بازار جهانی نفت هفته گذشته نوسانات متعددی را تجربه کرد. از یک سو، امید به مذاکرات سیاسی قیمتها را پایین کشید و از سوی دیگر، حملات به زیرساختهای نفتی و تهدید امنیت تنگه هرمز، مانع از عقبنشینی پایدار قیمتها شد.
افزایش قیمت نفت برنت به ۱۱۰ دلار در هر بشکه، در پی تداوم تنشهای غرب آسیا و نگرانی از محدودیت عرضه و کمبود سوخت، بار دیگر چشمانداز قیمت انرژی و فشارهای تورمی بر اقتصاد جهانی را در کانون توجه قرار داده است.
صادرات نفت از منطقه خلیج فارس به حدود ۸۱ درصد سطح پیش از جنگ بازگشته است، اما حملات به نفتکشها همچنان ادامه دارد و قیمت نفت برنت بار دیگر از ۱۰۰ دلار در هر بشکه فراتر رفته است.
قیمت نفت خام برنت با ۷۶ سنت افزایش، معادل ۰/۷۳ درصد، به ۱۰۵ دلار و ۴۸ سنت در هر بشکه رسید. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با ۵۹ سنت افزایش، معادل ۰/۶۴ درصد، به ۹۲ دلار و ۴۴ سنت رسید.
هنگام آغاز جنگ ایران، برخی پیشبینیها نفت ۱۳۰ تا ۱۸۰دلاری را در صورت بستهشدن طولانی هرمز محتمل میدانستند. نفت برنت پیش از جنگ ۷۲.۸۷ دلار بود، اما پس از بیش از شش ماه اختلال مؤثر، بالاترین سطح آن در ۴ مِی ۱۱۴.۴۷ دلار ثبت شد.
قیمت آتی نفت برنت ۳ ٫ ۲۱ دلار، معادل ۳ ٫ ۱ درصد، افزایش یافت و به ۱۰۷.۲۲۳ دلار در هر بشکه رسید. قیمت نفت وست تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز ۳ ٫ ۱۷ دلار، معادل ۳ ٫ ۲ درصد، رشد کرد و به ۱۰۲.۶۸ دلار در هر بشکه رسید.
قیمت نفت در معاملات پنجشنبه تحت تأثیر تشدید نااطمینانیهای منطقهای افزایش یافت؛ نفت آمریکا با رشد ۰.۸۲ درصدی به ۸۵.۰۸ دلار و نفت برنت با صعود ۰.۸۶ درصدی به ۹۲.۴۱ دلار رسید.
در بحرانهای ژئوپلیتیک خاورمیانه، همواره یک فرض سنتی وجود داشته است: انسداد یا ناامنی در تنگه هرمز یعنی شوک نفتی ۲۰۰ دلاری و فلج شدن اقتصاد جهانی. با این حال، در تنشهای اخیر و با وجود انسداد فیزیکی تنگه، این اتفاق در گام نخست رخ نداد.
با وجود پنج ماه درگیری میان ایران، آمریکا و اسرائیل و تهدید مکرر تنگه هرمز، بازار نفت برخلاف پیشبینیها واکنش انفجاری نشان نداد و قیمتها فاصله زیادی با سناریوهای ۱۵۰ تا ۲۰۰ دلاری حفظ کردند.
بحران هرمز یک بحران معمولی انرژی نبود، بلکه لحظهای بود که شکاف میان منطق قدیم و واقعیت جدید بازار نفت آشکار شد. این بحران نشان داد که قواعد سنتی حاکم بر بازار جهانی انرژی در حال تغییر است
تشدید درگیریهای نظامی میان ایران و آمریکا و افزایش نگرانیها درباره امنیت تردد نفتکشها در تنگه هرمز، قیمت جهانی نفت را به بالاترین سطح هفتههای اخیر رساند.
ازسرگیری تنشهای نظامی میان آمریکا و ایران، بار دیگر ریسکهای ژئوپلیتیکی خاورمیانه را به بازار نفت بازگرداند. افزایش نگرانیها درباره امنیت تنگه هرمز و احتمال اختلال در عرضه، قیمت نفت برنت را به بالای ۷۶ دلار در هر بشکه رسانده است.
تابآوری بازار جهانی نفت بر سه ستون اصلی استوار بود. نخستین و مهمترین عامل، بزرگترین آزادسازی اضطراری ذخایر نفتی با هماهنگی آژانس بینالمللی انرژی بود.
قیمت نفت در پایان هفته معاملاتی تغییر محسوسی نداشت؛ بازاری که تحت تأثیر خوشبینی محتاطانه معاملهگران نسبت به نتیجهبخش بودن تلاشهای صلح میان آمریکا و ایران و همزمان افزایش عرضه در خاورمیانه قرار گرفته است.