موتورسیکلتهای فرسوده سالانه ۱۲ میلیارد لیتر بنزین میسوزانند!
اقتصاد۲۴- در شرایطی که ناترازی بنزین و تشدید بحران آلودگی هوا با شروع تدریجی فصل سرما در کلانشهرها به دو چالش همزمان، پرهزینه و مزمن حوزه انرژی و مدیریت شهری کشور تبدیل شده است.
آمارها نیز نشان میدهد که بخش مهمی از این معضل نه صرفا ناشی از الگوی رفتاری شهروندان، بلکه ریشه در کهنسالی و فرسودگی شدید ناوگان حملونقل دارد و در این میان موتورسیکلتهای فرسوده، وسیلهای که بهدلیل تیراژ تردد بالا و آلاینده، عملا به کانون پنهان اتلاف انرژی و انتشار ذرات آلاینده تبدیل شده است.
در حال حاضر و براساس اخرین آمارها از مجموع ۱۴ میلیون دستگاه موتورسیکلت موجود در ناوگان کشور، بیش از ۷۲ درصد در سنین فرسودگی و بالای ۱۰ سال قرار دارند که بررسی جزئیات هرم سنی ناوگان موتورسیکلت کشور به شرح ذیل است:
۶ سال و کمتر: ۲ میلیون و ۸۲۶ هزار و ۹۶۹ دستگاه (تنها ۲۰ درصد)
۷ تا ۱۰ سال: ۱ میلیون و ۶۲۳ هزار و ۳۴۶ دستگاه (معادل ۱۲ درصد)
۱۱ تا ۱۵ سال: ۲ میلیون و ۱۶۲ هزار و ۶۳۶ دستگاه (معادل ۱۶ درصد)
۱۶ تا ۲۰ سال: ۳ میلیون و ۷۱۸ هزار و ۳۲۹ دستگاه (معادل ۲۷ درصد)
۲۱ سال و به بالا: ۴ میلیون و ۶۱ هزار و ۱۹۰ دستگاه (۲۹ درصد)
این آمارها حاکی از آن است که بالغ بر ۵۶ درصد از موتورسیکلتهای در حال تردد در کشور یعنی بیش از ۷.۵ میلیون دستگاه، بیش از ۱۶ سال عمر دارند و تنها ۳۲ درصد از کل این ناوگان در محدوده شش سال و کمتر و ۷ تا ۱۰ سال قرار دارند.
بیشتر بخوانید:سهمیه بنزین به کارت بانکی منتقل میشود؛ آغاز طرح جدید از مهر در ۵ استان
پیامدهای این کهنسالی و فرسودگی زمانی روشن میشود که ابعاد فنی، مصرف سوخت و آلایندگی آن در کنار یکدیگر قرار بگیرد. از یک سو، ۱۱ میلیون دستگاه موتورسیکلت فرسوده با پیمایش سالانه حدود ۱۵ هزار کیلومتر و مصرف میانگین ۷ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر، سالانه نزدیک به ۱۲ میلیارد لیتر بنزین مصرف میکنند؛ رقمی بسیار چشمگیر که در مقایسه با استانداردهای نوین مصرف سوخت در وسایل نقلیه سبک، از هدررفت گسترده منابع گرانبهای سوختی حکایت دارد.
از سوی دیگر، اثرات زیستمحیطی این ناوگان فرسوده ابعادی به مراتب پیچیدهتر دارد؛ بر اساس ارزیابیهای فنی، میزان آلایندگی هر یک دستگاه موتورسیکلت کاربراتوری فرسوده معادل هفت دستگاه خودروی سواری است.
همین نسبت نامتوازن، نشان میدهد که چرا نوسازی ناوگان موتورسیکلت، اهرمی مهم و گلوگاه مدیریت آلودگی ناوگان حمل و نقل هوا به شمار میرود؛ به طوری که در کلانشهرهایی نظیر اصفهان و تهران، اسقاط و جایگزینی موتورسیکلتهای فرسوده، سریعترین و کوتاهترین مسیر برای کنترل کیفیت هوای تنفسی ارزیابی میشود.
پیشتر نیز محمدصادق حاتمی - مدیر ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودرو - با اشاره به اینکه حدود ۱۴ میلیون وسیله فرسوده در کشور معادل ۱.۵ برابر ناترازی روزانه بنزین، سوخت مصرف میکنند، تاکید کرده بود که اگر تنها چهار میلیون دستگاه موتورسیکلت فرسوده از رده خارج و با نمونههای نو، استاندارد و برقی جایگزین شود، سالانه حدود ۲.۱ میلیارد لیتر صرفهجویی در مصرف بنزین حاصل خواهد شد.
