تاریخ انتشار: ۱۳:۲۰ - ۲۶ آذر ۱۴۰۳

یلدا ۱۴۰۳ به وقت اضافه کشید

محاسبات نجومی نشان می‌دهد امسال در بیشتر شهرها؛ از جمله تهران ۳۰ آذر و اول دی، طولانی‌ترین شب‌های سال هستند و از این منظر یلدای ۱۴۰۳ به‌تنهایی طولانی‌ترین شب نیست.

یلدا ۱۴۰۳ به وقت اضافه کشید

اقتصاد۲۴-شب یلدا آخرین شب پاییز و ورود به دروازه زمستان، حکایت‌های زیادی در فرهنگ ایرانی دارد. کلمه یلدا از زبان سریانی و به معنای زایش است و برخی معتقدند ایرانیان باستان که اتفاقا با علم نجوم نیز پیوند دیرینه داشته‌اند، این شب را بیدار می‌ماندند تا در کنار یکدیگر و همراه با شعرخوانی و حکایت‌گویی، خود را سرگرم کنند و اندوه غیبت طولانی‌تر خورشید و تاریکی و سردی را از یاد ببرند. اما در گنبد آسمان بالای سر ما چه رخ می‌دهد که طول روز کوتاه‌تر و سیاهی شب طولانی‌تر و انقلاب زمستانی آغاز می‌شود؟ آیا واقعا شب اول دی طولانی‌ترین شب سال و روز اول دی کوتاه‌ترین روز است؟

 کاظم کوکرم در مورد شب یلدا و معنای آن در علم نجوم اظهار داشت: امسال شب یلدا قاعدتاً باید جمعه شب ۳۰ آذر برگزار شود که برای بسیاری مناطق نیمکره شمالی کره زمین، طولانی‌ترین شب سال هم هست.

وی ادامه داد: وقتی به شب یلدا می‌رسیم از نظر نجومی خورشید به نقطه انقلاب زمستانی در کره آسمان می‌رسد؛ نقطه انقلاب زمستانی نقطه‌ای است که خورشید در آن بیشترین پیشروی را در نیمکره جنوبی آسمان از دید ناظر زمینی دارد؛ یعنی در زمانی که انقلاب زمستانی رخ می‌دهد، خورشید از هر زمان دیگری به قطب جنوب آسمان نزدیک‌تر و از قطب شمال آسمان دورتر شده است.

به عبارت دیگر در روزی که خورشید به انقلاب زمستانی می‌رسد در لحظه ظهر سایه‌ها، بیشترین کشیدگی را نسبت به ظهر دیگر روز‌های سال دارند. به این شکل که اگر ما یک شاخصی (مانند یک شاقول یا میله‌ای که عمود به زمین نصب شده باشد) را در لحظه اذان ظهر در نظر بگیریم، در تمام سال در لحظه ظهر این شاخص سایه‌ای دارد، ولی در روز انقلاب زمستانی این سایه به بلندترین مقدار می‌رسد که ناشی از کمترین ارتفاع خورشید در لحظه ظهر برای ساکنان نیمکره شمالی زمین است.

یلدا ۱۴۰۳ به وقت اضافه کشید

شب یکم دی در تهران، یک ثانیه طولانی‌تر از شب یلداست

این منجم آماتور توضیح داد: لحظه‌ای که خورشید به نقطه انقلاب زمستانی می‌رسد امسال در روز یکم دی ماه واقع شده است؛ یعنی حوالی ساعت ۱۲ و۵۰ دقیقه ظهر به وقت ما در ایران، خورشید به نقطه انقلاب زمستانی می‌رسد. بعضی سال‌ها لحظه رسیدن خورشید به انقلاب زمستانی ۳۰ آذر و بعضی سال‌ها اول دی است.

وی تاکید کرد: اینکه این لحظه در اواسط روز اول دی واقع شده است، باعث می‌شود یک اتفاق جالب رقم بخورد و نتیجه اینکه برای مثال در تهران، شب یکم دی امسال تقریبا یک ثانیه بلندتر از شب یلدا می‌شود که ۳۰ آذر و جمعه شب است. در حالیکه تقریبا در بسیاری شهر‌های ایران طول شب در سی‌ام آذر و یکم دی تقریبا یکسان است.

این منجم آماتور افزود: در هر یک از مناطق اشاره شده در تهران و همچنین شمالی‌ترین و جنوبی‌ترین نقاط ایران، شب‌های ۳۰ آذر و یکم دی نسبت به شب پیش و پس از این دو شب حدود ۳ تا ۴ ثانیه بلندتر هستند؛ بنابراین به لحاظ تئوری می‌توانیم بگوییم اتفاق جالبی افتاده و اگر نتوانستید شب یلدا را سی‌ام آذر جشن بگیرید، یکم دی هم می‌توانید این کار را انجام بدهید. چنانکه یکم دی با شب میلاد حضرت فاطمه زهرا (س) نیز مقارن شده و شبی که است فردایش در ایران روز مادر نامگذاری شده و باز هم فرصت خوبی است برای اینکه خانواده‌ها دور هم جمع شوند.


