از ابتدای مهر سال گذشته تا ۲۱ تیر امسال، متوسط بارش در آذربایجانغربی به ۲۸۳.۴ میلیمتر رسیده که نسبت به سال آبی گذشته ۳۲ درصد و نسبت به میانگین بلندمدت بیش از ۱۸ درصد کاهش نشان میدهد.
بحران کم آبی در ایران با ثبت دمای ۵۱ درجه سانتیگراد در بستان خوزستان و کاهش ۴۰.۲ درصدی بارشها نسبت به بلندمدت تشدید شده است، به طوری که تنها ۵۷.۳۲ درصد منابع آب کشور تامین شده است.
ایران وارد پنجمین سال خشکسالی شده است و در سال جاری، افت قابل توجهی در روند بارشها مشاهده میشود. با وجود شرایط نگرانکننده وضعیت مخازن سدهای کشور و ریشهدار بودن این مساله در نحوه سیاستهای کلان آبی، مسئولان همچنان بر صرفهجوییهای فردی مردم برای عبور از بحران تاکید دارند.
حجم بارندگیها در کل کشور روند کاهشی دارد و خشکسالی، وارد پنجمین سال پیاپی شده است. در عین حال، برخی استانها شرایط هشدارآمیزتری را تجربه میکنند. سیستان و بلوچستان و خراسان شمالی در این دسته قرار دارند.
بحران آب در ایران از مرحله هشدار گذشته و به نقطه اضطرار رسیده است. شهرهای ما بهواسطه تراکم جمعیت، مصرف بالا و کمتوجهی به الگوهای پایدار، بیشتر از هر زمانی در معرض فروپاشی آبی هستند.
کشور برای پنجمین سال پیاپی درگیر خشکسالی است و با وجود توسعه زیرساختهای آبرسانی، بحران اصلی ناشی از الگوی مصرف ناپایدار، بهرهبرداری بیرویه و سیاستگذاری ناکارآمد است.
رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی هشدار داده که ورودی آب مخازن سدهای کشور از ابتدای سال آبی ۱۴۰۳ تاکنون و نسبت به مدت سال قبل ۳۷درصد کاهش یافته علاوه بر اینکه حجم آب موجود در مخازن سدها نسبت به سال قبل از آن ۱۸درصد کمتر شده است.
آب یک حق انسانی است. اگر بحران کمبود آب حل نشود، به بحران اجتماعی و اقتصادی تبدیل میشود. اگر امروز بودجه برای آب وجود ندارد، فردا باید مسئولان منتظر بحرانهای اجتماعی، مهاجرتهای اجباری، تنشهای منطقهای و حتی درگیری بر سر آب باشند.
مهدی زارع، عضو شاخه زمینشناسی فرهنگستان علوم گفته بود اینکه برخی میگویند خشکسالی در سال دیگر به پایان میرسد واقعیت ندارد؛ خشکسالی فقدان بارندگی است و برخلاف رخدادهای ناگهانی مانند سیلاب اغلب به عنوان یک پدیده خزنده توصیف میشود و در نهایت هم گفته بود که پیشبینی و پایش خشکسالی البته دشوار است
تنها شش درصد از کل منابع آب کشور به آب شرب اختصاص مییابد. بر اساس استانداردهای بینالمللی نیز کل نیاز آبی مردم منطقه سیستان با ۴۰۰ هزار نفر جمعیت شهری و روستایی، در مجموع ۲۲ میلیون متر مکعب است.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران، با اشاره به پیوستگیهای خشکسالی در ۵ سال اخیر، گفت: این دوره از خشکسالیها بهویژه دو سال اخیر سختترین خشکسالی ۵۰ سال اخیر محسوب میشود.
ایران دارای عجیبترین، طولانیترین و قدیمیترین قناتها در جهان است و بههمین دلیل یونسکو در سال ۱۳۹۵ تعداد ۱۱ قنات ایرانی را به عنوان شاهکار مهندسی در مدیریت منابع آب در فهرست جهانی یونسکو به عنوان بیستمین اثر جهانی ایران به ثبت رساند.
احمد صادقی با اشاره به کمبود آب در پایتخت، اظهار کرد: در تهران سالیانه حدود ۴.۳ میلیارد لیتر آب مصرف میشود؛ از این مقدار ۱.۸ میلیارد آب سطحی است که از سدها میآید و ۲.۵ میلیارد دیگر آب زیرزمینی است. حدود ۳۵ درصد از این منابع برای تامین آب شرب استفاده میشود.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور گفت: پیشبینی میشود، پاییز سال جاری به علت تقویت مونسون، دیرتر آغاز شود و به علت تداوم لانینای ضعیف با گرایش به شرایط خنثی، انتطار میرود بارشهای کمتر از نرمال در ایران و سایر نقاط غرب آسیا رخ دهد.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور ادامه داد: حال بحران کمآبی در ایران، با توسعه بیرویه صنایع آببر و کشاورزی سنتی در مناطق نامناسب و تمرکز جمعیت در مناطقی با منابع آبی محدود تشدید شده است.
نظر مرحوم دکتر کردوانی در حصوص انتقال آب: هر استانی را که خواستید نابودش کنید، بهش آب بدید؟! وقتی صنایع آببری همچون فولاد و پتروشیمیها در کویر مرکزی شکل گرفت، شاهد آن هستیم که با جذب جمعیت بیشتر در کویر، تقاضا برای آب هم بیشتر میشود. صنایع آببر در اصل میبایست کنار دریا شکل میگرفت!
یک فعال محیطزیستی میگوید: «تغییر اقلیم نقش کمی در تخریب تالابها دارد، اما مسئولان هروقت که میخواهند پاسخی در خصوص نابهسامانی وضعیت تالابها بدهند، به دستاویز تغییرات اقلیمی چنگ میزنند و میگویند بارندگیها کم شده، هوا گرم شده، تبخیر افزایش پیدا کرده است