داروهایی چون انسولین برای دیابت، لوزارتان برای فشار خون و تامسولوسین برای پروستات که از پرمصرف‌ترین داروها در این حوزه محسوب می‌شوند، درحالی طی یک ماه اخیر دوباره گران شدند که براساس مطالعه موسسه STEPS در سال ۱۴۰۰، حدود ۶۰ تا ۷۲ درصدّ ایرانیان بالای ۶۰ سال، درگیر دیابت، پیش‌دیابت و فشار خون هستند و داروهای این حوزه، از پرمصرف‌ترین اقلام دارویی محسوب می‌شوند.
شریعت می‌گوید که تعدادی از داروهای روانپزشکی در کشور از مرز کمیاب عبور کرده‌اند و حالا نایاب شده‌اند، به گفته او در چنین وضعیتی «به‌زودی و در ماه‌های آینده یک حجم زیادی از افراد بیماری‌شان عود خواهد کرد» و روند درمان برای‌شان سخت و پیچیده خواهد شد.
برای بسیاری از مردم، دارو راهی برای بهبود و بازگشت به زندگی عادی است؛ اما برای بیماران خاص، دارو چیزی فراتر از درمان و گاه مرز میان زندگی و مرگ است. حالا افزایش هزینه‌های تأمین دارو و دشواری واردات، این پرسش نگران‌کننده را مطرح کرده است که بیماران خاص در شرایط جدید اقتصادی چگونه می‌توانند درمان خود را ادامه دهند؟
ٰرییس‌کل سازمان نظام پزشکی کشور گفت: دستگاهی که قبلا 5 میلیارد تومان قیمت داشت، حالا به 50 میلیارد تومان رسیده در حالی که میزان استهلاکش کاهش نداشته بلکه قیمت هر قطعه‌اش هم 10برابر گران‌تر شده اما تعرفه خدمات ارائه شده با این دستگاه، متناسب با این افزایش قیمت نیست.
دشواری تهیه دارو پیش‌تر در گزارش‌های میدانی ثبت شده است. دنیای اقتصاد در گزارشی از داروخانه ۱۳ آبان منتشر شده در اردیبهشت، روایت مردی را نقل کرد که برای تهیه داروی تنفسی مراجعه کرده بود. او از محاسبه آزاد هزینه دارو در داروخانه‌های دیگر گلایه داشت و پس از حدود یک ساعت انتظار در این مرکز نیز داروی مورد نیازش را پیدا نکرد.
بیمه‌های پایه و تکمیلی بیش از۱۰ماه است که مطالبات داروخانه‌ها را پرداخت نکرده‌اند و میزان بدهی آن‌ها به این مراکزبه ۸۵ همت رسیده است. با توجه به این که شرکت‌های دارویی خواستارتسویه نقدی یا مهلت‌های بسیارکوتاه یک ماهه‌اند، داروخانه‌های عمدتاً خصوصی کشورعملاً درمرزورشکستگی قرارگرفته‌اند.
شریعت، درباره رصد وضعیت داروها می‌گوید: «کمبود داروهای اعصاب و روان در وضع بدی است و ماه به ماه هم بدتر شده است. میزان کمبودها متاسفانه الان در حدی هست که می‌توانیم با جرات بگوییم در سال‌های اخیر، هیچ‌وقت وضعیت داروهای اعصاب و روان تا این حد بد و کمبودها با این شدت نبوده است.
تشدید محدودیت‌های بانکی، مشکلات نقل‌وانتقال پول و دشوارتر شدن مسیرهای زمینی، هوایی و دریایی، زنجیره تأمین داروی ایران را وارد مرحله‌ای اضطراری کرده است؛ سخنگوی وزارت بهداشت می‌گوید بخشی از اقدامات برای رساندن مواد اولیه و دارو به کشور ناچار است محرمانه بماند تا مسیرهای تأمین آسیب نبیند.
کمبود برخی داروها، جست‌وجوی مداوم بیماران برای یافتن نسخه و افزایش حساسیت نسبت به قیمت‌ها، چهره این روز‌های داروخانه‌ها در تهران است. گزارش میدانی «اعتماد» از چند داروخانه در مرکز، غرب و شمال‌غرب پایتخت نشان می‌دهد بیماران و داروسازان با چه چالش‌هایی در تأمین و تهیه دارو مواجه‌اند.
سخنگوی انجمن داروسازان ایران از کمیاب شدن استامینوفن کدئین در داروخانه‌ها و توزیع محدود و سهمیه‌ای آن به‌دلیل کاهش دسترسی به مواد اولیه خبر داد. (عکس توسط هوش مصنوعی طراحی شده است.)
امروز کل مطالبات شرکت‌های داروسازی به رقم ۲۶۷ همت رسیده که حدود ۸۲ همت آن مطالبات مربوط به بخش دولتی و بیمارستانی و حدود ۱۸۴ همت مربوط به بخش خصوصی است که عمده آن به مطالبات بیمه سلامت و تامین اجتماعی اختصاص دارد. بخش قابل توجهی از ۱.۵ میلیارد دلار ارز تخصیص‌یافته به حوزه دارو و مواد اولیه دارویی، هنوز محقق نشده است.
تحریم سنگین پرواز‌های خارجی ایران از یک سو و آسیب‌دیدن هواپیماها، رادار‌ها و تجهیزات پروازی کشور از سوی دیگر سبب شده است نه‌تنها ایمنی پرواز‌های کشور در مخاطره قرار بگیرد، که شمار پرواز‌های داخلی و خارجی به طور قابل ملاحظه کاهش پیدا کند.
هر یک قلم دارو شاید برای ما، صرفا یک عدد خشک و خالی باشد، اما حتی کم‌اهمیت‌ترین داروها از نظر ما، نیازی حیاتی برای شخصی است که از بیماری مرتبط با فقدان آن دارو رنج می‌برد.
افزایش چند برابری قیمت داروهای پرمصرف در یک سال، در کنار رشد هزینه‌های ویزیت، آزمایش و بستری، بسیاری از خانوار‌ها را به جایی رسانده که ناگزیر قید درمان و سلامت را بزنند.
سخنگوی انجمن داروسازان ایران با اشاره به کمبود مواد اولیه و اختلال در واردات دارو هشدار داد مسیرهای جایگزین تأمین، زمان‌بر بوده و می‌تواند هزینه دارو را تا سه برابر افزایش دهد.
با خروج تدریجی بخش‌های بیشتری از زنجیره دارو از تخصیص‌های ارز ترجیحی، حالا نگرانی‌ها نه فقط از افزایش قیمت، بلکه از کمبود منابع مالی تولیدکنندگان و همچنین افزایش هزینه برای بیماران است.