زائران اربعین این ۱۳ نکته را از دست ندهند؛ هشدارهای مهم قبل از سفر
اقتصاد۲۴- همزمان با نزدیک شدن به ایام اربعین حسینی و آغاز موج سفر زائران به عتبات عالیات، توجه به الزامات امنیتی و رعایت نکات پیشگیرانه، در کنار آمادگیهای اجرایی و خدماتی، از اهمیت ویژهای برخوردار است. کارشناسان حوزه جرمشناسی معتقدند که هرچند پیادهروی اربعین بهعنوان بزرگترین اجتماع مردمی جهان، نماد همدلی، ایثار و مهماننوازی است، اما تراکم جمعیت، جابهجایی گسترده زائران و استفاده فراگیر از خدمات الکترونیکی، زمینه سوءاستفاده سارقان، کلاهبرداران و مجرمان سایبری را نیز فراهم میکند.
در همین راستا، وحید سلطانی پاجی، جرمشناس و مدرس دانشگاه پلیس، در متنی با عنوان "هوشیاری زائر؛ توصیههای جرمشناسانه برای سفری ایمن در اربعین" بر نقش هوشیاری زائران در پیشگیری از وقوع جرم تأکید کرده و مجموعهای از توصیههای کاربردی را برای افزایش امنیت فردی و جمعی در این سفر معنوی ارائه کرده است.
پیادهروی اربعین، بزرگترین گردهمایی مردمی جهان است؛ رویدادی که هر سال میلیونها زائر از کشورهای مختلف را در مسیری مشترک گرد هم میآورد. در چنین اجتماعات گستردهای، هرچند روح همدلی، ایثار و مهماننوازی بر فضای سفر حاکم است، اما از نگاه جرمشناسی، تراکم جمعیت، جابهجایی مستمر افراد، استفاده گسترده از تلفنهای همراه و خدمات الکترونیکی، فرصتهایی را نیز برای سارقان، کلاهبرداران و مجرمان سایبری ایجاد میکند.
تجربه نشان داده است که بخش قابل توجهی از جرائم، نه با زور و خشونت، بلکه با غفلت، اعتماد بیجا یا بیاحتیاطی قربانیان رخ میدهد. ازاینرو، مهمترین اصل در پیشگیری از جرم، افزایش هوشیاری و کاهش فرصت ارتکاب جرم است.
توصیههای زیر با رویکرد جرمشناسی پیشگیرانه و بر پایه تجربههای پلیسی و امنیتی تهیه شده است تا زائران بتوانند در کنار بهرهمندی از فضای معنوی اربعین، سفری ایمن، آرام و بدون دغدغه را تجربه کنند. هر زائر آگاه، نهتنها از خود و خانوادهاش محافظت میکند، بلکه به ارتقای امنیت جمعی این اجتماع عظیم نیز کمک خواهد کرد.
۱. مجرم به دنبال پول نیست؛ به دنبال غفلت است. کیفقاپ حرفهای قبل از آنکه کیف یا تلفن همراه شما را ببیند، میزان توجه شما را ارزیابی میکند. کسی که سرگرم فیلمبرداری، تماس تلفنی یا گفتوگو با همراهانش است، بیش از دیگران در معرض سرقت قرار دارد. هوشیاری، مهمترین ابزار پیشگیری از جرم است.
۲. اطلاعات سفر خود را به صورت زنده منتشر نکنید. انتشار لحظهای موقعیت مکانی، شماره موکب، محل اسکان یا زمان حرکت در شبکههای اجتماعی، اطلاعات ارزشمندی در اختیار افراد سودجو قرار میدهد. بهتر است تصاویر و خاطرات سفر را پس از جابهجایی یا پایان سفر منتشر کنید.
۳. از تلفن همراه خود مانند گذرنامه محافظت کنید. امروزه ارزش تلفن همراه فقط به قیمت آن نیست، بلکه اطلاعات شخصی، بانکی و هویتی ذخیرهشده در آن اهمیت بیشتری دارد. پیش از سفر، از اطلاعات خود نسخه پشتیبان تهیه کنید، قابلیت یافتن و پاکسازی از راه دور گوشی را فعال کنید و برای باز کردن تلفن همراه از رمز عبور قوی استفاده کنید.
