دلار چگونه بازدهی بورس را تغییر داد؟
اقتصاد۲۴- شتاب رشد نرخ ارز و تقویت انتظارات تورمی، چیدمان بازدهی صنایع بورسی را در سال ۱۴۰۴ بهطور معناداری تغییر داده است؛ بهگونهای که پالایشیها در صدر جدول بازدهی ایستادهاند و فلزات اساسی نیز با فاصلهای اندک در رتبههای بالایی قرار گرفتهاند؛ صنایعی که نهتنها موفق به پوشش تورم شدهاند، بلکه تحت تاثیر رشد قیمتهای جهانی، تغییر سیاستهای ارزی و بهبود نرخهای فروش، وارد فاز جدیدی از سودآوری شدهاند.
دلاریها؛ پیشران بازدهی بورس
امیرحسین نصر، کارشناس بازار سرمایه به بررسی بازدهی صنایع بورسی از ابتدای فروردین ۱۴۰۴ پرداخت و گفت: اگر بخواهیم بهترین و بدترین صنایع بورس را از منظر بازدهی قیمتی بررسی کنیم، اختلاف معناداری میان گروههای مختلف دیده میشود که ریشه اصلی آن به ماهیت دلاری یا ریالی فروش محصولات بازمیگردد.
وی افزود: از ابتدای سال جاری، بهترین بازدهی متعلق به گروه فرآوردههای نفتی و پالایشی بوده که موفق به ثبت بازدهی ۱۰۸درصدی شده است. پس از آن، گروه تولید فلزات غیر فولادی شامل آلومینیوم، مس و روی با رشد ۱۰۵ درصدی در جایگاه دوم قرار دارد.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: در رتبه سوم، گروه نوشیدنی، شیرینی و بیسکویت با ۹۰ درصد بازدهی قرار گرفته و پس از آن، گروه یوتیلیتی بازدهی ۸۸ درصدی را ثبت کرده است. گروه خردهفروشی و پخش با ۸۳ درصد، سایر محصولات غذایی با ۸۰ درصد، بانکها با ۷۶ درصد، اورهسازها با ۷۲ درصد، گروه دارو با ۷۰ درصد و در نهایت صنعت چاپ و نشر با ۶۴ درصد، صنایع برتر بورس از ابتدای سال ۱۴۰۴ محسوب میشوند. نصر در ادامه به صنایع کمبازده بازار اشاره کرد و توضیح داد: در سوی مقابل، گروههایی قرار دارند که فروش آنها عمدتا ریالی و وابسته به قدرت خرید داخلی است. گروه حملونقل ریلی تنها ۱۰ درصد بازدهی داشته، نرمافزار و خدمات ۹ درصد، محصولات کاغذی ۸ درصد، هتل و رستوران ۶ درصد و قطعات خودرو ۴ درصد بازدهی ثبت کردهاند. او تاکید کرد: پس از این گروهها، زغالسنگ با ۳ درصد، ماشینآلات با یک درصد و انبوهسازی و املاک با بازدهی صفر قرار دارند. همچنین گروه وسایل خانگی با منفی ۷ درصد و گروه سختافزار با منفی ۹ درصد، ضعیفترین بازدهی قیمتی را از ابتدای سال تجربه کردهاند.
این تحلیلگر بازار سرمایه با مقایسه دو دسته صنایع گفت: بررسی بنیادی این گروهها نشان میدهد صنایعی که قیمت محصولات آنها به دلار و نرخهای جهانی متصل است، توانستهاند بهترین بازدهیها را خلق کنند. با توجه به رشد نرخ ارز و حرکت دلار نیما و تالار اول به سمت نرخهای بالاتر و نزدیکتر شدن به دلار آزاد، انتظار میرود این مزیت در ادامه سال نیز حفظ شود. نصر درباره دلایل رشد صنایع برتر توضیح داد: در گروه فرآوردههای نفتی، رشد قابلتوجه کرکاسپردها از ابتدای سال نقش مهمی در افزایش سودآوری داشته است.
فروش محصولات این شرکتها با نرخهای وابسته به نیما یا تالار اول انجام میشود و با سیاستهای ارزی موجود، انتظار رشد سودآوری آنها وجود دارد، هرچند احتمال کاهش کرکاسپردها در صورت تقویت سناریوی صلح روسیه و اوکراین بهعنوان یک ریسک مطرح است. این کارشناس بازار سرمایه درباره صنایع غذایی گفت: حذف ارز ترجیحی اگرچه میتواند حاشیه سود این شرکتها را تحت فشار قرار دهد، اما رشد ریالی درآمدها باعث افزایش سود اسمی آنها شده است. همین منطق در گروه خردهفروشی و پخش، بهویژه شرکتهای پخش غذا و دارو، نیز صادق است و بازار انتظار افزایش سودآوری این گروهها را دارد.
