شیجینپینگ میانجی یک توافق بین ایران و آمریکا میشود؟
اقتصاد۲۴- دونالد ترامپ کمتر از یک هفته دیگر عازم پکن خواهد شد. در این سفر هیأتی از مدیر عاملان شرکتهای بزرگ آمریکایی نیز او را همراهی میکنند تا برای توافقهای اقتصادی جدید با بزرگترین رقیب ژئوپولیتیک آمریکا، وارد مذاکره شوند.
تحریم شرکتهای چینی از سوی آمریکا
گریگوری سویرنوفسکی و فلیم کین در پولیتیکو نوشتند: در هفته اخیر، وزارت خارجه آمریکا سه شرکت چینی را تحریم کرد. شرکتهایی که واشنگتن آنها را به کمک به ایران در جنگ علیه آمریکا متهم کرده است. این اقدام تازهترین مرحله از تنشهای متقابل میان واشنگتن و پکن به شمار میآید؛ درحالی که تنها چند روز به دیدار حساس دونالد ترامپ با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین در پکن مانده است.
بر اساس یک برگه اطلاعاتی که روز جمعه منتشر شد، وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد شرکتهای «فناوری آنتروپی، هانگژو، چشم زمین و «شرکت فناوری ماهوارهای چانگ گوانگ»، با در اختیار قرار دادن تصاویر ماهوارهای به ایران، امکان حملات نظامی ایران علیه نیروهای آمریکایی در خاورمیانه را فراهم کردهاند.
وزارت خارجه آمریکا در بیانیه خود نوشت: «آمریکا به اقدام علیه نهادهای مستقر در چین که از ایران حمایت میکنند ادامه خواهد داد و اطمینان حاصل خواهد کرد که ایران پس از عملیات خشم حماسی نتواند برنامههای حساس مرتبط با اشاعه تسلیحاتی خود را بازسازی کند. هدف قرار دادن نیروهای نظامی آمریکا و شرکای ما بدون پاسخ نخواهد ماند.»
انتقاد واشنگتن از نقش پکن در حمایت از ایران
نویسنده مدعی شده است؛ زمانبندی این تحریمها نشاندهنده نارضایتی دولت آمریکا از موضع علنی پکن است. چین در مواضع عمومی خود خواستار پایان درگیریها در خلیج فارس شده است، اما همزمان به حمایت از توان نظامی ایران هم ادامه داده است. طبق گزارش روز سهشنبه روزنامه والاستریت ژورنال، این حمایتها شامل صادرات برخی قطعات کلیدی موردنیاز برای برنامه پهپادهای نظامی تهران نیز میشود.
درخواست برای میانجیگری توافق با تهران؟
احتمالا تحریمهای جدید موقعیت ترامپ را در دیدار پیشروی او با شی تقویت خواهد کرد. انتظار میرود رئیسجمهور آمریکا در این نشست از رهبر چین بخواهد تا تهران را به سمت توافقی سوق دهد که به بازگشایی تنگه هرمز برای رفتوآمد عادی کشتیهای تجاری و نفتکشها منجر شود.
بیشتر بخوانید:پالس پوتین به مذاکرات ایران و آمریکا/ گره اورانیوم باز میشود؟
دولت آمریکا روز جمعه علاوه بر این سه شرکت چینی، ۱۰ نهاد و فرد دیگر را نیز در کشورهایی از جمله بلاروس، ایران و امارات متحده عربی تحریم کرد. واشنگتن مدعی است که این افراد و سازمانها در تلاشهای ارتش ایران برای تأمین تسلیحات نقش داشتهاند و به این روند کمک کردهاند.
سفارت چین در واشنگتن به درخواست رسانهها برای اظهار نظر درباره این تحریمها پاسخ نداد.
جنگ طولانی در ایران دست بالا را به شی میدهد؟
ترامپ قرار است کمتر از یک هفته دیگر همراه با گروهی از مدیران شرکتهای آمریکایی عازم پکن شود؛ مدیرانی که آمادهاند تا برای عقد قراردادها و گسترش همکاریهای اقتصادی وارد مذاکره شوند. در این میان، مقامهای دفاعی آمریکا نگرانند که درگیری پرهزینه و فرسایشی با ایران، در مذاکرات هفته آیند، اهرم فشار بیشتری را در اختیار شی جینپینگ قرار دهد.
تشدید متقابل تنشها
تحریمهای روز جمعه تازهترین مرحله از افزایش تنشها میان دو قدرت بزرگ جهانی است. هفته گذشته وزارت بازرگانی چین، اجرا و تبعیت از تحریمهای جداگانه آمریکا علیه پنج پالایشگاه چینی متهم به خرید نفت از تهران را ممنوع اعلام کرد. خبرگزاری دولتی شینهوا این اقدام را نخستین مورد از اجرای سیاست ملی چین دانست؛ سیاستی که از سال ۲۰۲۱ برای جلوگیری از تبعیت شرکتهای چینی از تحریمهای بینالمللیای که پکن آنها را غیرموجه میداند، به اجرا گذاشته شده است.
با وجود افزایش تنشها، ترامپ ابراز اطمینان کرده که او و شی همچنان روابط و نقاط مشترک کافی برای همکاری درباره بحرانهای خاورمیانه دارند.
ترامپ هفته گذشته در جریان یک کنفرانس خبری در دفتر کاخ سفید گفت: «این هم یکی از موضوعاتی خواهد بود که دربارهاش صحبت میکنیم. اما شی در باره موضوع تنگه بسیار محترمانه رفتار کرده است. انصافا حدود ۶۰ درصد از نفت چین از تنگه هرمز عبور میکند. فکر میکنم او برخورد بسیار محترمانهای داشته است. ما از سوی چین با چالشی مواجه نشدهایم.»
