تغییر اقلیم چه بلایی سر جنگلها میآورد؟
اقتصاد۲۴- دادههای هواشناسی نشان میدهند که همه استانها در زمستان سال جاری از میانگین بلندمدت گرمتر بودهاند و استانهای شمالی کشور در این زمینه رکورددار هستند.
رسول اشرفیپور، رییس شورای عالی جنگل این وضعیت را مرتبط با تغییرات اقلیمی میداند و افزایش آفات و بیماریها و احتمال آتشسوزیهای جنگلی را از تبعات آن ذکر میکند.
رسول اشرفیپور افزود: کلیه زیستبومهای کشور تحت تاثیر پیامدهای تغییرات اقلیمی قرار دارند و زیستبوم جنگلهای هیرکانی نیز از این موضوع مستثنی نیست؛ لذا ما بهنوعی با افزایش میانگین دمای بلندمدت سالانه روبهرو هستیم البته در بعضی سالها با کاهش بارندگی همراه میشود.
وی در ادامه گفت: این وضعیت بیتردید بر الگوریتم پراکنش گونههای گیاهی در گسترههای رویشگاهی اثر میگذارد و اگر عوامل متعدد تخریب کنترل نشوند، پیامدهای تغییرات اقلیمی بهصورت مضاعف خود را نشان خواهند داد، بهطوری که میتواند منجر به ضعف فیزیولوژیک تیپهای گیاهی شود و متعاقب آن شاهد بروز و بعضاً پاندمی بعضی از آفات و بیماریهای گیاهی باشیم.
رییس شورای عالی جنگل به ذکر مثالی پرداخت و اظهارکرد: بیماری قارچی بلایت شمشاد و پس از آن گسترش آفت شبپره شمشاد در سطح رویشگاههای این گونه مهم جنگلی در شمال کشور را میتوان از اثرات ترکیبی پیامدهای تغییرات اقلیمی و عوامل تخریب محلی دانست.
بیشتر بخوانید:گزارش نابرابری جهانی ۲۰۲۶؛ در ایران ۱۰ درصد پردرآمد حدود ۴۶ درصد درآمد ملی را در اختیار دارند
اشرفیپور افزایش دفعات رخداد آتشسوزی جنگلی بهویژه در جنگلهای هیرکانی را از دیگر پیامدهای تغییرات اقلیمی ذکر و تاکید کرد: آتشسوزی جنگل از گذشته رخ میداده و ثبت هم شده است ولی با توجه به تغییرات اقلیمی بهویژه در بعضی از سالها که در نیمه دوم سال شاهد کاهش بارندگی و وزیدن باد گرمش (بادی گرم و خشک که بیشتر در فصل سرد سال در شمال رشته کوه البرز میوزد.) هستیم، آتش سوزی در سطح لکههای پراکنده در جنگلهای شمال رخ میدهد.
وی افزود: به نظر میرسد که در سال جاری در ادامه آتشسوزیهایی که عموماً در پاییز اتفاق افتاد، در انتهای سال و یا اوایل سال آینده هم در پی افزایش گرمای روزانه شاهد لکههای آتشسوزی باشیم. این وضعیت به علت شرایط آب و هوایی شمال کشور و شدت گرمای روزهای خاص به علت پیامدهای تغییرات اقلیمی با تکرار بیشتری اتفاق میافتد.
رییس شورای عالی جنگل در ادامه گفت: لذا در این شرایط سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور سعی کرده است نسبت به گذشته به تقویت تجهیزات بخش پیشگیری و اطفای حریق و و مبارزه با آفات و بیماریها توجه بیشتری داشته باشد که در فعالیتهای اجرایی سازمان هم این موضوع مشخص است.
وی تقویت رصد و پایش عرصههای جنگلی را راهکار مهمی دانست و اظهارکرد: برای دستیابی به این هدف در کنار گشتهای زمینی نیروهای اجرایی و همکاری خوب عوامل محلی، برای پیشگیری از عوامل تخریب و قاچاق و حمل چوب نیاز داریم که از فناوریهای روز مانند دوربینهای با برد مناسب، دوربینهای حرارتی و تفسیر تصاویر ماهوارهای و بعضاً پهپادها با قدرت تصویربرداری بالا استفاده کنیم و مرکز مانیتورینگ منسجمی در این خصوص به تفکیک نواحی رویشی داشته باشیم البته خوشبختانه طی سالهای اخیر، اقدامات اجرایی در این خصوص شروع شده است و روند رو به رشدی دارد.
اشرفیپور در پایان درباره یکی دیگر از تبعات افزایش دمای زمستانه شمال کشور گفت: تغییرات اقلیمی و افزایش گرما باعث خشکی بیشتر کف جنگل میشود. در این وضعیت زمان تجزیه لاشبرگها طولانیتر میشود. در نتیجه لاشبرگ قابل ملاحظهای کف جنگل دیده میشود و درصد اشتعالپذیری آن بر اثر بیمبالاتیها افزایش پیدا میکند.
