بخشی از تولید نفت در خلیج فارس ممکن است هرگز بازیابی نشود
اقتصاد۲۴- آنطور که آژانس بینالمللی انرژی گزارش داده، در آغاز جنگ میان آمریکا و اسرائیل با ایران، در مجموع ۳۹۰ نفتکش (که ۲۱۰ فروند از آنها بارگیری شده بودند) عملا در پشت تنگه گرفتار شدند. طی هفتههای اخیر، در مجموع ۴۹ فروند از این شناورها از منطقه خارج شدهاند. در حال حاضر تعداد اندکی از کشتیها مایل به بازگشت هستند، مگر آنکه آتشبس روشنی برقرار شود، امنیت دریایی تضمین گردد و نرخهای کرایه حمل که بهشدت افزایش یافتهاند، کاهش یابد.
در همین حال، تعداد نفتکشهای بدون بار (بالاست) در خارج از تنگه که در انتظار ورود بودند کاهش یافته است، زیرا برخی شناورها به مناطق دیگر اعزام شدهاند؛ با این حال، در روزهای پس از آتشبس دو هفتهای، این تعداد روند افزایشی به خود گرفت.
دو ماه زمان لازم است تا صادرات نفت در صورت بازگشایی تنگه هرمز به سطحی باثبات بازگردد
در صورت بازگشایی تنگه هرمز و برقراری مجدد امنیت جریانهای تجاری، برآورد میشود که حدود دو ماه زمان لازم باشد تا صادرات به سطحی باثبات بازگردد و حتی در آن زمان نیز حجمهای اولیه پایینتر از سطح پیش از درگیری خواهد بود. ابتدا لازم است نفتکشهای حامل نفت از خلیج فارس خارج شوند. کشتیهایی که هماکنون در خلیج فارس تردد میکنند میتوانند اقدام به بارگیری کرده و به کاهش ذخایر انباشته کمک کنند.
آغاز تولید در میادین بالادستی یا فعالیت پالایشگاهها بدون وجود برنامه بارگیری قابل پیشبینی و ظرفیت ذخیرهسازی کافی در بنادر عملی نخواهد بود. در این مدت، شرکتها باید نیروی انسانی خود را به طور مجدد بسیج کرده و قابلیت عملیاتی میادین را ارزیابی کنند. سپس میتوانند گامهایی برای ازسرگیری تولید بردارند.
کاهش تعداد نفتکشهای بالاست در خارج از تنگه هرمز نشانه روشنی است از اینکه بازار حملونقل دریایی در سایر مناطق در حال فعالتر شدن است
محدودیتهای ذخیرهسازی در بنادر برخی کشورها، بهویژه عراق، توانایی ازسرگیری صادرات و در نتیجه تولید بالادستی را محدود میکند، مگر آنکه برنامههای بارگیری بهطور قطعی تثبیت شوند. هرچند در زمان نگارش گزارش، خسارات وارده به بنادر در سطح منطقه نسبتا محدود بوده است، اما هرچه اختلالات طولانیتر شود، دسترسی و موقعیتیابی نفتکشها به مسالهای چالشبرانگیزتر تبدیل خواهد شد.
کاهش تعداد نفتکشهای بالاست در خارج از تنگه نشانه روشنی است از اینکه بازار حملونقل دریایی در سایر مناطق در حال فعالتر شدن است، که این امر زمان رسیدن کشتیها به خلیج فارس برای نخستین بارگیریها را افزایش میدهد.
عراق و بحرین؛ آسیبپذیرترینها
تامین مالی در دسترس برای تضمین تهیه تجهیزات و منابع مورد نیاز است. در حالی که کویت و قطر منابع کافی برای عبور از وضعیت کنونی خود دارند و عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز از طریق مسیرهای صادراتی دورزننده، بخشی از درآمدهای نفتی خود را حفظ کردهاند، وضعیت مالی عراق و بحرین بهمراتب ضعیفتر است.
