عروسی خونین در سیریک؛ دور تازه حملات آمریکا و پاسخ ایران
اقتصاد۲۴- در پی اعلام سنتکام درباره آغاز حملات آمریکا به اهدافی در ایران، شامگاه سهشنبه دهم شهریور دور تازهای از درگیری مستقیم میان تهران و واشینگتن شکل گرفت؛ حملاتی که بنا بر گزارشهای داخلی، بخشهایی از سواحل جنوبی ایران را هدف قرار داد و با واکنش نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران همراه شد. سنتکام مدعی شد نیروهای آمریکایی حمله به اهداف مرتبط با سپاه پاسداران را آغاز کردهاند. این فرماندهی، تلاش برای حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز و تهدید نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه را از دلایل این اقدام عنوان کرد. همزمان، رسانههای داخلی از شنیدهشدن صداهای انفجار در مناطقی از هرمزگان و سیستانوبلوچستان خبر دادند. صداوسیما از وقوع چند انفجار در اطراف قشم، بندرعباس و محدوده تنگه هرمز گزارش کرد و فارس نیز از شنیدهشدن انفجارهایی در کنارک، چابهار، سیریک و قشم خبر داد. همچنین گزارشهایی از انفجار در لاوان و عسلویه منتشر شد.
معاون امنیتی و انتظامی استاندار سیستانوبلوچستان از اصابت چهار پرتابه در محدوده چابهار و کنارک خبر داد و اعلام کرد بررسی ابعاد حادثه و خسارات احتمالی ادامه دارد. معاون امنیتی استانداری خوزستان هم از شهادت هفت نفر و مجروحشدن هشت نفر در حملات موشکی شب گذشته به سه نقطه در این استان خبر داد. علوم پزشکی هرمزگان نیز اعلام کرد حملات آمریکا به سیریک چهار شهید و ۶۸ مجروح بر جای گذاشته که ۱۹ نفر از مجروحان، کودکان زیر ۱۰ سال هستند. همچنین شش نفر در لاوان و چهار نفر در قشم مجروح شدهاند. در واکنش به این حملات، ستاد کل نیروهای مسلح و قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا اعلام کردند جمهوری اسلامی ایران پاسخ به حملات آمریکا را در دستور کار دارد و هزینههای سنگینی بر نیروهای آمریکایی تحمیل خواهد کرد. سپاه پاسداران نیز در اطلاعیهای اعلام کرد حملات آمریکا موجب تشدید موضع ایران درباره تنگه هرمز خواهد شد و از آغاز پاسخ نیروهای سپاه به حملات خبر داد. همزمان، یک منبع ارشد نظامی از پاسخ «چندبرابری» ایران خبر داد و اعلام کرد منافع و پایگاههای آمریکا در منطقه هدف واکنش نیروهای مسلح ایران قرار خواهند گرفت.
حمله آمریکا به مراسم عروسی در سیریک؛ ۵ شهید و ۶۸ مجروح
در جریان حملات شامگاه سهشنبه ارتش آمریکا به نقاطی در استان هرمزگان، یک مراسم عروسی در بندر کوهستک شهرستان سیریک هدف قرار گرفت که براساس اعلام احمد نفیسی، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری هرمزگان، با تشریح آخرین وضعیت حادثه، شمار شهدای حمله به مراسم عروسی در بندر کوهستک سیریک به پنج نفر و تعداد مجروحان به ۶۸ نفر افزایش یافته است. براساس گزارشهای اولیه، یک کودک چهارساله و یک نوجوان ۱۶ساله نیز در میان جانباختگان این حمله قرار دارند. مقامهای استانی پیشتر شمار شهدای این حادثه را چهار نفر اعلام کرده بودند که در تازهترین اطلاعرسانی، این رقم به پنج نفر افزایش یافت. به گفته نفیسی، بلافاصله پس از وقوع حمله، تیمهای امدادی، فوریتهای پزشکی و نیروهای درمانی در محل حاضر شدند و انتقال مجروحان به مراکز درمانی شهرستانهای همجوار و مرکز استان با فوریت انجام شد. همچنین تمامی کادر درمان برای ارائه خدمات تخصصی به آسیبدیدگان در حالت آمادهباش قرار گرفتهاند. معاون استاندار هرمزگان با محکومکردن این حمله، تأکید کرده است که دستگاههای مسئول، وضعیت مجروحان و ابعاد مختلف این حادثه را بهصورت همهجانبه پیگیری میکنند و اطلاعات تکمیلی درباره وضعیت درمانی مصدومان و جزئیات دقیقتر واقعه، پس از تکمیل بررسیها از سوی مراجع رسمی اعلام خواهد شد.
