چشمانداز تیره و تار مذاکرات زیر سایه تهدیدها/ میز مذاکره تعیین کننده آینده روابط تهران و واشنگتن؟
اقتصاد۲۴- فضای این روزها به شدت ملتهب و مبهم است؛ شمارش معکوس برای پایان آتشبس رسماً آغاز شده، اما تیم مذاکرهکننده ایران هنوز راهی مقصد نشده و طبق آخرین اعلامها، برنامهای برای حضور در پای میز گفتوگو وجود ندارد. حتی منابع خبری توییت منتسب به عباس عراقچی مبنی بر سفر هیئت ایرانی به پاکستان را تکذیب کردهاند و دقایقی بعد عباس عراقچی در توییتی جدید اعلام کرد که «هیچ هیئت ایرانی از ایران برای مذاکره با آمریکا به پاکستان نرفته است.»
بیشتر بخوانید: معمای اسلامآباد/ سردرگمی تهران و واشنگتن دو روز پیش از پایان آتشبس و ازسرگیری جنگ
به نوشته آکسیوس، آتشبس روز سهشنبه به پایان میرسد، اما ترامپ آن را یک روز دیگر به آن اضافه کرده است. او روز دوشنبه گفت که ضربالاجل آن عصر چهارشنبه است. در همین حال پایان مهلت آتشبس در حالی تا ساعات دیگر از راه میرسد که هر دو طرف همچنان در حال تهدید هستند و حتی خبری از زمان برگزاری نشست اسلامآباد در میان نیست. از یک سو، رئیسجمهور آمریکا با لحنی تهدیدآمیز از حملات به زیرساختهای نیروگاهی و پلها و «مشکلاتی که ایران تاکنون ندیده» سخن میگوید و از سوی دیگر، محمدباقر قالیباف با تأکید بر رد هرگونه مذاکره تحت فشار، از آمادگی برای «رو کردن کارتهای جدید در میدان نبرد» خبر میدهد.
تهدید تازه ترامپ در باره حملات و مشکلی که ایران تاکنون ندیده است
بامداد سهشنبه، دونالد ترامپ در مصاحبه با برنامه رادیویی «جان فردریکس» بار دیگر لحن تند خود علیه ایران به کار برد. او مدعی شد: «آنها (ایران) مذاکره خواهند کرد. اگر این کار را نکنند، با مشکلاتی روبهرو خواهند شد که قبلاً هرگز ندیدهاند.» خبرگزاری «تاس» به نقل از رئیسجمهور آمریکا نیز نوشت: «امیدوارم که آنها به یک توافق منصفانه برسند و کشور خود را بازسازی کنند، اما وقتی این کار را انجام دهند، سلاح هستهای نخواهند داشت. ما نمیتوانیم اجازه دهیم این اتفاق بیافتد.»در همین حال رویترز نیز گزارش ده که کشورهای عرب خلیج فارس نگرانند نتیجه مذاکرات تثبیت تسلط تهران بر تنگه هرمز باشد. دولت آمریکا نیز برای افزایش فشارها بر تهران تصمیم گرفته که هواپیماهای باری و سوخترسان نظامی خود را به سمت خاورمیانه اعزم کند. اقدامی که تصمیم ایالات متحده برای آمادگی از سرگیری جنگ را نشان میدهد.
قالیباف: مذاکره زیر سایه تهدید را نمیپذیریم
رئیس مجلس شورای اسلامی در صفحه شخصی خود در شبکه ایکس نوشت: «ترامپ با اعمال محاصره و نقض آتشبس میخواهد بهخیال خود این میز مذاکره را به میز تسلیم تبدیل کند یا جنگافروزی مجدد را موجه سازد.» او با تأکید بر خط قرمز تهران افزود: «مذاکره زیر سایه تهدید را نمیپذیریم و در دو هفتهٔ اخیر برای رو کردن کارتهای جدید در میدان نبرد آماده شدهایم.» این پیام قالیباف که هدایت تیم مذاکرهکننده ایرانی را نیز بر عهده دارد، نشان میدهد که تهران خود را برای سناریوی نظامی آماده میکند.
بازی با زمان و فضای مبهم دیپلماتیک
دوشنبه شب، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه کشور، در نشست خبری هفتگی خود اعلام کرد که تاکنون هیچ تصمیم و برنامهای برای برگزاری دور بعدی مذاکرات اتخاذ نشده است. او رفتارهای متناقض آمریکا و نقض آتشبس را نشانه نبود جدیت واشنگتن در مسیر دیپلماتیک خواند. سخنگوی دستگاه دیپلماسی با تأکید بر اینکه ایران به هیچ ضربالاجل خارجی پایبند نیست، خاطرنشان کرد که اقدامات نظامی روزهای اخیر که تنشها را نیز در منطقه افزایش داده بود در چارچوب «دفاع مشروع ارزیابی میشود و نیروهای مسلح کشور در برابر هر اقدام جدید، واکنشی مقتدرانه نشان خواهند داد.» در همین حال ابراهیم عزیزی رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی اذعان داشت: «اگر دشمن زبان دیپلماسی را نفهمد زبان میدان معادلات را تغییر خواهد داد.»
در همین حال، برخی گزارشها از تلاش اسلامآباد برای تمدید دو هفتهای آتشبس حکایت دارد و بازیگران منطقهای نیز به دنبال جلوگیری از انفجار دوباره اوضاع هستند.
دو روایت، یک بنبست؟
در سوی مقابل، کاخ سفید روایت متفاوتی را پیش میبرد. مقامات آمریکایی از «نزدیکی بیسابقه به یک توافق خوب» سخن میگویند و تلاش دارند این گونه القا کنند که مانع اصلی توافق، ایران است. اما تحلیلگران معتقدند این ادبیات بخشی از جنگ روانی برای تحت فشار قرار دادن تهران است.
در داخل ایران نیز درحالی تسنیم از «تصمیم عدم حضور ایران در مذاکرات» خبر داد که ادبیات رسمی تصمیم گیران همچنان بر «اصل مذاکره» تأکید دارد، اما با این شرط که هماهنگ با میدان و بدون هیچ فشاری باشد. این نوع مواضع مستقل رسانهها به نوعی از عدم یکدستی نگاهها به مذاکرات حکایت دارد. تعلیق تاکتیکی یا قطع تصمیم؟ آنچه از شواهد و قرائن برمیآید این است که تهران در حال حاضر نه مذاکره را کاملاً منتفی میداند و نه حاضر به نشستن پای میزی است. چنانکه قالیباف هم نوشت: «ترامپ میخواهد با محاصره و نقض آتشبس، میز مذاکره را به میز تسلیم تبدیل کند.» به عبارتی، آنچه در جریان است، شاید «تعلیق تاکتیکی» به جای «قطع تصمیمگیری» باشد. آنهم در شرایطی که واشنگتن بر تمامی خواستههای حداکثری خود در مذاکرات پافشاری میکند.