بیشتر بخوانید:بورس تهران در فاز استراحت و احتیاط
او در ادامه به عملکرد بانکها اشاره کرد و گفت: بانکها از محل تسعیر اقلام ارزی، سود سرمایهگذاریها و بهبود عملیات بانکی، بازدهی قیمتی مناسبی را از ابتدای سال ثبت کردهاند. همچنین در صنعت اوره، تداوم قیمتهای جهانی در سطوح مطلوب و فروش دلاری چه در بازار داخلی و چه صادراتی، عامل اصلی رشد بوده است. نصر در جمعبندی تاکید کرد: بازار سهام همچنان آینده را پیشخور میکند و صنایعی که فروش صادراتی دارند یا قیمت محصولات آنها به دلار و نرخهای جهانی وابسته است، در مسیر تداوم سودآوری قرار دارند. در مقابل، صنایعی که مواد اولیه دلاری و فروش ریالی دارند و به قدرت خرید داخلی وابستهاند، همچنان با چالش رشد سودآوری مواجه خواهند بود؛ موضوعی که بازتاب آن بهروشنی در بازدهی قیمتی سهام این گروهها دیده میشود.
فلزات اساسی در مسیر تورمی
خدیجه مهدیزاده، کارشناس بازار سرمایه نیز به بررسی وضعیت بازار فلزات اساسی پرداخت و گفت: تحولات اخیر در بازارهای جهانی نشان میدهد فلزات اساسی بار دیگر در کانون انتظارات تورمی قرار گرفتهاند و ترکیب ریسکهای ژئوپلیتیک، سیاستهای پولی و محدودیتهای عرضه، زمینهساز رشد قیمتها در این بازار شده است. وی افزود: تشدید تنشهای نظامی در اروپا، افزایش اصطکاکهای تجاری میان آمریکا و چین و نگرانیها نسبت به مداخلات سیاسی در سیاستهای پولی فدرالرزرو، فضای نااطمینانی را در بازار کامودیتیها افزایش داده و انتظارات تورمی جهانی را تقویت کرده است. این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به فلز مس توضیح داد: مس بهدلیل ایفای نقش کلیدی در انتقال انرژی، خودروهای برقی و زیرساختهای دیجیتال، همچنان یکی از مهمترین فلزات صنعتی جهان محسوب میشود. وی افزود: محدودیت عرضه، نگرانیهای تعرفهای و چشمانداز کاهش نرخ بهره در اقتصاد آمریکا، قیمت مس را به رکوردهای جدید رسانده و این روند میتواند در ادامه نیز تداوم داشته باشد.
مهدیزاده درباره سایر فلزات اساسی گفت: نقره نیز با رشد تقاضای صنعتی، بهویژه در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر و پنلهای خورشیدی، از سطوح تاریخی عبور کرده و رشد قیمت آن از پشتوانههای بنیادی برخوردار است. در مورد آلومینیوم نیز اگرچه تمرکز رسانهای کمتری وجود دارد، اما بهبود اسپرد فرآوری ناشی از کاهش بهای مواد اولیه میتواند حاشیه سود تولیدکنندگان را تقویت کند. وی با تاکید بر جایگاه فولاد اظهار کرد: محور اصلی تحلیل بازار فلزات اساسی همچنان فولاد است. قیمتهای جهانی فولاد بهشدت به تحولات اقتصاد چین وابسته بوده و سیاستهای جدید این کشور در قالب برنامه پنجساله، با تمرکز بر افزایش مصرف داخلی و محدودسازی صادرات فولاد کمکیفیت، ریسک افت شدید قیمتهای جهانی را کاهش داده است.
این تحلیلگر بازار سرمایه افزود: در صورت تشدید تنشهای نظامی و افزایش هزینههای زیرساختی و دفاعی در سطح جهان، تقاضای فولاد میتواند افزایش یافته و موج تورمی جدیدی به این بازار وارد شود. مهدیزاده با اشاره به شرایط داخلی صنعت فلزات اساسی گفت: در ایران، شرکتهای فلزی علاوه بر متغیرهای جهانی، با محدودیتهای ساختاری مانند کمبود گاز، برق و آب مواجهند که میتواند حتی در شرایط رشد قیمتهای جهانی، مانع بهرهبرداری کامل از ظرفیت تولید شود.
وی تاکید کرد: انتقال ارز صادراتی شرکتهای فلزی به تالار دوم، خبر مثبتی برای سودآوری ریالی این شرکتهاست و میتواند انگیزه صادرات را بهویژه برای شرکتهایی که دسترسی مناسبتری به بازارهای هدف دارند، افزایش دهد. این کارشناس بازار سرمایه در جمعبندی گفت: فلزات اساسی در شرایط فعلی بیش از هر زمان دیگری تحت تاثیر تورم جهانی و ریسکهای ژئوپلیتیک قرار دارند و در عین حال، در داخل کشور نیز سیاستهای ارزی و محدودیتهای انرژی نقش تعیینکنندهای در سودآوری این صنایع ایفا میکنند. بازار سرمایه بیش از آنکه صرفا به قیمتهای جهانی واکنش نشان دهد، به پایداری سود، جریان نقدی و توان تطبیق شرکتهای فلزی با این محیط پرریسک توجه خواهد کرد.
