موج مهاجرت پزشکان از طبابت به خدمات زیبایی/ پشت پرده آگهی «در جستجوی کار» توسط پزشکان + عکس
اقتصاد۲۴- آگهیهای «در جستوجوی کار» از سوی پزشکان عمومی در پلتفرمهای کاریابی، به گفته سخنگوی وزارت بهداشت، تنها یک رفتار فردی یا مقطعی نیست، بلکه نشانهای از یک روند ساختاری در بازار کار پزشکی ایران است؛ روندی که به اعتقاد او از تغییرات چند دههای در بازار کار کشور آغاز شده و امروز به حوزه پزشکی عمومی رسیده و میتواند در آینده سایر رشتههای پزشکی را نیز درگیر کند.
حسین کرمانپور، سخنگوی وزارت بهداشت در گفتوگو با اقتصادنیوز، این پدیده را در امتداد تغییرات تاریخی بازار کار از دهه ۶۰ تا امروز تحلیل میکند؛ از بیکاری دیپلمهها و لیسانسهها تا فشارهای اقتصادی بر پزشکان عمومی.
اخیراً در سایت دیوار مشاهده شده که برخی از پزشکان عمومی آگهی «در جستوجوی کار» منتشر کردهاند و ویژگیهای حرفهای خود را اعلام کردهاند؛ برخی به دنبال مسئول فنی هستند، برخی کار زیبایی انجام میدهند و عمدتاً نیز خواهان فعالیت در مناطق شمالی شهر تهران هستند. این پدیده برای ما جالب و تا حدی عجیب بود. شما این وضعیت را چگونه ارزیابی میکنید و آیا این موضوع میتواند نشانه یک روند گستردهتر باشد؟
درد قدیمی ما همین است. یک زمانی دیپلمهها در صدر درآمد بودند، بعد کمکم عبارتی ساخته شد به نام «دیپلمههای بیکار»، در حالی که قبل از آن چنین اتفاقی وجود نداشت.
بعد این مرز بیکاری یا به عبارتی شغل پیدا کردن، با توسعه دانشگاه آزاد به لیسانسهها رسید و لیسانسههای بیکار شکل گرفتند. در دهههای بعد این موضوع به فوقلیسانسها هم رسید. در سالهای گذشته به دلیل تعرفههای پایین پزشکی و شرایط مطبداری یکی از بهترین و ایمنترین کارها که پزشکی عمومی محسوب میشود، از این لیست خط خورد و شرایط تغییر کرد.
کمکم رسید به جایی که دیگر صرفه نداشت پزشک عمومی مطب بزند؛ چون هزینهها بالا رفت، اجاره ملک، حقوق کارکنان و شیفتهای کاری مثلا از ۸ صبح تا شب باعث شد که تعداد قابل توجهی از مطبها که در سایت نظام پزشکی هم قابل مشاهده است، یکی پس از دیگری بسته شوند و به سمت کلینیکی شدن پیش بروند.
*این موج گرایش پزشکان به کارهای زیبایی در همین راستا بود یا ...
بله از طرف دیگر، یک موج هم داشتیم و پزشکان عمومی به سمت کارهاب زیبایی رفتند و اساساً تخصص نگرفتند. یک بخش عظیمی از پزشکان عمومی وارد این مسیر شدند. در مقابل، الان با کمبود متخصص مواجه هستیم. این دو فضا در ظاهر متناقض است، اما واقعیت این است که از یک منطق تبعیت میکند. همین حالا هم پزشکی عمومی در ایران یک شغل ورشکسته است.
مشکل ما این است که کسی که میخواهد تخصص بگیرد، دو انگیزه دارد؛ هم افزایش دانش و هم افزایش درآمد. در بسیاری از رشتههای تخصصی کشور، حتی در مقایسه با پزشکی عمومی، این توازن به هم خورده است.
در حال حاضر حدود ۱۴۰ هزار پزشک عمومی در کشور داریم. بخشی از این افراد، به دلیل اینکه نظام تعرفهای و نظارتی و رسانهای پاسخگو نیست، به سمت روشهای دیگر درآمدزایی میروند یکی از مسیرهایی که در سالهای اخیر جواب داده بود هم، ورود به حوزه زیبایی بوده است.
این مسئله را باید دقیق دید. این تعداد قابل توجهی نیست که کل نظام پزشکی عمومی را تحتتأثیر قرار دهد. این ۱۴۰ هزار پزشک در سراسر کشور هستند و نباید فقط تهران را دید. اگر شهرستانها را نگاه کنید، تصویر متفاوت میشود.
در حال حاضر اگر صادقانه نگاه کنیم، پزشکی عمومی تقریباً یک رشته در معرض فشار است؛ اگر بخواهد صرفاً با آموختههایش کار کند، درآمدی برایش حاصل نمیشود.
بیشتر بخوانید:درخواست پزشکان ایرانی ساکن سایر کشورها برای حضور در ایران
قانون چه میگوید؟ فعالیت پزشکان در کلینیکها
در مورد مسئول فنی و پروانه و این موارد هم باید گفت قانوناً ایرادی ندارد. در چارچوب قانون، مسئول فنی باید حضور داشته باشد و هنگام بازدید دانشگاهها باید حضور او احراز شود و مشخص باشد که نظارت انجام میشود.
*و راهکار خروج از این بحران یا شبه بحران چیست؟
اگر یک نقشه راه بیاید که پزشکی عمومی را احیا کند، مثل نظام پزشکی خانواده و نظام ارجاع که در حال پیگیری است، در آن صورت پزشکی عمومی احیا میشود و لول اول مراجعه به پزشک عمومی خواهد بود.
اگر این احیا انجام شود، پزشک عمومی جایگاه خودش را حفظ میکند، متخصص هم جایگاه خودش را دارد و سیستم به تعادل میرسد.
البته سایر رشتههای پزشکی هم در معرض خطر هستند. گروه بعدی که در معرض خطر هستند، پزشکان علوم پایه هستند و تمام رشتههایی که کار عملیاتی و جراحی ندارند؛ بنابراین رشتههایی مانند داخلی، کودکان و روانپزشکی که عمل جراحی ندارند، در معرض خطر بسیار زیادی قرار میگیرند.
