
اقتصاد۲۴- ترامپ در ابتدای هفته به ایران یک اولتیماتوم دو روزه برای باز کردن تنگه هرمز داد و تهدید کرد اگر ایران این اقدام را انجام ندهد، حمله به زیرساختهای برق ایران را آغاز خواهد کرد. در مقابل قرارگاه خاتمالانبیا هم تهدید به مقابله به مثل کرد. پس از گذشت یک روز ترامپ عقب نشینی کرد و ۵ روز دیگر بر اولتیماتوم خود افزود و تاکید کرد اگر مذاکرات با ایران به نتیجه نرسد، به زیرساختهای برق حمله میکند.
ترامپ در حالی ادعای مذاکره با مقامات ایرانی را دارد که در جمهوری اسلامی کسی این مساله را به صراحت تایید نکرده است. اولتیماتوم دوم ترامپ در روز جمعه به پایان میرسد، اما شواهد نشان میدهد در صورتی که آمریکا به زیرساختهای ایران حمله کند، نیروهای مسلح ایران هم به سرعت زیرساختهای دیگر کشورهای منطقه را مورد اصابت قرار خواهند داد، چنانکه در قبال حمله به پارس جنوبی چنین کردند.
در این رابطه هاشم اورعی، عضو هیات علمی دانشکده برق شریف به خبرآنلاین گفت: جنگها اصولا به شکل مرحله به مرحله تشدید میشوند. یعنی در گام نخست طرفین به اماکن نظامی و امنیتی یکدیگر حمله میکنند، پس از آن در گام دوم سراغ زیرساخت اقتصادی میروند و در گامها بعدی سراغ اشغال جزایر و نهایتا در گامهای آخر به سمت استفاده از سلاحهای کشتار جمعی میروند.
او با بیان اینکه جنگ ایران با ایالات متحده و اسراییل فعلا در گام نخست است، افزود: عمده حملات آنها به کشور ما و اقدامات متقابل ایران علیه مراکز نظامی و امنیتی بوده و با وجود چند اقدام محدود، هنوز هم تمرکز بر این بخش است. ترامپ هم با وجود اینکه ضرب الاجل دو روزه داد و بعد خودش آن را ۵ روز دیگر تمدید کرد، هنوز از اقدام مشخص علیه زیرساختهای اقتصادی ایران طفره میرود و حتی ممکن است صرفا تهدید کرده باشد.
از نظر این کارشناس حوزه برق گاه در جنگها تهدید در نهایت عملی نخواهد شد.
اورعی ادامه داد: هدف ترامپ از این تهدید، پذیرش آتش بس از سوی ایران و کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی است و با این اظهارات خواسته زمان بیشتری بخرد، وگرنه حمله به زیرساختها نیاز به اولتیماتوم ندارد. حتی اگر ایالات متحده در نهایت مجاب به اقدام علیه شبکه برقی کشور شود هم نباید این تصور در مردم پیش بیاید که حتما در همان روز اول حملاتی سخت به زیرساختها خواهد شد.
عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی شریف توضیح داد: در حمله به زیرساختها، ممکن است ابتدا اقدامات سایبری در دستور کار واشنگتن قرار بگیرد و بعید است در همان گام نخست حملات موشکی سنگین به نیروگاهها بکنند. حتی اگر از مرحله حملات سایبری هم پیش بروند، احتمالا سراغ استفاده از بمبهای نرم میروند که قبلا در جنگ عراق هم مورد استفاده قرار گرفتند.
منظور از بمب نرم، بمبهایی است که پودر کربن را بر روی شبکه برق میپاشند تا از این طریق شبکه را از کار بیاندازند.
اورعی با بیان اینکه حملات سنگین و سخت به نیروگاهها پله نهایی حمله به زیرساختهای اقتصادی بود، چنین اقدامی را به شکل ناگهانیِ، ابلهانه دانست و گفت: ما در کشورمان شبکه برق گسترده و قدرتمندی داریم که با یکی دو تا بمباران نمیتوان آن را از کار انداخت. ایران در مقایسه با اسراییل یا کشورهای خلیج فارس زیرساختهای پیچیدهتری دارد و خاموشی در ایران دیرتر از کشورهای دیگر رخ میدهد.