۴. مراقب کلاهبرداریهای سایبری باشید. هر پیام، لینک یا کد QR که با عنوان ثبتنام، دریافت خدمات، اینترنت رایگان، کمکهای مردمی یا دریافت هدیه ارسال میشود، قابل اعتماد نیست. از نصب برنامههای ناشناس خودداری کنید و اطلاعات بانکی یا رمزهای یکبارمصرف را در اختیار هیچ فردی قرار ندهید.
بیشتر بخوانید:آغاز پیشفروش پروازهای اربعین روی کاغذ / خبری از بلیت با نرخ مصوب نیست
۵. به هر شبکه وایفای متصل نشوید. در مسیر سفر ممکن است شبکههایی با نامهای مشابه موکبها یا اینترنت رایگان ایجاد شوند. اتصال به این شبکهها میتواند باعث سرقت اطلاعات شود. برای انجام امور بانکی یا ورود به حسابهای مهم، از اینترنت مطمئن و شناختهشده استفاده کنید.
۶. در ازدحام، شیوه حمل وسایل خود را تغییر دهید. در محیطهای شلوغ، کولهپشتی را به جلو منتقل کنید، کیف را مقابل بدن نگه دارید و پول نقد، کارت بانکی و مدارک را در یک محل قرار ندهید. مجرمان معمولاً از شلوغی برای پنهان کردن رفتار خود استفاده میکنند.
۷. اعتماد، جایگزین احراز هویت نیست. اربعین نماد مهماننوازی و همدلی است، اما اگر فردی خود را راهنما، مترجم یا خادم معرفی کرد، در صورت نیاز به کمک، هویت او را از طریق موکبهای رسمی یا نیروهای انتظامی و خدماتی بررسی کنید.
۸. مراقب مهندسی اجتماعی باشید. امروزه بسیاری از کلاهبرداریها بدون زور و تهدید انجام میشود. درخواستهایی مانند «گوشیتان را بدهید تماس بگیرم»، «کد پیامک را برایتان میخوانم»، یا «این لینک را باز کنید» از شیوههای رایج فریب است. در برابر درخواستهای غیرمنتظره، با آرامش و دقت تصمیم بگیرید.
۹. بسته یا وسیله رهاشده را جابهجا نکنید. اگر کیف، بسته یا وسیلهای بدون صاحب مشاهده کردید، آن را دستکاری نکنید و موضوع را به نیروهای امنیتی یا انتظامی اطلاع دهید. نزدیک شدن یا ایجاد تجمع نیز میتواند مخاطرهآمیز باشد.
۱۰. برای کودکان برنامه امنیتی داشته باشید. پیش از حرکت، محل ملاقات در صورت گم شدن را مشخص کنید. یک کارت شناسایی حاوی نام و شماره تماس همراه کودک باشد و به او آموزش دهید که در صورت جدا شدن از خانواده، فقط به نیروهای انتظامی یا مسئولان موکبهای رسمی مراجعه کند.
۱۱. اسناد هویتی را هوشمندانه نگهداری کنید. اصل گذرنامه، کارت شناسایی و مدارک ضروری را در محل امن نگهداری کنید و یک نسخه الکترونیکی یا تصویر آنها را در فضای امن یا تلفن همراه خود ذخیره داشته باشید تا در صورت مفقود شدن، روند پیگیری آسانتر شود.
۱۲. از مراکز امنیتی و ایستهای بازرسی تصویربرداری نکنید. ثبت و انتشار تصاویر مربوط به تجهیزات حفاظتی، ایستهای بازرسی یا استقرار نیروهای امنیتی ممکن است با مقررات محلی مغایرت داشته باشد و از منظر امنیت عمومی نیز مناسب نیست.
۱۳. هوشیاری جمعی، بهترین پیشگیری از جرم است. اگر رفتار غیرعادی مانند رها کردن بسته، زیر نظر گرفتن مداوم افراد، ایجاد ازدحام مصنوعی یا رفتارهای مشکوک مشاهده کردید، بدون ایجاد نگرانی در میان زائران، موضوع را به نزدیکترین مأمور انتظامی یا مسئول موکب اطلاع دهید.
