راز صادرات برق ایران در دهه ۷۰ و ۹۰؛ کمبود برق چگونه جبران میشود؟
اقتصاد۲۴- محمدهادی فقیهزاده، رئیس سندیکای برق ایران معتقد است بخش مهمی از افت راندمان نیروگاهها ناشی از توقف روند توسعه صنعت برق در دهه گذشته است.
بهگفته وی، اگرچه ایران در دهههای ۷۰ و ۸۰ تجربه موفقی در توسعه ظرفیت نیروگاهی داشت و حتی به صادرکننده برق در منطقه تبدیل شده بود، اما در دهه۹۰ این روند با کاهش جدی سرمایهگذاری مواجه شد.
وی افزود: «بسیاری از نیروگاههای بخاری و گازی کشور همچنان با راندمانهایی فعالیت میکنند که فاصله معناداری با استانداردهای جهانی دارد؛ درحالیکه کشورهای توسعهیافته از هر واحد سوخت، برق بیشتری تولید میکنند و هزینههای کمتری میپردازند.»
فقیهزاده در این زمینه به ظرفیت مغفولمانده نیروگاههای گازی کشور اشاره کرد و گفت: «بیش از ۱۷هزار مگاوات نیروگاه گازی قابلیت تبدیل به سیکل ترکیبی را دارند؛ اقدامی که میتواند بدون مصرف سوخت اضافی، حدود ۸هزار مگاوات ظرفیت جدید تولید برق ایجاد کند.»
فقیهزاده با اشاره به آمارهای منتشرشده از سوی شرکت توانیر گفت: «شکاف بزرگ میان هزینه و درآمد موجب شده صنعت برق عملابا کسری مزمن منابع مالی روبهرو باشد؛ وضعیتی که نهتنها امکان توسعه ظرفیتهای جدید را محدود بلکه نگهداری و نوسازی زیرساختهای موجود را نیز با مشکل مواجه کرده است.»او تأکید کرد که سرمایهگذار زمانی وارد پروژههای نیروگاهی میشود که بتواند نسبت معقولی میان هزینه و درآمد خود برقرار کند؛ درحالیکه ساختار فعلی قیمتگذاری برق چنین امکانی را فراهم نمیکند.
کمبود سرمایهگذاری
علیرضا اسدی، پژوهشگر پژوهشگاه نیرو گفت: «توسعه صنعت برق در همه کشورهای جهان نیازمند منابع عظیم مالی است و این منابع معمولااز ۳ مسیر تأمین شدهاند؛ استقراض، بازارهای مالی پیشرفته و درآمدهای حاصل از منابع طبیعی هر ۳ مسیر در اقتصاد ایران با محدودیتهای جدی مواجه شدهاند. انتظار اینکه مصرفکنندگان برق بهتنهایی هزینه سرمایهگذاری را تأمین کنند، واقعبینانه نیست و اقتصاد ایران هنوز به سطحی از درآمد سرانه نرسیده که چنین فشاری را تحمل کند.»
