جنگ ایران و آمریکا چقدر طول می‌کشد؟/ تهدید ترامپ به شدیدتر شدن حملات، جنگ زمینی و سرنگونی

اقتصاد۲۴- در بحبوحه تشدید تنش‌ها میان ایران و ایالات متحده، سوالی که ذهن بسیاری را درگیر کرده این است که این درگیری تا چه زمانی ادامه خواهد یافت و اهداف واقعی واشنگتن از این حملات چیست. اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در مصاحبه با رسانه‌ها، ابعاد تازه‌ای به این گمانه‌زنی‌ها بخشیده است.

احتمال حضور نیرو‌های زمینی و گسترش ابعاد حملات

دونالد ترامپ در گفت‌و‌گو با روزنامه نیویورک پست، در خصوص احتمال استفاده از نیرو‌های زمینی آمریکا در ایران، رویکردی متفاوت از بسیاری از روسای جمهور پیشین آمریکا اتخاذ کرده است. وی در حالی که اذعان داشت احتمالاً نیازی به این کار نباشد، صراحتاً اعلام کرد که برخلاف کسانی که حضور نیرو‌های زمینی را رد می‌کنند، او این احتمال را «تردید یا ترس» خود نمی‌داند و اگر لازم باشد، از آن استفاده خواهد کرد. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که ترامپ قرار است به زودی سخنرانی مهمی در کاخ سفید داشته باشد. در صورت تمایل واشنگتن به جنگ زمینی احتمالاً زمان جنگ طولانی‌تر خواهد شد.

جدول زمانی مبهم و موج بزرگ حملات

ترامپ روز یکشنبه پیش‌بینی کرده بود که حملات آمریکا ممکن است چهار تا پنج هفته به طول انجامد، اما در پاسخ به سوالی درباره این جدول زمانی، گفت: «رئیس‌جمهور ترامپ اختیار کامل دارد درباره اینکه این عملیات چقدر طول خواهد کشید صحبت کن، چهار هفته، دو هفته، شش هفته. ممکن است کوتاه‌تر شود یا طولانی‌تر. ما طبق دستور او، اهدافی را که تعیین کرده‌ایم اجرا خواهیم کرد.»

این در حالی است که ترامپ در گفت‌و‌گو با شبکه سی‌ان‌ان، ابراز امیدواری کرده است که این عملیات «خیلی طولانی نشود» و عنوان کرد که روند عملیات جلوتر از برنامه پیش می‌رود. او در این مصاحبه گفت: «همیشه فکر می‌کردم چهار هفته طول بکشد و ما کمی جلوتر از برنامه هستیم.»، اما نکته قابل توجه، اشاره او به موج بزرگ حملات بود که هنوز آغاز نشده و قرار است به زودی رخ دهد. ترامپ در همین مصاحبه افزود: «ما حتی هنوز محکم به آنها ضربه نزده‌ایم. موج بزرگ هنوز اتفاق نیفتاده. این موج بزرگ به‌زودی در راه است.» وی همچنین در گفت‌و‌گو با نیوز میشن به شدت عصبانی بوده و اشاره کرد که به زودی پاسخ آمریکا به حملات به سفارت این کشور در ریاض و کشته شدن سربازانش در کویت خواهد داد.

هدف واشنگتن: تغییر حکومت یا محدود کردن توان هسته‌ای؟

دونالد ترامپ پاسخ به این پرسش خبرنگار سی‌ان‌ان که آیا آمریکا علاوه بر حملات نظامی، اقدامات دیگری برای تغییر حکومت در ایران انجام می‌دهد یا نه، ترامپ پاسخ «بله» داد. اما در مورد جزئیات و اهداف مشخص این اقدامات، ابهاماتی وجود دارد. جی دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، در این باره گفته است: «به هیچ وجه امکان ندارد که ترامپ اجازه دهد آمریکا وارد یک درگیری چندساله شود که پایان مشخصی نداشته باشد و هدف واضحی نداشته باشد.» وی هدف اصلی را جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای و تعهد بلندمدت این کشور به عدم بازسازی توان هسته‌ای خود عنوان کرده است.

تحلیل کارشناسان؛ برآوردی ساده‌انگارانه؟

نیک پتسون والش، تحلیلگر مسائل خاورمیانه، تأکید می‌کند که عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران از همان ابتدا نشانه‌هایی از فراتر رفتن از یک حمله کوتاه‌مدت داشته است. وی معتقد است که گستره اهداف، حجم حملات و واکنش سریع تهران، همگی نشان می‌دهند که برآورد زمانی کاخ سفید ممکن است بیش از حد ساده‌انگارانه باشد.

یکی از بزرگ‌ترین ابهام‌ها، نبود هدف استراتژیک شفاف است. آیا هدف، صرفاً تضعیف توان موشکی و هسته‌ای ایران است؟ یا ایالات متحده و اسرائیل به‌دنبال تغییر نظام در تهران‌اند؟ پاسخ روشن و رسمی به این پرسش داده نشده و همین خلأ، خطر لغزش به یک درگیری طولانی‌مدت را افزایش می‌دهد.

سی‌ان‌ان نیز به واکنش ایران اشاره می‌کند؛ واکنشی که نه نمادین، بلکه عملی بوده است. حملات موشکی و پهپادی به اهداف اسرائیلی و پایگاه‌های آمریکا در منطقه، نشان می‌دهد که تهران قصد عقب‌نشینی سریع ندارد و در هدف قراردادن اهداف موردنظرش موفق بوده است. این چرخه «حمله و تلافی» همان الگویی است که بسیاری از جنگ‌های خاورمیانه را از یک عملیات محدود به بحرانی چندساله تبدیل کرده است.

تعارض با وعده‌های انتخاباتی و پیامد‌های داخلی

نگاه ترامپ به تحولات داخلی ایران و امیدواری او به ایستادگی مردم در برابر حکومت، از سوی تحلیلگران سی‌ان‌ان غیرواقع‌بینانه دانسته می‌شود. آنها یادآور می‌شوند که ساختار جامعه ایران، مانع شکل‌گیری سریع تغییر حکومت می‌شود، به‌ویژه در شرایط جنگ خارجی که اغلب به انسجام داخلی می‌انجامد.

در داخل آمریکا نیز، این جنگ با وعده‌های انتخاباتی ترامپ در تعارض قرار گرفته است. او که خود را رئیس‌جمهور پایان‌دهنده جنگ‌های بی‌پایان معرفی می‌کرد، اکنون درگیر یکی از پرریسک‌ترین مداخلات نظامی دهه‌های اخیر شده است.

به نظر می‌رسد جنگ ایران و آمریکا نه کوتاه خواهد بود، نه ساده و نه قابل کنترل. نبود اهداف مشخص، واکنش فعال تهران و پیامد‌های منطقه‌ای، همگی نشان می‌دهند که این بحران می‌تواند بسیار فراتر از آنچه کاخ سفید وعده داده، ادامه یابد، با هزینه‌هایی که هنوز ابعاد کامل آن روشن نشده است