در واکنش به حمله به یک مراسم عروسی و تلفات غیرنظامیان، فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرد از این گزارشها آگاه است؛ بااینحال، بهجای ارائه توضیحی روشن درباره این حادثه، با طرح ادعاهایی، عملا از پذیرش مسئولیت آن شانه خالی کرد. تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام، مدعی شد گزارشهای مربوط به تلفات غیرنظامیان از رسانههای دولتی ایران سرچشمه گرفته است و افزود «هرگز غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهد». این موضعگیری، در عمل، بیش از آنکه پاسخی به پرسشهای مطرحشده درباره این حمله باشد، به نوعی فرار روبهجلو و فرافکنی شباهت داشت؛ سنتکام بدون ارائه جزئیات درباره هدف و محل عملیات، روایت مطرحشده درباره اصابت حمله به مراسم عروسی را رد کرد و همزمان کوشید بار مسئولیت این حادثه را از دوش خود بردارد.
با این حال حمله به یک مراسم عروسی، در چارچوب حقوق بشردوستانه بینالمللی، صرفا یک «حادثه جنگی» تلقی نمیشود و میتواند مصداق جنایت جنگی باشد. براساس اصل بنیادین «تفکیک» و مفاد ماده ۵۱ پروتکل اول الحاقی به کنوانسیونهای ژنو، حملات بیتمایز و فاقد هدف نظامی مشخص ممنوع است و غیرنظامیان و اماکن غیرنظامی نباید هدف حمله قرار گیرند. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در واکنش به حملات آمریکا علیه مراکز غیرنظامی، بهویژه شهادت جمعی از هموطنان در جریان یک مراسم عروسی در کوهستکِ سیریک، با یادآوری حملات آمریکا به مدرسهای در میناب و سالن ورزشی لامرد، در حساب شخصی خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که «مدرسه میناب: کودکان قتلعام شدند. سالن ورزشی لامرد: کودکان سلاخی شدند. عروسی کوهستک: کودکان همراه با خانوادههایشان کشته شدند. اگر قدرتی مانند شیطان عمل کند، مانند شیطان هدف انتخاب کند و مانند شیطان بکشد، آن قدرت شیطان است. اما اگر همان قدرت، شیطان کوچکتری را که دقیقا همین کارها را انجام میدهد، حمایت و سپر خود کند، آنگاه خودش «شیطان بزرگ» است».
بیشتر بخوانید:۵ دقیقه بعد از اصابت موشک در سیریک چه گذشت؟ روایت تکاندهنده امدادگر از عروسی خونین
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه نیز با محکومکردن جنایت جنگی آمریکا در حمله به جشن عروسی مردم در سیریک تأکید کرد که «فهرست جنایات آمریکا علیه ملت ایران اکنون کاملتر از همیشه شد، امشب یک منزل مسکونی در کوهستکِ سیریک، در حالی هدف حمله قرار گرفت که مردم در آن مشغول برگزاری جشن عروسی بودند. بیش از ۵۰ زن، مرد و کودک بیگناه شهید و مجروح شدند». فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت هم در واکنش به حملات آمریکا به مناطق جنوبی ایران و شهادت هموطنانمان، از جمله یک کودک چهارساله در مراسم عروسی، گفت که «این نخستینبار نیست که حملات آمریکا به غیرنظامیان ایرانی منجر به تلفات شده است». به نوشته ایسنا، مهاجرانی با اشاره به جنگ ۱۲روزه، جنگ رمضان و نبرد هرمز، تأکید کرد که «قوای نظامی ایران با هماهنگی، پاسخ این حملات را داده و خواهند داد و حقوق ملت ایران پیگیری میشود». وی همچنین از اقدامات دولت و وزارت امور خارجه برای مستندسازی حملات علیه غیرنظامیان خبر داد و گفت ستاد ملی میناب در دولت تصویب و فعال شده است. مهاجرانی افزود که برای بازسازی روحیه مردم میناب و گرامیداشت قربانیان، رمانی با عنوان «خونابه میناب» تهیه شده است.
