اینترنت، بعد از بیش از ۲۰ روز قطع و اختلال گسترده، حالا به صورت «قطرهچکانی» در اختیار کاربران ایرانی قرار گرفته؛ بازگشتی که بیشتر شبیه به یک وضعیت معلق است تا احیای دسترسی عادی.
مطابق پیگیریها هیچ قیمت، ملاک و معیار مشخصی برای تعیین قیمت فیلترشکنها در بازار وجود ندارد و گاهی عددهای اعلامی بین دو تا ۱۰ میلیون تومان متغیر است.
پیگیریها حاکیست که بازار فروش فیلترشکنها این روزها بسیار پررونق شده و قیمت استفاده یک ماهه از فیلترشکن با محدودیت ۵۰ گیگ به ۲۴۰ هزار تومان رسیده است.
یک پژوهشگر حوزه ارتباطات و رسانه معتقد است که مهاجرت تودهای متخصصان فناوری، نه یک انتخاب یا کنش اعتراضی، بلکه تنها راه بقا در برابر بنبست ارتباطی و عقبماندگی تحمیلی ناشی از فیلترینگ است.
۷۰ همت پول فیلترشکنها در کشور هزینه شد، رقمی که میتواند سروصدای اقتصادی به پا کند. این پول میتوانست هزاران مدرسه بسازد، بیمارستان تجهیز کند یا حتی مشکلات زیرساختی اینترنت و فناوری را حل کند.
پزشکیان اگرچه با انتقاد تندوتیز مخالفانش رو به روست که در زمان انتخابات برای اداره کشور برنامه خاصی نداشت، اما درباره رفع فیلتر از شبکههای اجتماعی موضع صریح و آشکاری گرفته بود.
هر چند تعداد مسئولان دارای خط سفید آنقدر زیاد است که شاید نام بردن همه آنها ممکن نباشد، اما آنچه بیش از همه جلب توجه میکند، خط سفید جناح تندروی سیاست ایران و حامیان سعید جلیلی است
یوسف پزشکیان، پسر رئیسجمهور، در اظهاراتی صریح اعلام کرد که فیلترینگ و محدود کردن اینترنت، از نشانههای آشکار بیاعتمادی حکومت به مردم است و هشدار داد چنین تصمیماتی میتواند اعتماد عمومی را کاهش دهد.
هفتم آبان ماه بود که انتشار خبر رفع محدودیت برخی اپلیکیشنها دوباره ماجرای رفع فیلتر اینترنت در کشور را بر سر زبانها انداخت. رسانهها در آن روز نوشتند که به دستور رئیسجمهور، جلسه بررسی رفع فیلترینگ در مرکز ملی فضای مجازی تشکیل شده است و اعضای آن با رفع فیلتر تلگرام، یوتیوب و اینستاگرام مخالفت کردهاند.
بر اساس آمارهای مختلف که طی ماههای گذشته از سوی مراجع گوناگون منتشر شده، بیش از ۶۰ درصد کاربران VPN از ابزار رایگان استفاده میکنند.ابزارهای فیلترشکن پولی هم اگر چه درصد کمتری از آمار کاربران را به خود اختصاص داد.
در هفتههای گذشته برخی رسانهها از تصمیم برای بازگشایی اینستاگرام و تلگرام خبر داده بودند، اما براساس اطلاعات منتشرشده، کمیته رفع فیلتر در شورای عالی فضای مجازی در آخرین نشست خود با این پیشنهاد مخالفت کرده است.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات دولت اصلاحات با اشاره به استفاده ۸۰ درصدی مردم از فیلترشکن، تأکید کرد که فیلترینگ گسترده نتیجهای معکوس داشته و به تهدیدی برای امنیت و توسعه کشور تبدیل شده است.
معاون اجرایی رئیسجمهور با بیان اینکه پزشکیان دورنما را میبیند، گفت: رئیس دولت چهاردهم به دنبال اجماعسازی همه اندیشههای موجود در حاکمیت است تا بتواند همه پروژههایش را در رفع ناترازی ها، کوچکسازی دولت و سیاست خارجی عملی کرده و به پیش ببرد.
اکنون و پس از جنگ ۱۲ روزه میان ایران و اسرائیل در خرداد ۱۴۰۴، اینترنت در کشور عملاً سقوط کرده است. دسترسی کاربران به گفته نهادهای بینالمللی تا ۹۷ درصد کاهش یافت و کشور برای چند روز در خاموشی دیجیتال فرو رفت. هرچند پس از آن اینترنت بازگشت، اما نه به وضعیت قبل؛ سرعت پایینتر، قطعیهای مداوم و کیفیت ضعیفتر حالا تبدیل به بخشی از زندگی روزمره ایرانیان شده است.
روزنامه اطلاعات با اشاره به خطرات شبکههای اجتماعی و نقش فیلترشکن ها در هدایت کاربران به دارک وب، هشدار میدهد که این فضا بستری برای جنایتکاران، قاچاقچیان و متجاوزان است. آیا صیانت به قیمت به خطر افتادن امنیت کاربران توجیهپذیر است؟
براساس آخرین آمارهای منتشر شده ۸۰ درصد مردم کشور از فیلترشکن استفاده میکنند اتفاقی که سبب شده تا گردش مالی سالانه بازار فیلترشکن به بیش از پنج هزار میلیارد برسد
ابوالحسن فیروزآبادی دبیر سابق شورای عالی فضای مجازی دست به افشاگری درباره فیلترشکنها زد و گفت: اسم نمیآورم، اما بعضی از شرکتهای بزرگ غیرخصوصی در ایران ویپیان فروشند و در ادامه گفت: اینها دارند حجم قابل توجهی ویپیان میفروشند.