بیشتر بخوانید:هشدار رئیس آژانس بینالمللی انرژی درمورد جنگ با ایران
پیش از جنگ، عراق از اپراتورهای ملی خواسته بود مخارج سرمایهای بخش بالادستی را کاهش دهند و این کشور همچنان فاقد بودجه مالی تاییدشده برای سال مالی گذشته بود. حتی در مواردی که برخی شرکتهای بینالمللی همچنان به اعتبار دسترسی دارند، محدودیت در تامین مالی حاکمیتی میتواند تصمیمهای سرمایهگذاری را به تعویق اندازد و بازگشت به سطح تولید پیش از جنگ را برای شرکتهای ملی نفت به عقب بیندازد.
۵۰ درصد از میادین بالادستی کشورهای خلیج فارس میتوانند طی دو هفته به سطح تولید پیش از جنگ بازگردند
برآورد میشود حدود ۵۰ درصد از میادین بالادستی کشورهای خلیج از نظر فشار مخزن و ویژگیهای سیال، شرایط لازم را دارند تا ظرف حدود دو هفته به سطوح پیش از جنگ بازگردند؛ این نسبت حدود یک ماه بعد به ۸۰ درصد افزایش مییابد. تحقق این امر به وضعیت امنیتی در هر کشور ازجمله توانایی شرکتها در بسیج نیروی کار ماهر و پیمانکاران و عادیسازی زنجیرههای تامین وابسته است؛ عواملی که همگی میتوانند بهطور قابل توجهی بازگشت به نرخهای تولید پیش از جنگ را محدود کنند.
۲۰ درصد باقیمانده میادین با چالشهای پیچیدهتری برای راهاندازی مجدد روبهرو هستند، مانند افت فشار مخزن یا اختلال در جریان به دلیل رسوب موم یا آسفالتین. میادینی که راهاندازی مجدد آنها پیچیدهتر است، بهطور یکنواخت میان کشورها توزیع نشدهاند. عراق و کویت تعداد بیشتری میدان کمفشار دارند و عمدتاً نفتهای خام سنگینتر تولید میکنند. بر اساس دادههای کپلر، حدود سهچهارم صادرات نفت خام پیش از جنگ کشورهای خلیج فارس به صورت نفت خام سبک و متوسط بوده که احتمال کمتری دارد دچار مشکلات شیمیایی ناشی از موم یا آسفالتین شوند.
جایگزینی تجهیزات آسیبدیده در میادین نفت و گاز ممکن است بیش از ۱۸ ماه زمان ببرد
برخی میادین ممکن است به خدمات تخصصی نفتی نیاز داشته باشند؛ از جمله تعمیر چاه، استفاده از واحدهای لوله مغزی سیار، انجام تیمارهای شیمیایی یا سوراخکاری چاه. چاههای تخلیه شده ممکن است نیاز به خارج کردن ستونهای سیال از چاه داشته باشند تا فشار هیدرواستاتیک قبل از جریان یافتن کاهش یابد. در حالی که برخی از تجهیزات و مواد ممکن است به راحتی در دسترس باشند، برخی دیگر مانند مواد منفجره برای سوراخکاری ممکن است به دلیل محدودیتهای نظارتی و مجوز، ماهها طول بکشد تا ایمن شوند. تجهیزات چرخشی، مانند تجهیزاتی که برای فشردهسازی در بسیاری از میادین گازی و برخی از میادین نفتی تخلیه شده استفاده میشوند، در صورت عدم استفاده مداوم، تمایل به خرابی دارند و میتوانند زمان انتظار برای جایگزینی آنها بیش از ۱۸ ماه باشد.
میادینی که نیازمند اجرای عملیات ازدیاد برداشت یا بازیافت ثانویه مانند تزریق بخار یا سیلابزنی شیمیایی هستند، ممکن است به دلیل وابستگی شدید به تامین بیوقفه گاز، برق، بخار و مواد شیمیایی، با زمانبندی طولانیتری برای راهاندازی مجدد مواجه شوند. هرگونه اختلال در زیرساختهای برق یا گاز میتواند تولید را بهطور کامل متوقف کرده و به تجهیزات آسیب وارد کند. میادینی که متکی به پمپهای شناور برقی (ESP) هستند، مانند میادین جنوب عراق، بهویژه نسبت به ناپایداری شبکه برق آسیبپذیرند؛ طوریکه انجام تعمیرات میتواند زمان بازگشت به سطوح تولید پیش از بحران را طولانیتر کند. در نهایت، ممکن است بخشی از تولید پیش از درگیری هرگز بازیابی نشود.