زهرا بهروزآذر، معاونت امور زنان و خانواده ریاستجمهوری هم در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دشمن آمریکایی با حمله وحشیانه به مراسم عروسی در سیریک، چهار جان نازنین، از جمله یک کودک را از ما گرفت و ۵۰ نفر را با زخمهای این جنایت بر تن بر جای گذاشت». وی تأکید کرد: «جشنی که به سوگ نشست، سند دیگری از جنایات ضدانسانی آمریکاست. همه ما در غم و اندوه خانوادههای داغدار و مردم سیریک شریکیم». حسن قشقاوی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز با اشاره به حمله آمریکا به مراسم عروسی در سیریک، پرسید که «چگونه با وجود ادعای رصد دقیق ماهوارهای از سوی آمریکاییها، اهداف غیرنظامی از نظامی تفکیک نشده است». وی تصریح کرد که «اگر این ادعا درست باشد، حمله به اماکنی مانند مدرسه، خوابگاه و مراسم عروسی نمیتواند تصادفی باشد و آن را اقدامی عمدی دانست». قشقاوی، این حملات را ناشی از تفکری «شیطانی و فرقهای» توصیف کرد.
پاسخ ایران به حملات آمریکا؛ حمله به مواضع نیروهای آمریکایی در منطقه
در پی حملات آمریکا به چند نقطه در ایران و هدف قرارگرفتن مراکز غیرنظامی، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران از انجام مجموعهای از حملات متقابل علیه مواضع و پایگاههای آمریکا در منطقه خبر دادند. سپاه پاسداران در بیانیهای با اشاره به حمله آمریکا به یک مراسم عروسی در بندر کوهستک سیریک و شهادت شماری از غیرنظامیان، اعلام کرد نیروی زمینی سپاه در بامداد چهارشنبه، همزمان با حمله به مواضع آمریکا در اردن، بحرین و اربیل، با عملیات تلفیقی موشکی و پهپادی، قرارگاه و محل اسکان فرمانده آمریکایی در پایگاه علیالسالم کویت را هدف قرار داده است. بر اساس این بیانیه، تعدادی از نیروهای آمریکایی کشته و آشیانه پهپادی و رمپ استقرار پهپادهای مشارکتکننده در حملات نیز منهدم شده است. سپاه همچنین از حمله سنگین موشکی به آشیانههای پهپادهای دوربرد RQ-4 و MQ-9 در پایگاه هوایی «پرنس حسن» اردن خبر داد و مدعی انهدام شماری از پهپادها و کشتهشدن تعدادی از خلبانان و نیروهای فنی شد.
در موج دوم این عملیات نیز نیروی هوافضای سپاه با رمز «یا رسولالله (ص)» پایگاه تفنگداران آمریکایی در اردن موسوم به کمپ تیتین را هدف حملات موشکی قرار داد و از واردشدن تلفات و خسارات به تأسیسات و بالگردهای هجومی آمریکا خبر داد. ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز اعلام کرد که در سیامین مرحله عملیات «صاعقه»، دهها فروند پهپاد انهدامی، سامانههای راداری و محل استقرار نیروهای آمریکایی در پایگاههای الظفره و المنهاد امارات را هدف قرار داده و تأسیسات راداری و مراکز تجمع نیروهای آمریکایی در پایگاه شیخ عیسی بحرین نیز هدف حملات پهپادی قرار گرفتهاند. همزمان، سپاه از انفجار و توقف دو نفتکش پس از ورود به مسیر مینگذاریشده خبر داد و اعلام کرد پیشتر درباره خطر عبور از این مسیر هشدار داده بود.
