شوک دوشنبه سرخ به بازارهای مالی/ رفتار بورس، نفت، طلا و دلار در پی تبادل آتش ایران و آمریکا
اقتصاد۲۴- از شب گذشته دور جدیدی از تبادل آتش میان ایران و اسرائیل، بازارها را در وضعیت آمادهباش کامل و ریسکگریزی شدید قرار داد. شلیک جبههای از موشکهای بالستیک ایران در پاسخ به حملات اسرائیل به جنوب بیروت و اصابت پرتابهها به بخشی از تأسیسات پتروشیمی کارون در منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر در صبحگاه دوشنبه همراه شد. همچنین شایعاتی از حملات امروز صبح به دانشگاه هواوفضای سپاه در اتوبان فتح شنیده شده که آتشبس شکننده پیشین را عملاً به بنبست کشانده است. این فضای غبارآلود تغییرات شدیدی را در بازارهای جهانی انرژی و فلزات گرانبها رقم زد و همزمان بورس تهران را با سقوطی آزاد مواجه کرد.
شوک نظامی بر پیکر بازار سرمایه
بازار سهام تهران امروز ۱۸ خرداد ماه در نخستین روز معاملاتی پس از وقوع این تحولات امنیتی، هجومی همهجانبه از سوی فروشندگان را تجربه کرد تا رالی صعودی و پایدار سه هفته گذشته خود را که از زمان بازگشایی بورس آغاز شده بود، متوقف سازد. در جریان دادوستدهای دوشنبه ۱۸ خرداد، شاخص کل بورس تهران با ریزش شدید ۱.۴۷ درصدی، بیش از ۶۶ هزار واحد عقبنشینی کرد و در سطح ۴ میلیون و ۴۲۷ هزار واحد قرار گرفت. همزمان شاخص هموزن نیز با افت ۱.۲۸ درصدی مواجه شد که نشاندهنده فراگیری فشار عرضه در تمامی ارکان و گروههای بازار است.
بیشتر بخوانید: وضعیت بازار سهام همزمان با ازسرگیری تنش ایران و اسرائیل / نخستین روز منفی بورس رقم خورد
دادهها حاکی از آن است که نزدیک به ۸۰ درصد از نمادهای بورسی و فرابورسی در محدوده منفی معامله شدند و ۶۴ درصد از کل بازار یعنی ۴۳۷ نماد با صفهای فروش سنگین و قفلشده دستوپنجه نرم کردند، در حالی که تنها ۱۶ درصد بازار موفق به حفظ صف خرید خود شدند.
همچنین نشانههایی از ریسکگریزی در بازار هویدا شد و شاخص خالص خرید حقیقیها که در روز معاملاتی گذشته مثبت ۳۹ درصد ثبت شده بود، با تغییری تند و ۱۸۰ درجهای به منفی ۲۱ درصد سقوط کرد. این خروج گسترده پول حقیقی، پایانی بر روندهای مثبت روزهای گذشته بود و نشان داد که بخش عمدهای از سرمایهگذاران خرد برای محافظت از داراییهای خود، استراتژی خروج موقت را برگزیدهاند.
در این میان، تکنمادها و گروه خردهفروشی با ثبت بازدهی مثبت ۲.۸ درصدی، نمادهای سبز بازار بودند. در حالی که گروه فرآوردههای نفتی با وجود فضای ابهامآلود، ارزش معاملاتی معادل ۳.۴۸ هزار میلیارد تومان را به خود اختصاص داد تا سهم عمدهای از کل ارزش ۱۶.۲ هزار میلیارد تومانی معاملات روز را پوشش دهد.
انفجار بهای نفت در بازارهای جهانی
برخلاف بازار سهام، بازارهای جهانی انرژی در واکنشی تند به ازسرگیری خصومتها در خاورمیانه با جهش ناگهانی قیمت مواجه شدند. بر اساس گزارش فایننشال تایمز، بهای نفت خام برنت با رشد چشمگیر ۳.۸ درصدی از مرز ۹۶ دلار عبور کرد و به ۹۶ دلار و ۶۴ سنت در هر بشکه رسید. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز افزایشی ۴.۶ درصدی را ثبت کرد و در سطح ۹۴ دلار و ۶۸ سنت معامله شد. تحلیلگران معتقدند این پرواز قیمت ناشی از فروریختن امیدها به صلح پایدار و بازگشایی کامل تنگه هرمز است. گذرگاهی برای عبور نزدیک به یکپنجم نفت مصرفی جهان را پوشش میدهد و هرگونه تداوم درگیری یا آسیب به زیرساختهای انرژی منطقه، نظیر آنچه در خطوط پتروشیمی کارون رخ داد، میتواند شوک عرضهای مشابه سقف ۱۲۶ دلاری ماههای گذشته را به اقتصاد جهانی تحمیل کند. اگرچه اظهارات چهرههای سیاسی نظیر دونالد ترامپ مبنی بر عدم تاثیر این حملات بر روند مذاکرات تا حدی از شتاب اولیه قیمتها کاست.
ریزش پارادوکسیکال طلا در بازارهای جهانی
در فرآیندی متمایز و تا حدودی متناقض، قیمت جهانی طلا روز دوشنبه را با روند کاهشی آغاز کرد و به کف قیمتی دو ماهه خود رسید. هر اونس طلا در بازارهای جهانی با افت زیادی به ۴۳۱۹ دلار و ۸۹ سنت رسید و معاملات آتی کامکس نیویورک نیز با ریزش هفتاد و دو صدم درصدی، عدد ۴۳۳۳ دلار و ۷۰ سنت را ثبت کرد. این ریزش مستمر که به دنبال سقوط ۳ درصدی روز جمعه رخ داد، بیش از آنکه تحت تاثیر تنشهای خلیج فارس باشد، ناشی از آمارهای قوی بازار اشتغال آمریکا و هراس معاملهگران از رویکرد انقباضی بانک مرکزی این کشور و تداوم نرخهای بهره بالا است. در واقع، ابهام در کاهش نرخ بهره آمریکا به عنوان وزنه سنگینتری بر روی طلا عمل کرد و حتی تداوم خرید ذخایر طلا توسط بانک مرکزی چین برای نوزدهمین ماه متوالی و رسیدن آن به ۷۴.۹۶ میلیون اونس نیز نتوانست مانع از افت قیمتها شود.
تلاطم در بازارهای ارز و خودرو
در بازارهای داخلی، تنشهای نظامی بلافاصله دامنه تغییرات را به چهارراه استانبول و بازار خودرو کشاندند. قیمت دلار در بازار غیررسمی، روندی صعودی به خود گرفت و به کانال ۱۷۷ هزار تومان و ۸۰۰ رسید که دلیل آن عمدتاً افزایش تقاضای احتیاطی و انتظارات تورمی کوتاهمدت بود، هرچند تکذیب اخبار مربوط به اصابت پرتابهها به مناطقی نظیر فرودگاه شیراز یا استان البرز و تایید شنیده شدن صدای پدافند در تهران، از شتاب هیجانی بازار در ساعات پایانی روز کاست. در بازار خودرو نیز وضعیت مشابهی حاکم بود و قیمت خودروهای وارداتی و لوکس تحت تاثیر همزمان نرخ ارز و انسداد روانی مرزها با افزایش مواجه شد، اما سایه ابهام بر سر آینده واردات خودرو سبب شد تا حجم معاملات واقعی به حداقل رسیده و بازار در شرایط تعلیق و قیمتگذاریهای سلیقهای فرو رود. وضعیتی که تا مشخص شدن طول مدت جنگ همچنان در ابهام خواهد بود.
