به دلیل کم بارشیهای رخ داده، در مجموع آورد آبی سدها از ابتدای سال آبی جاری تا ۲۱ تیر ماه حدود ۲۲.۴ میلیارد متر مکعب بوده که نسبت به سال گذشته که ۳۹.۱۵ میلیارد مترمکعب بوده ۴۳ درصد عقبماندگی داریم.» طبق ارزیابی شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، تهران در کنار ۵۱ شهر دچار تنش آبی قرار گرفته است.
رانت آبی در ایران دیگر تنها یک پدیده اقتصادی یا اقلیمی نیست؛ بلکه بخشی از ساختار قدرت است. از قناتهای اشرافی دوران ساسانی تا انتقال آب با لولههای فولادی در قرن بیستویکم، همواره گروهی اندک، سهمی بسیار داشتهاند. پیش از آنکه سرزمین خشکتر شود، باید مسیرهای فساد و انحصار را شفاف کرد. باید بپرسیم: آب از کجا میآید، به کجا میرود، و چرا همیشه عدهای خاص از آن بیشتر میبرند؟
وزارت جهاد کشاورزی با نادیدهگرفتن ظرفیتهای تأمین آب، افزایش سطح زیرکشت، گسترش باغات و رشد بیرویه تولید، کشاورزی را بهعنوان موفقیت تلقی کرد، درحالیکه بیش از ۸۰ درصد منابع آب کشور در بخش کشاورزی مصرف میشود، اغلب بدون بازدهی اقتصادی قابلقبول.
بیش از یک دهه است که فعالان مدنی و محیطزیستی به ناترازیهای گوناگون بهویژه آب و برق و انرژی میپردازند و ادبیات و مطالب فراوانی در این زمینه تولید کردهاند. پس چرا هیچ اقدام عملی موثر و چشمگیری صورت نگرفته است؟
سیاست مدیریت فشار، نهایتاً در یک دهه جوابگوست. هدفش هم ایجاد یک بازه زمانی برای توسعه شبکه است. بنابراین، نمیتوان همیشه از آن استفاده کرد. وقتی تمام ساختمانها و مصرفکنندگان به سیستم پمپ و مخزن مجهز شدهاند، عملاً سیاست مدیریت فشار قابلاجرا نیست.
زنگ هشدار جدی قرار گرفتن کشور در مسیر یک بحران تمامعیار آبی به صدا درآمده است. دکتر بنفشه زهرایی، استاد مدیریت منابع آب دانشگاه تهران و دبیر پیشین کارگروه ملی سازگاری با کمآبی درباره شرایط کنونی کشور گفت: «سد ماملو در شهریورماه از مدار خارج خواهد شد.
از ابتدای مهر سال گذشته تا ۲۱ تیر امسال، متوسط بارش در آذربایجانغربی به ۲۸۳.۴ میلیمتر رسیده که نسبت به سال آبی گذشته ۳۲ درصد و نسبت به میانگین بلندمدت بیش از ۱۸ درصد کاهش نشان میدهد.
کاهش بیسابقه بارشها و خشکسالیهای چندسال اخیر، ذخایر آب تهران را به پایینترین میزان ممکن رسانده و آبفا با اعلام مدیریت فشار در توزیع شبکه، بر صرفهجویی و استفاده از ابزارهای کاهنده مصرف تأکید کرد.
ایران در یکی از بحرانیترین مقاطع آبی تاریخ خود قرار دارد؛ تغییر اقلیم، کاهش بارندگی، افزایش دمای هوا و افت بیسابقه منابع آب تجدیدپذیر، شرایط تأمین آب شرب را در بسیاری از مناطق کشور، از جمله تهران، به مرحله هشدار رسانده است.
« به کسانی که بیش از ۲ برابر الگو مصرف آب دارند اخطار میدهیم و اگر رعایت نکنند به مدت ۲۴ ساعت آبشان قطع خواهد شد و قیمت تعرفههایشان نیز به صورت تصاعدی افزایش پیدا میکند. »
بحران کم آبی در ایران با ثبت دمای ۵۱ درجه سانتیگراد در بستان خوزستان و کاهش ۴۰.۲ درصدی بارشها نسبت به بلندمدت تشدید شده است، به طوری که تنها ۵۷.۳۲ درصد منابع آب کشور تامین شده است.
