چگونه توکنسازی داراییها بازار سرمایه را متحول میکند؟
اقتصاد۲۴- توکنسازی داراییها یکی از مفاهیم نوظهور در اقتصاد دیجیتال است که بهتدریج توجه بازارهای مالی و سرمایهگذاران را در سراسر جهان به خود جلب کرده است. این فناوری که بر بستر بلاکچین شکل گرفته، امکان تبدیل داراییهای واقعی یا مالی به واحدهای دیجیتال قابل معامله را فراهم میکند. بسیاری از کارشناسان معتقدند توکنسازی میتواند ساختار سنتی بازار سرمایه را دگرگون کند و شیوه مالکیت، سرمایهگذاری و تأمین مالی را وارد مرحلهای تازه کند.
توکنسازی داراییها چیست و چگونه عمل میکند؟
توکنسازی به فرآیندی گفته میشود که در آن یک دارایی واقعی یا مالی، مانند ملک، سهام، طلا، آثار هنری یا حتی پروژههای زیرساختی، به توکنهای دیجیتال تبدیل میشود. هر توکن نماینده بخشی از مالکیت آن دارایی است و میتواند در یک شبکه بلاکچینی خرید و فروش شود.
در این مدل، اطلاعات مالکیت و نقلوانتقال دارایی بهصورت شفاف و غیرقابل تغییر در بلاکچین ثبت میشود. به همین دلیل، نیاز به بسیاری از واسطههای سنتی کاهش پیدا میکند. سرمایهگذاران میتوانند بدون پیچیدگیهای اداری رایج، در داراییهایی مشارکت کنند که پیشتر دسترسی به آنها دشوار یا بسیار پرهزینه بود.
افزایش دسترسی سرمایهگذاران به بازارها
یکی از مهمترین تحولات ناشی از توکنسازی، دموکراتیک شدن سرمایهگذاری است. در بازارهای سنتی، ورود به برخی داراییها نیازمند سرمایههای کلان است؛ برای مثال خرید یک ملک تجاری یا سرمایهگذاری در پروژههای بزرگ معمولاً تنها برای سرمایهگذاران بزرگ امکانپذیر است.
اما با توکنسازی، یک دارایی میتواند به هزاران یا حتی میلیونها واحد دیجیتال تقسیم شود. در نتیجه سرمایهگذاران خرد نیز قادر خواهند بود با مبالغ کوچک در همان دارایی مشارکت کنند. این موضوع میتواند دامنه مشارکت در بازار سرمایه را به شکل چشمگیری گسترش دهد و جریان سرمایههای کوچک را فعالتر کند.
افزایش نقدشوندگی داراییهای غیرقابل معامله
بسیاری از داراییها در اقتصاد سنتی نقدشوندگی پایینی دارند. املاک، آثار هنری یا سرمایهگذاریهای خصوصی معمولاً بهسرعت قابل فروش نیستند و فرآیند انتقال مالکیت آنها زمانبر است. توکنسازی این محدودیت را تا حد زیادی کاهش میدهد.
وقتی یک دارایی به توکن تبدیل شود، امکان معامله آن بهصورت آنلاین و تقریباً لحظهای فراهم میشود. این تغییر میتواند بازارهای جدیدی برای داراییهای راکد ایجاد کند و سرمایههایی را که پیشتر قفل شده بودند، وارد چرخه اقتصادی کند. افزایش نقدشوندگی همچنین به کشف قیمت واقعیتر داراییها کمک میکند.
کاهش هزینهها و نقش کمتر واسطهها
در ساختار سنتی بازار سرمایه، واسطههایی مانند کارگزاران، نهادهای ثبت مالکیت، بانکها و مؤسسات تسویه نقش مهمی دارند. هر یک از این مراحل هزینه و زمان خاص خود را به سرمایهگذار تحمیل میکند.
توکنسازی با استفاده از قراردادهای هوشمند، بسیاری از این فرآیندها را خودکار میکند. انتقال مالکیت، تسویه معاملات و ثبت اطلاعات میتواند بدون دخالت انسانی انجام شود. نتیجه این روند، کاهش هزینههای معاملاتی و افزایش سرعت انجام تراکنشها است؛ عاملی که به کارایی بیشتر بازار کمک میکند.
تحول در تأمین مالی شرکتها و پروژهها
توکنسازی میتواند مدلهای تأمین مالی را نیز تغییر دهد. شرکتها یا توسعهدهندگان پروژهها میتوانند بهجای روشهای سنتی مانند عرضه اولیه سهام یا دریافت وام بانکی، بخشی از دارایی یا درآمد آینده خود را به توکن تبدیل کرده و مستقیماً به سرمایهگذاران عرضه کنند.
این روش، دسترسی به منابع مالی را آسانتر میکند و وابستگی به سیستمهای بانکی را کاهش میدهد. همچنین سرمایهگذاران میتوانند در پروژههایی مشارکت کنند که پیشتر تنها در اختیار سرمایهگذاران نهادی یا صندوقهای بزرگ قرار داشت.
چالشهای حقوقی و نظارتی
با وجود مزایای قابلتوجه، توکنسازی هنوز با چالشهای جدی روبهرو است. مهمترین مسئله، نبود چارچوبهای حقوقی شفاف در بسیاری از کشورها است. قوانین سنتی بازار سرمایه برای داراییهای دیجیتال طراحی نشدهاند و تعیین وضعیت حقوقی توکنها همچنان محل بحث است.
مسائل مربوط به احراز هویت سرمایهگذاران، مبارزه با پولشویی و حفاظت از حقوق مالکیت نیز از دغدغههای مهم نهادهای ناظر محسوب میشود. بدون مقرراتگذاری دقیق، خطر سوءاستفاده یا ایجاد حبابهای مالی افزایش مییابد.
نقش فناوری بلاکچین در اعتمادسازی
اعتماد یکی از پایههای اصلی بازارهای مالی است و بلاکچین تلاش میکند این اعتماد را از طریق فناوری ایجاد کند. ثبت دائمی تراکنشها، شفافیت اطلاعات و غیرقابل دستکاری بودن دادهها باعث میشود احتمال تقلب یا تغییر غیرقانونی مالکیت کاهش یابد.
این ویژگی میتواند بهویژه در بازارهایی که با مشکل شفافیت مواجه هستند، تحولآفرین باشد. سرمایهگذاران میتوانند تاریخچه کامل معاملات یک دارایی را مشاهده کنند و با اطمینان بیشتری تصمیم بگیرند.
آینده بازار سرمایه در عصر داراییهای توکنیزهشده
روند جهانی نشان میدهد بانکها، بورسها و شرکتهای فناوری مالی بهطور جدی در حال آزمایش زیرساختهای توکنسازی هستند. برخی تحلیلگران پیشبینی میکنند در سالهای آینده بخش قابلتوجهی از داراییهای مالی جهان به شکل دیجیتال و توکنیزه معامله شوند.
در چنین شرایطی، مرز میان بازار سرمایه سنتی و بازار داراییهای دیجیتال کمرنگتر خواهد شد. سرمایهگذاری میتواند ۲۴ ساعته، فرامرزی و با حداقل محدودیت انجام شود. اگر زیرساختهای حقوقی و فنی بهدرستی توسعه یابد، توکنسازی این ظرفیت را دارد که بازار سرمایه را از یک سیستم کند و متمرکز به بازاری سریع، شفاف و فراگیر تبدیل کند.
