همسویی لندن با واشنگتن؛ سناریوی قرار گرفتن سپاه در فهرست گروههای تروریستی
اقتصاد۲۴- قراردادن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست گروههای تروریستی از سوی دولت بریتانیا را میتوان در چارچوب تشدید فشارهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی غرب علیه ایران ارزیابی کرد؛ اقدامی که در شرایط افزایش تنشهای منطقهای و پس از بازگشت فضای تقابل نظامی، ابعاد تازهای پیدا میکند. لندن با این تصمیم عملا به جمع کشورهایی پیوسته است که از ابزارهای حقوقی و تحریمی برای اعمال فشار بر تهران استفاده میکنند و این اقدام میتواند زمینهساز حرکت سایر کشورهای اروپایی در همین مسیر باشد. اروپا که در سالهای اخیر تلاش داشت در ظاهر فاصلهای میان خود و سیاستهای تهاجمی واشینگتن حفظ کند و حتی نسبت به برخی اقدامات دولتهای آمریکا انتقادهایی مطرح میکرد، اکنون در حال ایفای نقشی مکمل در راهبرد فشار علیه ایران است. این رویکرد نشان میدهد ابزار نظامی، تحریمی و دیپلماتیک غرب در یک چارچوب هماهنگ دنبال میشود.
انگلیس، سپاه پاسداران را در فهرست ادعایی خود از گروههای «تروریستی» قرار داد
دولت بریتانیا با اعلام تصمیم خود برای قرار دادن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست گروههای تروریستی این کشور، گام تازهای در مسیر افزایش فشارهای سیاسی و حقوقی علیه جمهوری اسلامی ایران برداشت. این اقدام بدون شک یک تصمیم سیاسی و در امتداد رویکردهای خصمانه غرب علیه ایران است. براساس اعلام دولت انگلیس، این تصمیم که دیروز دوشنبه اعلام شد، پس از طی مراحل قانونی و تصویب در پارلمان این کشور اجرائی خواهد شد. بر مبنای قوانین انگلیس، قرارگرفتن یک گروه در فهرست سازمانهای ممنوعه به معنای جرمانگاری عضویت، حمایت، شرکت در نشستها یا نمایش نمادهای آن در اماکن عمومی است و اختیارات بیشتری در اختیار پلیس و نهادهای امنیتی این کشور قرار میدهد.
لندن در توضیح این اقدام مدعی شده است سپاه پاسداران و یک گروه دیگر مرتبط با جمهوری اسلامی، درباره برخی اقدامات امنیتی در خاک بریتانیا قرار گرفتهاند. لازم به ذکر است وزارت خارجه انگلیس در اردیبهشت امسال، سفیر جمهوری اسلامی ایران در لندن را در اعتراض به آنچه «انتشار محتواهای غیرقابل قبول و تحریکآمیز در رسانههای اجتماعی» خواند، احضار کرد. این اقدام پس از انتشار اطلاعیهای از سوی سفارت ایران درباره امکان ثبتنام ایرانیان مقیم بریتانیا در «پویش جانفدا» انجام شد.
وزیر امور خاورمیانه انگلیس این پویش را اقدامی «غیرقابل قبول و تحریکآمیز» توصیف کرد و خواستار توضیح سفیر ایران شد. در مقابل، سفیر جمهوری اسلامی ایران ضمن رد ادعاهای مطرحشده درباره ماهیت خشونتآمیز این پویش، آن را ناشی از «سوءتفاهم و تفسیر نادرست» دانست. همزمان برخی رسانههای انگلیسی نیز با طرح ادعاهایی درباره این پویش، آن را به مسائل امنیتی داخلی این کشور مرتبط دانستند. تهران این رویکردها را در چارچوب فشارهای سیاسی و فضاسازی رسانهای علیه ایران ارزیابی کرده است.