ترامپ تا کجا پیش میرود؟
در پی دور تازه تنشها میان تهران و واشینگتن، پرسش اساسی این است که دامنه این رویارویی تا کجا امتداد خواهد یافت؛ آیا درگیریها، همچون نبرد ۱۳روزه هرمز، بار دیگر در محدوده نوار ساحلی و پیرامون استانهای جنوبی کشور مهار خواهد شد، یا آنکه معادلات به سطح جنگ ۴۰روزه بازمیگردد و حتی از آن نیز فراتر میرود؛ بهخصوص که دونالد ترامپ طی پیامی تهدید کرد در صورت واکنش ایران، حملات آمریکا با شدت و گستردگی بیشتری ادامه خواهد یافت. او مدعی شد عملیات آمریکا در نزدیکی تنگه هرمز در واکنش به تلاش ایران برای مینگذاری و حملات موشکی به نیروهای آمریکایی انجام شده است. بنابراین آنچه اکنون بیش از هر چیز محل نگرانی است، همین مرز مبهم میان یک درگیری محدود و بازگشت به جنگی فراگیرتر است.
در همین باره الجزیره نوشت که هارلن اولمن، افسر ارشد بازنشسته نیروی دریایی آمریکا، معتقد است حملات اخیر واشینگتن به ایران احتمالا محدود خواهد ماند؛ زیرا آمریکا با محدودیتهای عملیاتی و کاهش اهداف نظامی مواجه است. او گفت دولت ترامپ نمیخواهد درگیری تشدید شود و تنها گزینه مؤثر باقیمانده را «خفهکردن اقتصادی» میداند. اولمن همچنین هشدار داد حمله به زیرساختهای غیرنظامی برای گسترش عملیات میتواند مصداق جنایت جنگی تلقی شود. او با اشاره به فرسودگی و نیاز ناوهای هواپیمابر «آبراهام لینکلن» و «جرالد آر. فورد» به تعمیرات طولانی، مدعی شد ایران بدون حمله مستقیم، عملا این دو ناو هستهای را از چرخه عملیاتی خارج کرده است. به گفته او، اکنون پرسش اصلی این است که آیا ایران میتواند فشارها را تحمل کند یا فشار سیاسی در داخل آمریکا، ترامپ را به سمت مذاکره سوق خواهد داد.
روزنامهUSA TODAY هم به نقل از کارشناسان دفاعی گزارش داده است که موشکهای ایران خسارات قابلتوجهی به پایگاههای آمریکا و زیرساختهای متحدان واشینگتن در منطقه، از جمله اردن، بحرین و عربستان سعودی وارد کردهاند. محور این گزارش، توانمندی موشک بالستیک «خیبرشکن» است؛ موشکی با برد حدود هزار و 450 کیلومتر که به گفته کارشناسان، به دلیل قابلیت مانور در مرحله پایانی، هدایت ماهوارهای و استقرار روی پرتابگرهای متحرک، میتواند عبور از سامانههای پدافندی و اصابت دقیقتر به اهداف را آسانتر کند.
تحلیلگران آمریکایی معتقدند ایران در جریان جنگ با آمریکا و اسرائیل از خیبرشکن و دیگر موشکها برای حمله به پایگاههای آمریکا در منطقه استفاده کرده است. همچنین یک تحلیل ماهوارهای از سوی واشینگتنپست از آسیبدیدگی یا انهدام دستکم ۲۲۸ ساختمان و تجهیزات در ۱۵ سایت نظامی آمریکا خبر داده است.
ژنرال بازنشسته بری مککفری نیز هشدار داده که آمریکا احتمالا دسترسی به ۱۵ پایگاه خود در خلیج فارس را از دست داده است. به گفته کارشناسان، پیشرفت موشکی ایران، همراه با کاهش ذخایر رهگیرهای آمریکا و آسیب به سامانههای پدافندی، آسیبپذیری پایگاههای واشینگتن در منطقه را افزایش داده است. پنتاگون این ارزیابیها را تأیید نکرده و بر آمادگی عملیاتی نیروهای آمریکایی تأکید دارد.