اورعی مهمترین نقطه ضعف شبکه برق ایران را نرفتن به سمت انرژیهای تجدید پذیر دانست. ایران اگر تولید برق در بخشهای دیگر مانند بادی یا خورشیدی را توسعه داده بود، امروز از نظر پدافند غیرعامل شرایط راحتتری برای تحمل بمباران احتمالی را داشت.
بیشتر بخوانید:زنگ خطر تشدید دوباره مازوتسوزی در نیروگاههای کشور
این کارشناس حوزه برق با ابراز امیدواری از اینکه جنگ به این سطح نرسد توضیح داد: فکر میکنم همه توان مقابله به مثل ایران را دیدهاند. زدن زیرساختهای ایران به سرعت با بمباران زیرساختهای دیگر کشورهای منطقه مواجه خواهد شد و حتی ممکن است کار به زیرساختهای نفت و گاز هم بکشد. در این صورت نرخ هر بشکه نفت به بیش از ۲۰۰ دلار خواهد رسید. عاقلانه نیست ایالات متحده چنین ریسک بزرگی را به اقتصاد خود و جهان تحمیل کند.
قطعی برق مشکلات زیادی را به هر کشوری تحمیل کند و مردم نیز اغلب از چنین احتمالاتی نگران میشوند. با وجود آسیب دیدن نیروگاههای تولیدکننده برق از بمباران، اما لزوما بمباران به معنای قطع فوری برق نخواهد بود.
اورعی تاکید کرد: اکنون ما در ابتدای فروردین ماه قرار داریم و در این روزها تقاضای برق در کمترین حالت خود نسبت به کل سال قرار دارد. در این شرایط بمباران احتمالی نیروگاههای ایران، با توجه به وسعت و قدرت شبکه برقی کشور، به فروپاشی شبکه برق ما منجر نخواهد شد و به راحتی وزارت نیرو و مسئولان وقت میتوانند کمبودها را جبران کنند.
وی ادامه داد: البته این به معنای آن نیست که بمباران زیرساخت برق، به ما آسیب نمیزند. ما آسیب میبینیم، اما تبعات آن را نه امروز که چند ماه دیگر، در خرداد ماه و تیرماه مشاهده خواهیم کرد. زیرا از اردیبهشت ماه بخشی از نیروگاههای ما به سمت تعمیرات میروند و اگر نیروگاههایی از مدار خارج شوند، این نیروگاهها امکان تعمیر پیدا نمیکنند و در نهایت وقتی در تابستان به اوج مصرف میرسیم، کمبودها نمایان میشوند.
اورعی در مورد آسیبپذیری شبکه برق متحدان آمریکا در خلیج فارس و اسراییل گفت: آنها از هر نظر آسیبپذیرتر از ما هستند. هم جمعیتهای کمتری دارند، هم تابآوریشان پایینتر است و هم به شکل متمرکزی در چند نیروگاه مشخص برق خود را تولید میکنند و متکی به برق هستند. در نتیجه اگر حملات متقابل به شبکه برق آنها آغاز شود، آنها زودتر و بیشتر از ایران آسیب خواهند دید.
وی افزود: در جنگ پیروز آن طرفی است که کمتر زیان دیده و بیشتر به طرف مقابل خود خسارت زده است. گیریم ترامپ ریسک حمله به برق ایران را هم بپذیرد و آن را با هزینه سنگین بمباران کند، ما هم به متحدان او حمله خواهیم کرد و زیانی سنگین به آنها وارد میکنیم. اگر ذرهای عقلانیت وجود داشته باشد، دلیلی ندارد چنین هزینهای بپردازند. امریکا در پی سلطه بر ایران هم باشد، با زدن زیرساختها به زیان هدف نهایی خود عمل کرده است.