اقتصاد۲۴-آژانس بینالمللی انرژی در گزارش ماه ژوئن خود از تغییر مسیر بازار جهانی نفت خبر داد. در پیشبینی آژانس اینطور بیان شده است که تقاضا و عرضه نفت در سال ۲۰۲۶ با کاهش مواجه میشوند، اما در سال ۲۰۲۷ دوباره وارد فاز رشد میشوند. همزمان افت شدید ذخایر جهانی، کاهش تولید برخی از کشورهای نفتی و سقوط بیش از ۴۰ دلاری قیمت نفت دریای شمال، تصویری از بازاری نوسانی و پرریسک را ترسیم میکند.
کاهش تقاضا و نوسان عرضه نفت / چشمانداز ۲۰۲۶ نزولی و ۲۰۲۷ صعودی شد
آنطور که آژانس بینالمللی انرژی در گزارش ماه ژوئن خود گزارش داده، پیشبینی میشود تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ با کاهش سالانه ۱.۱ میلیون بشکه در روز روبهرو شود. این میزان نشاندهنده کاهش ۷۰۰ هزار بشکه در روز نسبت به گزارش ماه میاست، زیرا تحویل در سهماهه دوم ۲۰۲۶ به دلیل افزایش قیمت سوخت و اختلال در دسترسی به فرآوردهها، با افت سالانه ۵ میلیون بشکه در روز مواجه شد.
آژانس پیشبینی میکند که رشد تقاضا در سال ۲۰۲۷ به دو میلیون بشکه در روز بازگردد، چراکه عادیسازی جریانهای تجاری، کاهش قیمت نفت و بهبود چشمانداز اقتصادی به این روند بازیابی کمک میکنند.
عرضه جهانی قرار است در سال ۲۰۲۶ با کاهش ۳.۹ میلیون بشکه در روز به ۱۰۲.۴ میلیون بشکه در روز برسد، پیش از آنکه در سال ۲۰۲۷ با جهشی ۸ میلیون بشکهای به ۱۱۰.۳ میلیون بشکه در روز بازگردد. در ماه می، تولید به ۹۴.۵ میلیون بشکه در روز کاهش یافت که نشاندهنده افت ماهانه ۶۰۰ هزار بشکه در روز و ۱۳.۶ میلیون بشکه در روز کمتر از سطح پیش از درگیری است. در حالی که توافق موقت آمریکا و ایران راه را برای بهبود صادرات خاورمیانه هموار میکند، اما محدودیتهای عملیاتی و سیاسی، از جمله عملیات طولانیمدت مینروبی و ترتیبات ترانزیتی حلنشده، خطرات نزولی را برای این چشمانداز باقی میگذارد.
ذخایر جهانی نفت در ماه می بهشدت کاهش یافت و برداشت از ذخایر به ۳.۸ میلیون بشکه در روز رسید/قیمت نفت خام دریای شمال از ماه می تا اواسط ژوئن بیش از ۴۰ دلار در هر بشکه سقوط کرد
پیشبینی آژانس بینالمللی انرژی آن است که خوراک پالایشگاههای نفت خام در سال ۲۰۲۶ با کاهش دو میلیون بشکه در روز به ۸۲ میلیون بشکه در روز برسد که عامل اصلی آن افت سالانه ۴.۷ میلیون بشکه در روز در سهماهه دوم ۲۰۲۶ است. با وجود توافق صلح موقت، برآوردهای خوراک پالایشگاهی در سال ۲۰۲۶ به میزان ۳۷۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته است که دلیل آن کاهش بسیار شدیدتر برآوردهای سهماهه سوم ۲۰۲۶ در سراسر چین، خاورمیانه، اوراسیا و کشورهای آسیایی غیرعضو در سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (non-OECD Asia) است. انتظار میرود با عادی شدن عرضه نفت خام به میانگین ۸۵ میلیون بشکه در روز، میزان خوراک پالایشگاهی در سال ۲۰۲۷ با افزایش ۳.۱ میلیون بشکه در روز روبهرو شود.
روند کاهش ذخایر مشاهدهشده جهانی در ماه میشتاب گرفت و از ۷۴ میلیون بشکه در ماه آوریل به ۱۴۳ میلیون بشکه رسید. این امر میانگین سرعت برداشت از ذخایر را از زمان آغاز درگیری خلیج فارس به ۳.۸ میلیون بشکه در روز افزایش میدهد که از این میزان ۲.۴ میلیون بشکه در روز مربوط به نفت خام و ۱.۴ میلیون بشکه در روز مربوط به فرآوردهها است. ذخایر دولتی کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) در همین دوره با تشدید سرعت آزادسازی ذخایر اضطراری، ۱۶۳ میلیون بشکه کاهش یافت و به پایینترین سطح خود از دسامبر ۱۹۹۰ رسید.
قیمت نفت خام تاریخدار دریای شمال (North Sea Dated) در فاصله ماه میتا اواسط ژوئن به دلیل تضعیف تقاضای نفت و افزایش گمانهزنیها مبنی بر نزدیک شدن ایالات متحده و ایران به توافق بر سر مفاد یک پیمان صلح، با بیش از ۴۰ دلار در هر بشکه سقوط کرد و به حدود ۸۲ دلار در هر بشکه رسید. همزمان با این اتفاق، با تغییر جهت شدید شتاب مثبت قیمتها و کاهش موقعیتهای معاملاتی توسط معاملهگران در مواجهه با نوسانات شدید قیمت و حاشیههای بالاتر صرافیها، داراییهای سرمایهگذاران در بورس نیز به شدت افت کرد.
میزان تولید نفت اوپک
بنا بر گزارش آژانس بینالمللی انرژی، روند تولید نفت کشورها در ماه می تغییرات جالب توجهی داشته است. روند تولید نفت کشورهایی مانند عربستان سعودی، عراق، کویت و … که از آغاز جنگ متضرر شده بودند و مجبور به کاهش تولید نفت شدند، اندکی افزایش یافت. تا جایی که میزان تولید نفت عراق از 1.45 میلیون بشکه در روز در ماه آوریل به 1.48 میلیون بشکه در روز در ماه می رسید.
میزان تولید نفت کویت نیز از 570 میلیون بشکه در روز در ماه آوریل به 640 میلیون بشکه در روز در ماه می رسید. عربستان سعودی نیز توانست میزان تولید نفت خود را از 6.53 میلیون بشکه در ماه آوریل به 6.59 میلیون بشکه در روز در ماه می بکشاند.
در این میان، میزان تولید نفت ایران که در ماه آوریل 3.36 میلیون بشکه در روز بود در ماه می به 2.3 میلیون بشکه در روز رسید. این کاهش به طور عمده به محاصره دریایی و پرشدن مخازن مربوط است.
همانطور که پیداست گزارش ماه ژوئن آژانس روند متفاوتی از ماههای گذشته ترسیم کرده است که به طور عمده این روند به مساله توافق میان ایران و آمریکا مربوط است و در صورت پایداری شرایط موجود، پیشبینیهای آژانس از روند عرضه و تقاضای نفت پابرجا خواهد ماند.