بیشتر بخوانید:ترفند‌های جدید دلالان برای گران‌فروشی و کم‌فروشی انار شب یلدا + جدول


پس هم جمعه شب یعنی ۳۰ آذر و هم شنبه شب یعنی یکم دی، هر دو بلندترین شب سال در طول سال ۱۴۰۳ خواهند بود، بلکه برای بعضی شهر‌ها و از جمله در تهران شنبه شب یک ثانیه حتی بلندتر هم هست؛ بنابراین شب ۳۰ آذر ماه، یعنی شب یلدای امسال به تنهایی بلندترین شب سال نیست و ما امسال دو شب یلدا به لحاظ تئوری و محاسبات نجومی داریم.

این روزنامه نگار علم در پایان یادآور شد: از فردای یکم دی ماه یعنی از دوم دی ماه به تدریج طول روز شروع شروع به به بلند شدن می‌کند و طول شب کوتاه و کوتاه‌تر می‌شود و این روند تا سی و یکم خرداد و یکم تیر ماه سال آینده ادامه دارد. آن زمان ما به بلندترین روز سال و کوتاه‌ترین شب سال می‌رسیم و این چرخه در طبیعت سالیان سال وجود دارد و در تقویم هجری شمسی با نهایت دقت محاسبه می‌شود که این از جذابیت‌های تقویم و دانش نجوم است.

یلدا ۱۴۰۳ به وقت اضافه کشید

داستان تقویم فعلی و چرا شب اول دی، طولانی‌ترین شب سال نیست

مدرس نجوم و تقویم نیز در مورد اینکه چرا امسال فقط شب یلدا بلندترین شب سال نیست، گفت: امسال طول شب از غروب خورشید در ۳۰ آذر تا طلوع آفتاب یکم دی در تهران ۱۴ ساعت و ۱۶ دقیقه و ۲ ثانیه است، در حالیکه این زمان از غروب خورشید یکم دی تا طلوع خورشدی دوم دی برابر با ۱۴ ساعت و ۱۶ دقیقه و ۳ ثانیه است. وقتی این زمان‌ها را برای شمالی‌ترین نقطه ایران یعنی روستای بورآلان در شهرستان ماکو محاسبه می‌کنیم، می‌بینیم طول شب در هر دو شب ۳۰ آذر و یکم دی، ۱۴ ساعت و ۳۹ دقیقه و ۲۰ ثانیه و در جنوبی‌ترین نقطه ایران، یعنی روستای پسابندر در شهرستان دشتیاری هر دو شب ۳۰ آذر و یکم دی، ۱۳ ساعت و ۲۵ دقیقه و ۳۷ ثانیه محاسبه می‌شود.

علی ابراهیمی سراجی، افزود: طولانی‌ترین شب سال همواره منطبق بر ۳۰ آذر نیست. علت این رویداد در قراردادی شدن شیوه استخراج هجری شمسی به عنوان تقویم رسمی ایران از نوروز ۱۳۰۴ شمسی است.

وی توضیح داد: قانونی به نام «تبدیل بروج به ماه‌های فارسی» ۹۹ سال پیش در پنجمین دوره مجلس شورای ملی تصویب شد که شیرازه تقویم فعلی ما بر اساس آن است. تقویم قبلی که به تقویم هجری شمسی برجی شهرت داشت، بر اساس مقدار واقعی عبور خورشید در هر برج از صورت‌های فلکی محاسبه می‌شد. بر این اساس ممکن بود ماهی در تقویم حتی ۲۹ تا ۳۲ روز شود و مانند تقویم قمری هر سال این اعداد بر حسب مقدار حرکت انتقالی زمین تغییراتی داشته باشد.

میرزا ابوالقاسم خان نجم کسی بود که با محاسبات ریاضی متوجه شد خورشید شش ماه اول سال را در هر برج به طور متوسط ۳۱ شبانه روز و در نیمه دوم سال در ۳۰ شبانه‌روز طی می‌کند. علت این اتفاق قرارگیری زمین در نیمه اول سال در موقعیت مداری دورتر از خورشید و در نیمه دوم سال در موقعیت مداری نزدیک‌تر به خورشید است.

وی نتیجه‌گیری کرد: بنابراین تقویم فعلی به صورت قراردادی تنظیم شد و شش ماه اول ۳۱ روز، ۵ ماه دوم ۳۰ روز و اسفند ۲۹ روزه (سال‌های کبیسه ۳۰ روز) درنظر گرفته شد تا مجموع آن به ۳۶۵ شبانه روز برسد.

