در بحبوحه مذاکرات هستهای و هنگامی که به نظر میرسد اختلافات بین ایران و آمریکا حول محور غنی سازی اوج گرفته است، ایدهای تازه با پیشنهاد کنسرسیوم چندملیتی در خلیج فارس توسط دانشمندان دانشگاه پرینستون مطرح میشود؛ مدلی که میتواند ضمن حفظ فناوری غنیسازی برای ایران، نگرانیهای بینالمللی را کاهش داده و راه را برای احیای توافقی جدید و رفع تحریمها هموار کند.
چاک شومر، رهبر اقلیت دموکراتها در سنای آمریکا، با انتقادی تند به رویکرد ترامپ در قبال ایران گفت: «وقتی پای مذاکره با نظام ایران در میان باشد، ترامپ هیچ سیاست ثابتی ندارد؛ یک روز زبان به تهدید میگشاید و روز دیگر عقبنشینی میکند.»
رییسجمهور آمریکا: امضای خودکار، (اشاره به بایدن)، باید مدتها پیش جلوی غنیسازی اورانیوم ایران را میگرفت. در توافق احتمالی ما، اجازه هیچگونه غنیسازی اورانیوم نمیدهیم.
عصر روز شنبه، وزیر امور خارجه کشورمان از سفر کوتاه و از پیشاعلامنشده بدرالبوسعیدی، همتای عمانی خود به تهران خبر داد. بر اساس اعلام سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه عمان به ایران آمد تا پاسخ مکتوب طرف آمریکایی را تحویل دهد.
اسلامی تصریح کرد: بدون غنیسازی، چرخه سوخت کامل نمیشود و امکان انجام تحقیقات پیشرفته نیز از بین میرود. این بخش حیاتی، هیچ جایگزینی ندارد. فرآیند جداسازی ایزوتوپها که مبنای تولید رادیوداروها و سامانههای ابزار دقیق هستهای و سایر محصولات راهبردی در حوزه سلامت و صنعت است، بدون غنیسازی ممکن نیست.
بنابر اعلام یک مقام آمریکایی، پیشنهاد آمریکا تلاشی برای حل مسألهای است که مدتها مذاکرات را به بنبست کشانده است و آن تقاضای ایران برای ادامه غنیسازی اورانیوم در خاک خود است.
منابع المیادین تاکید کردند: تهران بار دیگر از طریق مجاری دیپلماتیک با اروپا تاکید کرد که به هرگونه تشدید تنش، با اقدامات هستهای متناسب و سنجیده پاسخ خواهد داد.
آژانس بین المللی انرژی اتمی در این سند که به رویت خبرگزاری آسوشیتدپرس رسیده، ادعا کرده که ایران تا تاریخ ۱۷ مه (۲۷ اردیبهشت)، ۴۰۸.۶ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد در اختیار داشته است که نسبت به گزارش قبلی آژانس در ماه فوریه، افزایش ۱۳۳.۸ کیلوگرمی نشان میدهد.
رویترز به سیاق قبل با استناد به منابع ایرانی که صحت و سقم آن در هالهای از ابهام است مدعی شده که ایران ممکن است در صورت آزاد شدن داراییهای مسدود شده و به رسمیت شناخته شدن حق غتیسازی، به صورت موقت غنیسازی را متوقف کند.
وزیر امور خارجه گفت: ایران با حسن نیت به تعامل چندجانبه با بریتانیا و سایر اعضای اروپایی باقیمانده در برجام ادامه داده است، حتی در شرایطی که ایالات متحده همچنان تمایلی به دخیل کردن آنها در روند مذاکرات جاری نشان نمیدهد. اگر موضع بریتانیا «غنیسازی صفر» در ایران باشد که نقض صریح معاهدۀ عدم اشاعه و نیز تعهدات بریتانیا بهعنوان یکی از اعضای باقیمانده در برجام به شمار میرود در این صورت دیگر موضوعی بین ما برای گفتوگو دربارۀ پروندۀ هستهای باقی نمیماند.
حسین آبنیکی، رئیس سابق مرکز توسعه سازمان انرژی اتمی گفت:بر اساس پیشنهاد طرف غربی، ایران باید غنیسازی را به یکی از جزایر خود منتقل کرده، کارخانههای فعلی را تعطیل کند و فرآیند غنیسازی را تحت یک کنسرسیوم با کشورهای عربی منطقه ادامه دهد.
در قلب بحران دیپلماتیک ایران و آمریکا، اختلاف بر سر غنیسازی اورانیوم به نماد شکاف راهبردی میان «حق حاکمیتی ایران» و «نگرانیهای اشاعهای آمریکا» تبدیل شده است. در حالیکه تهران بر حفظ زیرساخت هستهای بهمثابه نماد استقلال پافشاری دارد، واشنگتن همچنان خواستار توقف کامل غنیسازی است.
دانشجویان امروز در مقابل سایت هستهای فردو تجمع کردند. دانشجویان در این تجمع تاکید کردند که غنی سازی نه تنها یک فناوری بلکه نماد عزت جمهوری اسلامی ایران است.
معاون اول رئیسجمهور گفت: جمهوری اسلامی ایران همان مسیر مشخص شده در مذاکرات غیر مستقیم را دنبال میکند و خط قرمز نظام جمهوری اسلامی ایران غنیسازی در خاک ایران است.
ایران از آغاز رایزنیهای غیرمستقیم با ایالاتمتحده همواره غنیسازی را خط قرمز و گزارهای غیرقابلمذاکره تلقی کرده، هر چند بر آمادگی خود جهت راستیآزمایی تاکید داشته است. از همین رو شماری از تحلیلگران هشدار میدهند که بازی رسانهای و رویکرد دوگانه امریکا و خواستههای حداکثری این بازیگر نه تنها احتمال رسیدن به توافق را کاهش میدهد، بلکه ریسک از دست رفتن روزنهای برای توافق را افزایش داده است.
نماینده ویژه رئیس جمهور آمریکا در امور غرب آسیا ادعا کرد: «وقتی ترامپ در سال ۲۰۲۱ ریاست جمهوری را ترک کرد، ایران در وضعیت دشواری بود و نیروهای نیابتی آن از کمبود منابع رنج میبردند».