شرط بزرگ فردوسی‌پور برای بازگشت به صداوسیما

کنایه سنگین مینو خالقی به زاکانی

پزشکیان: نمی خواهم درباره زاکانی صحبت کنم

قاضی‌زاده‌هاشمی: با فیلتر گوگل پلی و گیم‌ها به مردم ظلم کردیم

زاکانی: آقای پورمحمدی بیش‌ترین فیلترینگ در زمان شما بود، صداقت داشته باشید

اعلام موضع اتحادیه اروپا درباره مرگ برجام

فیلم/ تفسیر جلیلی روی آنتن زنده؛ حجاب برای چیست؟

فیلم/ انتقاد پزشکیان از حضور حجاب‌بان‌ها در مترو

حمله زاکانی به پزشکیان و پورمحمدی