منبع: ایرنا
ارسال نظر
قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «اقتصاد24» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

صفحه اول روزنامه‌های سیاسی امروز

قیمت میوه در میادین تره بار امروز + جدول

قیمت پسته، تخمه، آجیل و خشکبار + جدول

پیش‌بینی هواشناسی تهران و ایران امروز + جدول

قیمت لیر ترکیه امروز در بازار + جزئیات

وضعیت هواشناسی امروز

قیمت دینار عراق امروز در بازار + جزئیات

قیمت تبلت اپل امروز + جدول

قیمت سکه و طلا امروز دوشنبه ۲۶ آذر ۱۴۰۳ + جدول

عکس/ زیبایی حیرت انگیز شب برفی در روستای دولاب سنندج

عکس/ شب یلدا در دوره قاجار

عکس/ گلدسته‌های حرم حضرت معصومه و دورنمای قم در دوره ناصرالدین شاه قاجار

عکس/ دیدار رئیس دیوان عالی سلطنت عمان و قالیباف

عکس/ رستوران گردی شیلا خداداد و نیوشا ضیغمی با همسرانشان

عکس / نعیمه نظام‌دوست از ساعت خوش تا جوکر

عکس/ کاروانسرای علی‌آباد در مسیر ری به قم بازمانده از ۱۴۰ سال پیش

عکس/ عاشقانه‌های ناب بهنوش بختیاری برای همسرش

عکس/ برج میلاد و آلودگی هوای تهران در دو قاب

اینفوگرافی/ چطور از یخ‌زدگی لوله‌ها در زمستان جلوگیری کنیم؟

اینفوگرافی/ ۶ ماده غذایی برای درمان طبیعی سرماخوردگی

خواندنی‌ها
خودرو
فناوری
آخرین اخبار

فیلم/ جزییات غیرحضوری شدن آموزش و تعطیلی ادارات استان تهران از زبان معاون استاندار

پس انداز برای بازنشستگی چه اهمیتی دارد؟

گاریدو: مستحق باخت به سپاهان نبودیم

انجام قرعه‌کشی خودروهای وارداتی‌

جاده چالوس مسدود شد

فیلم/ توضیح فرشید سمیعی درباره روند تمدید قرارداد موسیمانه

پیش بینی قیمت سکه و طلا فردا ۲۷ آ‌ذر ۱۴۰۳/ صعود کانالی سکه‌؛ طلا در مرز حساس

فیلم/ دلیل حمایت‌نکردن رییس اسبق شبکه سه از عادل فردوسی‌پور

کارشناسی داوری اخراج گولسیانی مقابل سپاهان

تکلیف تعطیلی مدارس تهران مشخص شد

فیلم/ خلاصه بازی سپاهان ۲ - ۱ پرسپولیس

شکست تلخ پرسپولیس برابر سپاهان

عکس/ روشنک گرامی در ۴۱ سالگی

دیدار رهبر انقلاب با هزاران نفر از بانوان سراسر کشور

ترکیب استقلال در دیدار با گل‌گهر

پیش‌بینی بورس فردا سه‌شنبه ۲۷ آذر ماه ۱۴۰۳

فیلم/ عراقچی دمای خانه را ۵ درجه کاهش داد

اینفوگرافی/ ۶ واقعیت علمی در مورد پوکی استخوان

عکس/ لاغری شوکه کننده شیلا خداداد همه را خیره کرد

اجرای طرح زوج و فرد از درب منزل تا پایان هفته

همه چیز درباره شب یلدا در ایران

اولین بیانیه بشار اسد پس از سقوط

فیلم/ لحظه دیدنی گل اول سپاهان به پرسپولیس

مدارس و ادارات این استان‌ها فردا تعطیل شد

شگرد جدید گرانفروشی مرغ لو رفت

سالیانه ۲۹ میلیارد دلار هدر رفت سرمایه انرژی داریم

توصیه‌های مهم برای خرید شیرینی شب یلدا

سهم مزارع استخراج رمزارز از مصرف کل برق ۱.۵ درصد است

فیلم/ چهارشنبه و پنج‌شنبه آلوده‌ترین روز‌های سال

اینفوگرافی/ آیین‌های شب یلدا در چهارگوشه ایران

رشد میلیونی سکه فقط در یک هفته/ قیمت طلا به ۵ میلیون تومان می‌رسد؟

فیلم/ دختر استقلالی در محاصره هواداران پرسپولیس

اولین قیمت دلار توافقی چقدر تعیین شد؟

تفاوت آنفلوانزا با سرماخوردگی را چطور تشخیص بدهیم؟

فیلم/ تصادف شدید در خیابان اندرزگو تهران

چالش‌های ارزی ایران از دوران دولت روحانی تا رئیسی و جراحی پزشکیان

نیروگاه‌های برق ۳ استان از مدار خارج شد

فیلم/ افشای راز بزرگ علیرضا عصار از زبان خودش

روز پدر در سال ۱۴۰۳ چندشنبه است؟

فیلم/ پزشکیان: به‌خاطر کمبود گاز از مردم عذرخواهی می‌کنم

عکس/ زمستان دیدنی و تماشایی نیویورک

عکس/ شب یلدا در حرمسرای ناصرالدین شاه قاجار

فیلم/ بازگشایی سفارت قطر در دمشق بعد از ۱۳ سال

عکس/ آبشار یخ زده وسط کوه‌های ماکو

خبر خوش دولت برای یارانه بگیران

زمان اجرای متناسب‌سازی بازنشستگان لشگری اعلام شد

عکس/ بنر هوادار پرسپولیس در حمایت از امید عالیشاه

عکس/ وقتی علم الهدی خود را آیت الله می‌خواند!

اینفوگرافی/ نرخ باروری در کشور‌های جهان

سوز و سرما در کندوان