بازار قطعات دست‌دوم خودرو داغ شد؛ چرا رانندگان قطعه کارکرده می‌خرند؟

اقتصاد۲۴- افزایش هزینه‌های نگهداری خودرو و کاهش قدرت خرید خانوار‌ها بازار قطعات استوک را رونق داده است؛ بازاری که حالا به فروش قطعات حساسی مانند لنت ترمز، لوازم جلوبندی و بلبرینگ فرمان نیز رسیده است.

بررسی آگهی‌های فروش لوازم یدکی نشان می‌دهد قطعات استوک با قیمت‌هایی به‌مراتب پایین‌تر از نمونه‌های نو عرضه می‌شوند. در یکی از آگهی‌ها، لنت ترمز استوک پژو ۲۰۶ یک میلیون تومان قیمت‌گذاری شده، درحالی‌که نمونه نو آن در بازار آزاد تا چهار میلیون تومان قیمت دارد. در آگهی دیگری نیز لنت جلوی رانا با قیمت یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان عرضه شده است؛ رقمی که به گفته فروشنده، کمتر از نصف بهای نمونه نو این قطعه است.

گفت‌و‌گو با فروشندگان نشان می‌دهد منشأ قطعات یکسان نیست. برخی فروشندگان می‌گویند بخشی از لوازم یدکی از خودرو‌های تصادفی جدا شده و برخی دیگر مدعی‌اند قطعات از خودرو‌های سالم و پیش از پایان عمر مفیدشان باز شده‌اند. گروهی نیز بر اصل بودن قطعات تأکید می‌کنند و معتقدند نمونه‌های فابریک و استوک ممکن است از قطعات نو، اما تقلبی کیفیت بالاتری داشته باشند.

بابک کریمخان، رئیس کمیته لوازم یدکی انجمن صنایع همگن نیرو محرکه و قطعه‌سازان، افزایش هزینه‌های تولید، محدودیت‌های واردات، نوسانات ارزی و افت قدرت خرید مردم را از عوامل اصلی رونق بازار قطعات استوک می‌داند.

به گفته او، وابستگی قابل‌توجه صنعت قطعه‌سازی به نهاده‌های وارداتی، افزایش قیمت مواد اولیه و نوسانات نرخ ارز، هزینه تولید لوازم یدکی را بالا برده است. کریمخان همچنین از افزایش حدود ۵۰ درصدی بهای موادی مانند فولاد و آلومینیوم طی ماه‌های اخیر خبر داده که به‌طور مستقیم بر قیمت تمام‌شده قطعات اثر گذاشته است.

بیشتر بخوانید:هوشمندی دولت در اصلاح نرخ ارز مبنا برای واردات خودرو/ آیا دولت از تبعات تصمیمات ناگهانی آگاه است؟

در چنین شرایطی، افزایش هزینه تعمیرات و سرویس‌های دوره‌ای باعث شده برخی مالکان به‌جای خرید قطعات نو، سراغ نمونه‌های دست‌دوم بروند. این انتخاب، به‌ویژه برای افرادی که توان پرداخت هزینه‌های بالای تعمیر خودرو را ندارند، می‌تواند راهی برای کاهش مخارج کوتاه‌مدت باشد؛ اما در صورت انتخاب قطعات نامناسب، احتمال تحمیل هزینه‌های بیشتر در آینده نیز وجود دارد.

خرید چنین قطعاتی لزوماً به کاهش هزینه‌های مصرف‌کننده منجر نمی‌شود؛ زیرا هزینه نصب، تعمیر مجدد و زمانی که برای تعویض قطعات صرف می‌شود، ممکن است در نهایت مخارج بیشتری به مالک خودرو تحمیل کند.

در شرایطی که اختلاف قیمت قطعات نو و کارکرده قابل‌توجه است، خرید نمونه‌های دست‌دوم ممکن است در نگاه اول راهی برای صرفه‌جویی باشد؛ اما استفاده از قطعات کارکرده در بخش‌های حیاتی خودرو، به‌ویژه سیستم ترمز و جلوبندی، می‌تواند هزینه‌ای فراتر از صرفه‌جویی اولیه به همراه داشته باشد.