پلتفرم «بازارآن»، راهکار نوین تأمین مالی زنجیره تأمین در بانک توسعه تعاون

اقتصاد۲۴- این سامانه به عنوان یک زیرساخت هوشمند، با هدف گذار از مدل‌های سنتیِ توزیعِ تسهیلات به رویکرد‌های نوینِ تأمین مالی زنجیره تأمین (Supply Chain Finance) طراحی و عملیاتی شده است.

اهداف بنیادین این طرح بر چند محور کلیدی استوار است. نخست، هدایت هدفمند منابع به سمت کسب‌وکار‌های مولد با تمرکز بر کانالیزه کردن اعتبارات بانکی به سمت جریان‌های واقعی کالا و خدمات در زنجیره تأمین، به‌منظور جلوگیری از انحراف منابع و اطمینان از اصالت معاملات تجاری. دوم، تقویت ساختار تولید و پایداری بنگاه‌ها از طریق ایجاد بستری پایدار جهت حمایت از واحد‌های تولیدی و خدماتی کوچک و متوسط (SME) و تسهیل دسترسی آنها به سرمایه در گردش و نقدینگی مورد نیاز.

از دیگر اهداف استراتژیک این پلتفرم، هوشمندسازی فرآیند انعقاد عقد مرابحه است. با بهره‌گیری از زیرساخت‌های دیجیتال برای اتوماسیون کامل عقد مرابحه، این فرآیند ضمن حذف بروکراسی کاغذی و کاهش خطای انسانی، تضمین‌کننده رعایت دقیق موازین شرعی و انطباق کامل تسهیلات اعطایی با کالای موضوع معامله و حصول اطمینان از مصرف تسهیلات در محل تعیین‌شده خواهد بود. همچنین، یکپارچه‌سازی زیست‌بوم مالی-تجاری جهت ایجاد هم‌افزایی میان «شبکه تقاضا»، «زنجیره‌های تأمین و توزیع» و «خدمات بانکی» در دستور کار قرار دارد تا فرایند تأمین مالی، نه یک خدمت جداگانه، بلکه به عنوان جزء جدایی‌ناپذیرِ جریان تجارت در بستر این سامانه هوشمند تعریف گردد.

در بخش ویژگی‌های راهبردی و مزیت‌های رقابتی، این طرح بر «تخصیص هوشمند و نظارت‌پذیر» تاکید دارد. خروج از تأمین مالی عمومی و مبهم و اتصال مستقیم اعتبار به فاکتور‌های واقعی خرید و فروش، منجر به افزایش شفافیت، کاهش ریسک اعتباری و نظارتِ سیستمی بانک بر نحوه مصرف تسهیلات خواهد شد. همچنین «حکمرانی داده‌محور» با بهره‌گیری از کلان‌داده‌های (Big Data) حاصل از تراکنش‌های تجاری، امکان تحلیل رفتار بازار و طراحی محصولات مالی متناسب با نیاز واقعی مشتریان را فراهم می‌کند. پایداری و مقیاس‌پذیری سامانه نیز بر اساس استاندارد‌های روز فناوری اطلاعات جهت حصول اطمینان از قابلیتِ انطباق و توسعه‌پذیری پلتفرم در ابعاد ملی لحاظ شده است.

جامعه هدف این طرح به‌طور ویژه بر اعضای اتحادیه‌های تعاونی و زنجیره‌های تولیدی کوچک و متوسط (SME) متمرکز است و دو دستاورد کلان شامل افزایش قدرت خرید خانوار‌ها و تقویت ارزش عضویت در تعاونی‌ها از طریق ابزار‌های خرید اعتباری، و همچنین حمایت ساختاری از تولیدکنندگان داخلی از طریق تسهیل دسترسی به بازار فروش را دنبال می‌کند.

در نهایت، پلتفرم «بازارآن» با ایجاد یک اکوسیستم مالی-تجاری یکپارچه، ضمن ارتقای انضباط مالی و شفافیت تراکنش‌ها، نقش مؤثری در تقویت زنجیره ارزش در بخش تعاون ایفا خواهد کرد. این سامانه آمادگی دارد با بهره‌گیری از زیرساخت‌های موجود، ضمن مدیریت جریان نقدینگی به سمت بخش‌های مولد، توسعه شبکه مشتریان و تولیدکنندگان را در مقیاس ملی راهبری کند.

این طرح در چارچوب رویکرد‌های وزارت امور اقتصادی و دارایی برای توسعه ابزار‌های نوین تأمین مالی، گسترش خدمات اعتباری و تسهیل دسترسی اقشار مختلف جامعه به خدمات مالی طراحی و معرفی شده است.