آیا جنگ به سمت فرسایشی شدن می‌رود؟/ نقش پهپادهای ارزان قیمت ایران در طولانی کردن جنگ

اقتصاد۲۴ ـ در دوران جدید هرچند تصور بر این است که سلاح‌های پیشرفته و گران‌قیمت، تعیین‌کننده نهایی پیروزی در میدان نبرد هستند، اما شواهد اخیر نشان می‌دهد که در برخی درگیری‌ها، توازن قدرت به نفع تسلیحات ارزان‌قیمت، اما کارآمد در حال تغییر است. در این میان، مواجهه ارتش آمریکا با موجی از پهپاد‌های ارزان‌قیمت ایرانی، پرسشی اساسی را مطرح کرده است؛ آیا جنگ به سمت فرسایش منابع، به ویژه برای قدرت‌های نظامی با بودجه‌های کلان، سوق پیدا کرده است؟

تحلیل بلومبرگ: فرسایش منابع آمریکا با موج پهپاد‌های ایرانی گزارش بلومبرگ، زوایای تاریکی از این معادله پیچیده را نمایان می‌سازد. طبق این تحلیل‌ها، ایران از ابتدای درگیری‌های اخیر، با شلیک بیش از ۱۲۰۰ پهپاد، توانسته است ذخایر موشک‌های پدافند آمریکا را به شدت تحت فشار قرار دهد. این حجم از استفاده از تسلیحات ارزان‌قیمت، هرچند در مقابل اهداف بسیار گران‌قیمت به کار گرفته می‌شوند، اما در بلندمدت، هزینه‌های قابل توجهی را به آمریکا تحمیل می‌کند. بلومبرگ به صراحت اشاره می‌کند: «این روند منابع آمریکایی را که برای تهدید‌های بسیار پیچیده‌تر در نظر گرفته شده، از بین می‌برد.» این بدان معناست که برای مقابله با هر پهپاد ارزان‌قیمت، آمریکا مجبور است از موشک‌های پدافندی بسیار گران‌قیمت استفاده کند که این خود، نوعی «جنگ هزینه» را به نفع ایران رقم می‌زند. اما این موضوع پیش از جنگ نیز مورد توجه آمریکا قرار گرفته بود و پیش‌تر موشک‌های ارزان تاماهاوک از ذخایر آمریکا در ژاپن به ذخایر موشکی آمریکا منتقل شده بود.

باز کردن راه برای موشک‌های بالستیک اثرگذاری این راهبرد ایران تنها به خالی کردن ذخایر موشک‌های پدافندی آمریکا محدود نمی‌شود. طبق تحلیل بلومبرگ، این روند، دست ایران را برای استفاده از توانمندی‌های دیگر خود، به ویژه موشک‌های بالستیک، باز می‌گذارد. زمانی که سیستم‌های پدافندی دشمن درگیر رهگیری انبوهی از اهداف ارزان‌قیمت باشند، توانایی آنها برای دفاع در برابر حملات پیچیده‌تر و قدرتمندتر، از جمله موشک‌های بالستیک، به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد. این امر، یک مزیت استراتژیک بزرگ برای ایران محسوب می‌شود و نشان‌دهنده یک بازی هوشمندانه در صحنه نبرد است.

سخنگوی وزیر دفاع نیز اخیراً در یک اظهارنظر از آمادگی برای دفاع هجومی و استفاده تدریجی از تسلیحات در مقابل این تحولات، خبر داده است. معاون برنامه‌ریزی راهبردی وزارت دفاع با اشاره به این موضوع می‌گوید: «پیش‌بینی‌های دفاعی ما به گونه‌ای است که بر خلاف دشمن ما چندین برابر مدتی که دشمن برای این جنگ پیش‌بینی کرده، قدرت مقاومت و دفاع هجومی را داریم.» وی همچنین بر رویکرد تدریجی ایران در به‌کارگیری تسلیحات تاکید کرده و می‌افزاید: «انواع تسلیحات ارتقاع یافته به مرور استفاده خواهند شد و قرار نیست در روز‌های اول تمام تسلیحاتمان را به میدان آوریم.» این اظهارات نشان‌دهنده یک استراتژی بلندمدت و حساب‌شده از سوی ایران است که بر مقاومت، دفاع هجومی و استفاده بهینه از منابع تاکید دارد.

سوی دیگر، مقامات آمریکایی تلاش دارند تا تصویر متفاوتی از وضعیت ارائه دهند. اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر اینکه «همه چیز در ایران نابود شده است. ما خیلی خوب عمل می‌کنیم.» و همچنین ادعای جی پی ونس معاون رئیس‌جمهور آمریکا که «اینکه ما درگیر یک جنگ در خاورمیانه شویم که سال‌ها به طول بینجامد و چشم‌اندازی برای پایان آن وجود نداشته باشد؛ احتمالی برای وقوع چنین چیزی وجود ندارد.»، نشان‌دهنده تلاشی برای انکار ابعاد فرسایشی این درگیری‌ها و حفظ ظاهر قدرت است. البته با همه این احوالات هنوز هم نمی‌توان ابعاد قدرتمند توان نظامی آمریکا که بیشترین بودجه نظامی در جهان و قدرتمندترین ارتش جهان را دارا است به سادگی زیر سوال برد.

به نظر می‌رسد گزارش بلومبرگ و تحلیل‌های منطبق با آن، تصویری واقع‌بینانه‌تر از وضعیت فعلی ارائه می‌دهند. در حالی که آمریکا از نظر تکنولوژیکی برتری قابل توجهی دارد، اما هزینه بالای حفظ این برتری در مقابل انبوه تسلیحات ارزان‌قیمت، اما کارآمد، می‌تواند به یک عامل فرسایشی قدرتمند تبدیل شود. ایران با استفاده از پهپاد‌های ارزان‌قیمت، نه تنها ذخایر تسلیحاتی گران‌قیمت دشمن را تحلیل می‌برد، بلکه راه را برای استفاده از توانمندی‌های استراتژیک دیگر خود، مانند موشک‌های بالستیک، هموار می‌سازد.