مسوولیت پرونده ترامپ به لاریجانی سپرده شد؟
اقتصاد۲۴- به نظر میرسد پرونده ترامپ به علی لاریجانی (دبیر شورای عالی امنیت ملی) سپرده شده است. لاریجانی در منطقه به عنوان چهره نزدیک به آیت الله خامنهای شناخته میشود. او امسال به سمت نماینده رهبری در شورای عالی امنیت ملی منصوب شد. از سال ۱۳۹۹ و پایان ریاست مجلس هم به عنوان مشاور رهبری معرفی شد.
نوع فعالیتها و تماسهای این روزهای علی لاریجانی میتواند تایید این موضوع باشد که او مسوولیت ارتباط و مذاکرات با ترامپ را برعهده گرفته است. با این ماموریت که ایران بتواند به سلامت از تنش فعلی سخت با امریکا عبور کند و جنگ رخ ندهد.
لاریجانی میتواند نماینده نظام در مذاکرات و تماسهای غیرمستقیم و مستقیم با ترامپ باشد. قطعا دولت هم از این موضوع استقبال و به وی کمک خواهد کرد چرا که این وضعیت را به سود حل مسئله میداند.
اولین خبر درباره نتیجه میانجیگریها میان ایران و امریکا را علی لاریجانی، شنبه شب (دیشب) منتشر کرد. این البته تنها خبری است که تاکنون منتشر شده است.
بیشتر بخوانید: درخواست پژمانفر برای اعدام روحانی
خبر مثبت مذاکرات که مثل آب سرد روی آتش ترامپ ریخته شد. به ویژه بعد از اینکه ترامپ هم در آن سوی جهان، مذاکرات با ایران را تایید کرد. کافی است کاهشی شدن قیمت سکه و دلار در روز یکشنبه را نگاه کنیم تا تاثیرات این موضع گیری مشابه در دو سوی جهان را ببینیم.
اگر میان ایران و ترامپ هم مذاکراتی صورت بگیرد احتمالا مسوولیت مذاکرات به لاریجانی سپرده خواهد شد. همانطور که ۲۰ سال قبل (۱۳۸۴)، مسوولیت مذاکرات هستهای با اروپا و سپس گروه ۱+۵ برعهده وی بود. روندی که البته زیاد دوام نیاورد و در میان خبرهای خوش و خوش بینی به حل و فصل مسئله، با حکم احمدی نژاد (رئیس جمهوری وقت) برکنار شد و جای خود را به سعید جلیلی داد.
لاریجانی شنبه شب برای اولین بار خبری مثبت در ارتباط با آمریکا منتشر کرد و توییت زد: "برخلاف فضاسازیِ جنگ رسانهای تصنعی، شکلگیری ساختاری برای مذاکرات در حال پیشرفت است".
این یعنی ایران و امریکا بر سر انجام مذاکره موافقت کردهاند و حالا در مرحله تعیین شکل و فرم مذاکرهاند. این یعنی دو طرف از جنگ دور شدهاند.
توییت مهم مذاکرات لاریجانی بعد از سفر کوتاه و سریع شنبه (دیشب) شیخ "محمد بن عبدالرحمن آل ثانی" نخست وزیر - وزیر خارجه قطر به تهران منتشر شد. میانجی معروف میان تهران - واشنگتن.
قطر در کنار ترکیه و روسیه، به میانجیگران سایه این روزها میان ایران و امریکا تبدیل شدهاند. قطر در سالهای اخیر بارها میان ایران و امریکا واسطه شده است. آخرین مورد آن هم در جنگ ۱۲ روزه بود که پیام آتش بس ترامپ را به طرف ایرانی منتقل کرد و با توافق سه طرفه تهران، واشنگتن و تل آویو، جنگ متوقف شد. قبل از این هم یک جلسه مذاکره اعلام شده و غیرمستقیم ایران و امریکا (در دولت رئیسی - تیر ۱۴۰۱) در دوحه قطر برگزار شد. توافق ایران و امریکا برای آزادی زندانیان دو طرف و آزادسازی ۷ میلیارد دلار پول بلوکه شده ایران در کره جنوبی هم با میانجیگری قطر رخ داد.
لاریجانی همچنین جمعه شب، سفر بدون اعلام قبلی و ناگهانی به مسکو داشت و با ولادیمیر پوتین رئیس فدراسیون روسیه دیدار کرد. دیداری سریع و کاری که نه عکسی و فیلمی از آن منتشر شد نه از تشریفات معمول خبری بود. بعد از انجام سفر، رسانههای روسی و سفارت ایران خبر سفر را منتشر کردند. خبری که از قبل با پرواز یک فروند هواپیمای اختصاصی دولتی از تهران به مسکو، تعجبها و گمانه زنیهایی را برانگیخته بود.
بعد از این توییت مثبت لاریجانی، ترامپ هم واکنش مشابه داشت و مذاکره را تایید کرد. او گفت که ایران با امریکا صحبت میکند.
ترامپ به شبکه فاکس نیوز گفت که ایران " با ما صحبت میکند. خواهیم دید آیا میتوانیم کاری بکنیم واگر نه خواهیم دید چه میشود. او تکرار کرد "ناوگان بزرگی داریم که به آن سمت (ایران) در حرکت است". او ادامه داد: "آنها (ایران) مذاکره میکنند".
ترامپ روز جمعه هم گفته بود انتظار میرود ایران به جای مقابله نظامی به امریکا، برای مذاکره و توافق درباره هستهای و موشکی اش، تلاش کند.
سه شنبه ۷ بهمن نیز، نخست وزیر - وزیر خارجه قطر در یک روز، به صورت جداگانه با عراقچی و لاریجانی تلفنی گفتوگو کرد. ۲۴ دی ماه هم لاریجانی با طرف قطری تلفنی گفتوگو داشت.
حجم و شکل تماسها میان میانجیگران با مقامات ایرانی تایید کننده نقش لاریجانی در پرونده ترامپ است.
لاریجانی قبلا هم در موضوع مذاکرات با چین بر سر توافقنامه جامع نیز به عنوان نماینده رهبری نقش ایفا کرد.
پیش از این، پرونده هستهای ایران نیز بین سالهای ۱۳۸۲ تا ۱۳۹۲ در اختیار دبیر شورای عالی امنیت ملی بود (حسن روحانی ۸۲ تا ۸۴ - علی لاریجانی ۸۴ تا ۸۶ - سعید جلیلی ۸۶ تا ۹۲). در سال ۹۲ و با پیروزی حسن روحانی به ریاست جمهوری، پرونده از شورای عالی امنیت به وزارت خارجه بازگردانده شد و جواد ظریف وزیر خارجه مسوولیت مذاکرات را برعهده گرفت تا به برجام رسید.
مذاکرات ایران و عربستان سعودی برای عادی سازی روابط نیز از طریق دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی در ایران پیگیری شد و با میانجیگری عراق و چین در سال ۱۴۰۱ در پکن به موفقیت ختم شد تا روابط دو کشور بعد از ۷ سال برقرار شود. علی شمخانی دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی ایران در این مذاکرات ریاست هیات ایرانی را داشت.
بعد از این دو پرونده، حالا پرونده سرنوشت ساز ترامپ و امریکا هم در اختیار شورای عالی امنیت ملی و دبیر آن قرار گرفته است تا مقامی فرادولتی و فراقوهای، با اختیارات و قدرت بیشتر، جمهوری اسلامی و کشور را از این مرحله عبور دهد.
