بورس تهران یک بار تا مرز نابودی پیش رفت/ داستان چه بود؟
اقتصاد۲۴- «اللهویردی رجایی سلماسی» اولین دبیرکل بورس پس از انقلاب دربارهی دلایل به حاشیه راندن بورس سخنانی تاریخی دارد. او گفته است: «همزمان با حضور من در بورس چند اتفاق مهم رح داد که باعث رانده شدن بورس به حاشیهی اقتصاد ایران شد. اول جنگی بود که در این سال آغاز شد و در کنار آن ترورهای گسترده سالهای اولیهی انقلاب و در نهایت سیاست ملی شدن بانکها و صنایع که همه چیز بازار را به هم ریخت. کارها خوابیده بود. سازمان ۲۵ کارمند داشت و واقعا کاری نبود که کارکنان انجام دهند. ترتیبی دارم که ۱۵ نفر از کارکنان بورس به بانک مرکزی منتقل شوند و فقط ده نفر ماندند. تا جایی که یادم هست داد و ستد سهام ۵۰ شرکت باقیمانده در بورس هم کامل متوقف شده بود و تنها میشد اوراق قرضه داد و ستد کرد. مراجعه کننده کم بود. اصلا کسی قدم به ساختمان بورس نمیگذاشت و اگر کسی را میدیدیم شربت و شیرینی میدادیم. یک روز دو نفر که شاید رهگذر بودند به تالار معاملات آمدند و به من خبر دادند بعد از مدتها کسی به تالار آمده. با خوشحالی گفتم به آنها چای بدهند. این دو نفر متعجب شدند. نیم ساعت در تالار بودند و رفتند و تا مدتها کسی نیامد.
او دربارهی وضعیت بورس تهران در سال ۱۳۶۰ نیز گفته است: «من سال ۱۳۶۰ زمانی که دکتر نوربخش رییس کل بانک مرکزی بود پیش ایشان رفتم. نمیدانستم که میخواهند بورس بماند یا نه، چون خیلی با بورس مخالفت میکردند. از ایشان پرسیدم گفتند گزارشی تهیه کنید تا به شورای بورس ببرم و ببینم میخواهند فعالیت ادامه داشته باشد یا نه. گزارش تهیه شد و از طریق رییس کل بانک مرکزی به شورای بورس ارائه گردید. جلسه شورای بورس برای بررسی بقا یا انحلال بورس تشکیل شد من هم حضور داشتم. شکر خدا نظر اکثریت بر ادامهی فعالیت بازار سرمایه بود.»
هر چه هست معاملات سهام که از سال ۱۳۵۸ به طور کامل متوقف شده بود در اواخر سال ۱۳۶۱، در سطح محدودی آغاز شد، اما طرح موضوع ربوی بودن اوراق قرضه و لغو پرداخت سود اوراق قرضه گسترش مالکیت و تعویق در پرداخت اصل آن بازار اوراق قرضه را از رونق انداخت. تعداد شرکتهای پذیرفته شده در بورس که ۱۰۵ شرکت بود در پایان سال ۱۳۶۷ به هفتاد شرکت رسید. تعداد کارگزاران نیز از ۲۹ شرکت به ۱۵ شرکت کاهش یافت. ارزش معاملات انواع اوراق بهادار در طی این دوره ۲ میلیارد تومان بود. این چنین بورس با چراغی نیمهروشن خود را به سال ۱۳۶۷ رساند.