بیشتر بخوانید:بیانیه جدید سپاه درباره حمله به منافع آمریکا
دولت انگلیس همچنین ادعاهایی درباره نقش این گروهها در حملات علیه برخی اهداف در این کشور مطرح کرده است؛ ادعاهایی که مقامهای کشورمان آن را رد کرده و ناشی از رویکردی سیاسی و مبتنی بر فشار علیه تهران دانستهاند. همچنین پنجشنبه گذشته و به دنبال تکرار اتهامهای واهی و بیاساس مقامهای انگلیسی علیه جمهوری اسلامی ایران، سفیر این کشور در تهران از سوی علیرضا یوسفی، دستیار وزیر و مدیرکل غرب اروپای وزارت امور خارجه احضار شد. با این حال، دولت بریتانیا همچنین اعلام کرده است این تصمیم شامل گروه دیگری با عنوان «حرکه اصحاب الیمین الاسلامیه» نیز خواهد بود. مقامهای انگلیسی مدعی شدهاند این گروه مسئول برخی اقدامات در خاک این کشور بوده است.
بازی مخرب قاره سبز
این اقدام پس از آن صورت میگیرد که اتحادیه اروپا در ۹ بهمن ۱۴۰۴ (۲۹ ژانویه ۲۰۲۶) اعلام کرد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست سازمانهای تروریستی خود قرار داده است. کایا کالاس، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، در همان زمان ضمن استقبال از تصمیم وزیران خارجه کشورهای عضو، تأکید کرد کانالهای دیپلماتیک با ایران باید همچنان باز بماند. در واکنش به این اقدام، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان، تصمیم اتحادیه اروپا را «اشتباه راهبردی بزرگ» توصیف کرد و گفت: «اروپا با چنین اقداماتی بهجای کمک به کاهش تنشها، در مسیر تشدید بحرانها حرکت میکند». او تأکید کرد: «در شرایطی که برخی کشورها برای جلوگیری از گسترش جنگ در منطقه تلاش میکنند، اروپا رویکردی متفاوت در پیش گرفته است».
پازل مکمل جنگ و فشار
تصمیم جدید بریتانیا در شرایطی اتخاذ شده که روابط تهران و کشورهای اروپایی در سالهای اخیر و بهویژه بعد از جنگ اوکراین، با مجموعهای از اختلافات سیاسی، پروندههای تحریمی و تنشهای منطقهای مواجه بوده است. مقامهای غربی تلاش کردهاند از ابزارهای مختلف برای افزایش فشار بر ایران استفاده کنند و اقدام اخیر لندن نیز در همین چارچوب قابل تحلیل است. لازم به ذکر است برخی کشورهای غربی ازجمله آمریکا، کانادا و استرالیا پیشتر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست سازمانهای تروریستی خود قرار داده بودند. در داخل اروپا نیز برخی کشورها در سالهای گذشته خواستار اتخاذ چنین موضعی شده بودند؛ موضوعی که اکنون با تصمیم انگلیس، ابعاد گستردهتری پیدا کرده است. از سوی دیگر، این تصمیم در شرایطی اعلام شده که منطقه با دور تازه حملات آمریکا روبهروست و همزمانی آن با فضای تقابلی میان ایران و غرب، از نگاه تهران نشانهای از هماهنگی بیشتر میان ابزارهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی کشورهای غربی علیه جمهوری اسلامی محسوب میشود.
در همین حال، مقامهای کشورمان بارها تأکید کردهاند سپاه پاسداران بخشی از ساختار رسمی جمهوری اسلامی ایران است و اقدامات کشورهای غربی علیه این نهاد را اقدامی سیاسی و مداخلهجویانه میدانند. تهران معتقد است چنین تصمیمهایی نهتنها به کاهش تنشها کمک نمیکند، بلکه موجب افزایش بیاعتمادی میان ایران و کشورهای غربی خواهد شد. تصمیم بریتانیا اکنون میتواند به موضوعی تازه در روابط ایران و اروپا تبدیل شود؛ روابطی که در سالهای اخیر تحت تأثیر تحریمها، اختلافهای سیاسی و فشارهای آمریکا و نیز جنگ اوکراین قرار داشته است. این اقدام همچنین ممکن است مسیر را برای اتخاذ مواضع مشابه از سوی دیگر دولتهای اروپایی هموار کند و به افزایش فشارهای چندلایه علیه ایران در عرصههای سیاسی و اقتصادی منجر شود.