سیاست کاهش فشار آب که پیشتر از دیگر شهرهای استان تهران مانند ری، ورامین و … شروع شده بود، این بار به خود شهر تهران رسیده است. طی روزهای گذشته بسیاری از اهالی باقرشهر و کهریزک از قطعی ۸ ساعته آب منازل در طول شبانه روز خبر دادهاند.
کد خبر: ۳۱۴۱۷۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۴/۲۵
بازخوانی راهبرد بازوی پژوهشی مجلس برای بی آبی در ایران
طبق آخرین گزارشهای منتشر شده توسط وزارت نیرو و شرکت مدیریت منابع آب ایران، ۹۸ میلیارد متر مکعب (به تعبیر دیگر ۸۶ درصد) از ۱۱۴ میلیارد متر مکعب آب تجدیدپذیر کشور سالانه به طور کامل مصرف شده است.
سخنگوی صنعت آب از همه شهروندان خواست که به شدت مدیریت مصرف آب را در سرلوحه قرار دهند و مصرف را کاهش دهند که تاب آوری منابع بیشتر شود و شرایط آبی بیش از گذشته سخت نشود.
بحران آب در ایران از مرحله هشدار گذشته و به نقطه اضطرار رسیده است. شهرهای ما بهواسطه تراکم جمعیت، مصرف بالا و کمتوجهی به الگوهای پایدار، بیشتر از هر زمانی در معرض فروپاشی آبی هستند.
کد خبر: ۳۰۶۸۶۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۹
روایت مردمی که برای نجات آب از مسئولان پیشی گرفتند
«استان فارس بیشترین تالابهایش را از دست داده است. کمجان هم یکی از همین تالابها بود که وقتی خشک شد، حتی کسی نمیگفت یکی از تالابهای بینالمللی، خشک شده است.» زارع این را میگوید و میرود سراغ «بیشه»؛ تالاب کوچکی در حاشیه تالاب کمجان که خشک شدنش مشکلات زیادی برای روستانشینان «خرامه» ایجاد کرد، آنقدر که خودشان ناچار شدند آستین بالا بزنند.
رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی هشدار داده که ورودی آب مخازن سدهای کشور از ابتدای سال آبی ۱۴۰۳ تاکنون و نسبت به مدت سال قبل ۳۷درصد کاهش یافته علاوه بر اینکه حجم آب موجود در مخازن سدها نسبت به سال قبل از آن ۱۸درصد کمتر شده است.
کد خبر: ۳۰۲۸۹۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۹
انتقاد کارشناس محیط زیست از بهانه علیآبادی به نبود منابع برای حل بحران آب:
ناصر خلقی، کارشناس آب و محیطزیست می گوید: وضعیت ناترازی آب در کشور ما پدیدهای نیست که فکر کنیم به تازگی اتفاق افتاده است بلکه ماحصل تقریبا ۶۰ تا ۷۰ سال نوع مدیریت بسیار بد منابع آبی، در هر عرصهای چه کشاورزی و چه صنعتی و چه تامین آب شرب است؛ لذا رویکرد بد مدیریتی ما را به این روز انداخته است.
مطالعه موسسه منابع جهانی (WRI) نشان میدهد ایران یکی از کشورهای دچار بحران منابع زیرزمینی است. این شاخص که نسبت کل برداشت آب به منابع قابل تجدید سطحی و زیرزمینی موجود را اندازه گیری میکند، نشان داده کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا بیشترین کمبود آبهای زیرزمینی را دارند.
آب یک حق انسانی است. اگر بحران کمبود آب حل نشود، به بحران اجتماعی و اقتصادی تبدیل میشود. اگر امروز بودجه برای آب وجود ندارد، فردا باید مسئولان منتظر بحرانهای اجتماعی، مهاجرتهای اجباری، تنشهای منطقهای و حتی درگیری بر سر آب باشند.