
اقتصاد۲۴- پاناویا تورنادو (Panavia Tornado)، یک محصول کنسرسیومی ساخت چند شرکت اروپایی از بریتانیا، آلمان غربی و ایتالیا است که در نیمه دوم سالهای جنگ سرد ظهور پیدا کرد.
هواپیمای چندمنظوره تورنادو به پنج شکل مختلف هواپیمای ضربتی بازدارنده تورنادو GR ۱ برای پشتیبانی نزدیک هوایی و ضد حمله و سرکوب دفاعی؛ هواپیمای شناسایی تاکتیکی GR ۱A؛ هواپیمای تهاجمی دریایی دوربرد تورنادو GR ۱B و جنگنده پدافند هوایی دوربرد تورنادو F۳ عملیاتی است. GR ۴ یک به روز رسانی نوع GR ۱ است.
تورنادو توسط پاناویا، کنسرسیومی از BAE Systems، EADS (قبلاً هوافضای دایملر-کرایسلر) و Alenia Aeronautica تولید شد. تورنادو در سال ۱۹۸۰ وارد خدمت شد. تولید این هواپیما در سال ۱۹۹۸ متوقف شد.
هواپیماهای ضربتی بازدارنده تورنادو GR ۱ در خدمت نیروی هوایی و نیروی دریایی آلمان (۲۹۰ فروند)، نیروی هوایی ایتالیا (۹۰ فروند)، نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا (۱۸۶ فروند) و نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی (۹۶ فروند) هستند.
تورنادو GR ۱ مجهز به حسگر پیشرفته و مجموعه کمکهای دفاعی برای انجام ماموریت نفوذ عمیق در ارتفاع پایین در همه شرایط آب و هوایی در تمام روز و شب است.
تورنادو GR ۱ به طیف وسیعی از تسلیحات مجهز است. این هواپیما دارای دو توپ ۲۵ میلی متری در هر طرف بدنه است. برای پشتیبانی و بازدارندگی نزدیک هوایی، هواپیما معمولاً مجهز به بمبهای آهنی، بمبهای خوشهای و بمبهای هدایتشونده لیزری است. همچنین در نقش سرکوب دفاعی مجهز به موشکهای ضد رادار است. هواپیمای تورنادو نیروی هوایی آلمان به موشک هوا به هوا هدایت مادون قرمز IRIS-T که توسط شرکت BGT ساخته شده مسلح است.
مجموعه جامع تجهیزات ناوبری شامل رادار تعقیب زمین، نقشه برداری زمینی، رادار دِکا داپلر نوع ۷۲ و سیستم ناوبری اینرسی دیجیتال سه محوره بیای ئی سیستمز FIN۱۰۱۰ است.
تورنادو دارای یک خلبان خودکار APFD چند حالته و مدیر پرواز بیای ئی سیستمز است. سیستم ناوبری هوایی تاکتیکی (TACAN) هواپیما AD۲۷۷۰ از بیای ئی سیستمز یا Alcatel SEL AG Sector-TACAN است.
بیش از ۱۴۰ (۱۴۲) فروند از GR ۱ تورنادو نیروی هوایی سلطنتی به نوع تورنادو GR ۴ با عمر متوسط ارتقا یافته است. اولین هواپیما در سال ۱۹۹۸ وارد خدمت شد و GR ۴ در آوریل ۲۰۰۱ مجوز عملیاتی دریافت کرد. تحویل نهایی در ژوئن ۲۰۰۳ انجام شد. برنامه ریزی شده است که هواپیماهای ارتقا یافته تا سال ۲۰۲۵ در خدمت بمانند.
بیشتر بخوانید: معرفی هواپیمای نظامی سی-۲۷جی اسپارتان
سیستمهای جدید توسط بیای ئی سیستمز توسعه یافتهاند. سیستمهای ناوبری ارتقا یافته، از جمله سیستم موقعیتیابی جهانی، سیستم نقشهبرداری دیجیتالی زمین بیای ئی سیستمز ترپورم و سیستم ناوبری اینرسی لیزری هانیول H-۷۶۴G در سیستم هوایی اصلی هواپیما یکپارچه شدهاند. GR ۴ مجهز به نمایشگر هدآپ خلبان، نمایشگر چند منظوره سرپایین و نقشه دیجیتال است.
GR ۴ مجهز به مادون قرمز آینده نگر (FLIR) است. تصویر حرارتی بر روی نمایشگرهای سربالا و سرپایین خلبان نمایش داده میشود. GR ۴ قابلیت حمل بمبهای پیشرفته پی وی II با هدایت سیستم موقعیت یابی جهانی / سیستم ناوبری اینرسی را دارد.
GR۴ همچنین میتواند با غلاف شناسایی گودریچ رپتور که جایگزین سیستم فعلی تالس اوپترونیکس ویکون شده عملیاتی شود. رپتور متشکل از سیستم شناسایی DB-۱۱۰ با سنسور روز CCD و سنسور موج متوسط ایندیوم مادون قرمز است. این غلاف هدفگیری در روز و شب را با برد ۷۲ کیلومتر (الکترواپتیک) و ۳۶ کیلومتر (مادون قرمز) فراهم میکند.
GR ۴ تحت یک ارتقاء کابین خلبان قرار گرفته است که شامل صفحه نمایش چند منظوره خلبان جدید فضانوردی و بیای ئی سیستمز تاردیس (نمایشگر راداری پیشرفته و سیستم اطلاعاتی تورنادو) است. این ارتقا در سال ۲۰۰۹ وارد خدمت شد.
هواپیمای شناسایی سطح پایین و پرسرعت تورنادو GR ۱A در خدمت نیروهای هوایی آلمان، ایتالیا و عربستان سعودی است. این هواپیما امکان اطلاعات شناسایی در حین پرواز، ضبط برای تجزیه و تحلیل پس از پرواز و دسترسی فوری زمینی به تصاویر ثبت شده شناسایی بلادرنگ را فراهم میکند.
مجموعه الکترواپتیکال شامل سه حسگر مادون قرمز نصب شده در داخل است که به یک سیستم ضبط ویدئویی متصل شدهاند و پوشش نظارتی ۲۴ ساعته را ارائه میدهند.
تورنادو نوع حمله دریایی GR ۱B در خدمت نیروی هوایی سلطنتی است. این هواپیما به چهار موشک ضد کشتی سی ایگل مجهز است. GR ۱B میتواند در فاصله بیش از ۴۰۰ مایلی از پایگاه دشمن حمله و موشکها را در برد ایستاده پرتاب کند.
سازنده: هواپیمای پاناویا (بی ای ئی سیستمز، ئی ای دی اس، آلنیا)
اولین پرواز: ۴ اوت ۱۹۷۴
ورود به خدمت:
نیروی هوایی سلطنتی - ژانویه ۱۹۸۲
نیروی هوایی آلمان - فوریه ۱۹۸۲
نیروی دریایی آلمان - جولای ۱۹۸۲
نیروی هوایی ایتالیا - جولای ۱۹۸۲
نیروی دریایی ایتالیا - اوت ۱۹۸۶
نیروی هوایی سلطنتی عربستان - مارس ۱۹۸۶
GR ۱B - ۱۹۹۴
طول: ۱۷.۲ متر
ارتفاع: 6 متر
وزن خالی: ۱۴۵۰۰ کیلوگرم
موتورها: ۲ عدد توربو یونیون RB۱۹۹ mk۱۰۳ توربوفن گرم شده با نیروی رانش یکپارچه معکوس