بر اساس آخرین پژوهشهای حوزه آب، تهران در بحرانیترین وضعیت آبی یک قرن اخیر قرار دارد؛ و به گفته کارشناسان، تنها دو تا سه هفته تا رسیدن به «روز صفر» آبی فاصله داریم. دادههای وزارت نیرو در تابستان ۱۴۰۴ حکایت از آن دارد که میزان پرشدگی مخازن سدهای کشور به زیر ۴۰ درصد کاهش یافته است.
در فصل تابستان قرار داریم، جیره بندی آب به ویژه قطع شدن آب در ساعات اوج گرما عملا فشار جسمانی و روانی به شهروندان وارد می کند و مشکلات خاص خود را ایجاد می کند. از طرفی، اگر واقع بین باشیم متوجه می شویم که به محض باز شدن آب و شروع استفاده از جریان آب، همه افرادی که ساعات زیادی از اب محروم بوده اند برای ذخیره و استفاده از آب هجوم می آورند.
از اواسط تیر ماه پایتختنشینان از قطعیهای مکرر آب خبر می دهند؛ این در حالی است که آبفای تهران قطعی آب را بدون اطلاع قبلی رد میکند و میگوید آنچه اتفاق افتاده کاهش حداکثری فشار آب است.
تهران در پنجمین سال خشکسالی پیاپیاش نفس میکشد. سطح سدها پایین آمده است، سفرههای زیرزمینی تهیتر از همیشهاند، فشار آب در بسیاری از مناطق افت کردهاند و پروژههای ناتمام، مثل زخمی قدیمی، مدام سر باز میکنند.
به دلیل کم بارشیهای رخ داده، در مجموع آورد آبی سدها از ابتدای سال آبی جاری تا ۲۱ تیر ماه حدود ۲۲.۴ میلیارد متر مکعب بوده که نسبت به سال گذشته که ۳۹.۱۵ میلیارد مترمکعب بوده ۴۳ درصد عقبماندگی داریم.» طبق ارزیابی شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، تهران در کنار ۵۱ شهر دچار تنش آبی قرار گرفته است.
رانت آبی در ایران دیگر تنها یک پدیده اقتصادی یا اقلیمی نیست؛ بلکه بخشی از ساختار قدرت است. از قناتهای اشرافی دوران ساسانی تا انتقال آب با لولههای فولادی در قرن بیستویکم، همواره گروهی اندک، سهمی بسیار داشتهاند. پیش از آنکه سرزمین خشکتر شود، باید مسیرهای فساد و انحصار را شفاف کرد. باید بپرسیم: آب از کجا میآید، به کجا میرود، و چرا همیشه عدهای خاص از آن بیشتر میبرند؟
درحالی مجموع ذخایر سدهای تهران در زمان حاضر حدود ۴۱۴ میلیون مترمکعب است که در شرایط نرمال در این زمان از سال باید ۹۲۵ میلیون مترمکعب ذخیره آبی در سدهای تهران داشتیم، در واقع، ذخایر فعلی سدهای تأمین آب تهران، کمتر از نصف ذخایر آبی در شرایط نرمال است.
کمتر از نصف ذخایر آبی در شرایط نرمال است. بررسی آخرین آمار رسمی ذخایر سدهای تهران در تاریخ ۲۴ تیرماه نشان میدهد که حجم آب ذخیرهشده در تمامی سدهای پنجگانه با افتی قابل توجه مواجه بوده است.
قطعی آب در روزهای اخیر که با قطعی برق همراه شده است، موجب نارضایتی شهروندان شده است. بهنظر میرسد، بحران قطعی آب و افت فشار ادامهدار است و مسئولان راهکاری حز توصیه شهروندان به بهبود و کاهش مصرف آب ندارند؛ این در حالی است که بهبود وضعیت امنیت آب در کشور نیازمند نگاه جامع به مسئله است و تقلیل دادن قطعی آب و شبکه مسائل آب شرب تنها به مردم و فرهنگ مصرف آنها و غفلت آگاهانه از شبکه مسائل اصلی این حوزه، خطای راهبردی در حوزه سیاستگذاری امنیت آب شرب در کشور ایجاد میکند و منابع و فرصتهای مواجهه با مسئله را به انحراف میکشاند.
وزیر نیرو گفت: بابت افت فشار آب در بعضی مناطق، از مردم عذرخواهی میکنم. آب نیست و چارهای جز این نداریم/عباس علیآبادی گفت: بابت افت فشار آب در بعضی مناطق، از مردم عذرخواهی میکنم. آب نیست و چارهای جز این نداریم.
بررسی وضعیت منابع آبی استان تهران نشان میدهد که شرایط سدهای تأمینکننده آب شرب پایتخت، نسبت به سالهای گذشته دستخوش تغییراتی قابل توجه شده است. تازهترین ارزیابیها حاکی از آن است که سهم قابل استفاده از مخازن سدهای استان در سطحی پایینتر از معمول قرار دارد.
رئیس شورای شهر تهران با اشاره به تلاشهای وزارت نیرو برای تأمین آب پایتخت گفت: با وجود اقدامات، همچنان با افت فشار و گاهی قطعی آب مواجه هستیم و مردم باید با صرفهجویی به مدیریت این وضعیت کمک کنند.
مدیرکل دفتر مدیریت مصرف شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور گفت که به هیچ وجه برنامه ای برای نوبت بندی و قطع برنامهریزی شده آب نخواهیم داشت، اما در برخی مناطق تهران مدیریت فشار اعمال خواهد شد.
بر پایه دادههای رسمی، حجم فعلی آب ذخیرهشده در سدهای تهران به حدود ۱۴ درصد ظرفیت مخازن رسیدهاست؛ رقمی که در مقایسه با سال گذشته و میانگین درازمدت، کاهش چشمگیری را نشان میدهد. این کاهش، همراستا با افت بارندگیهای فصلی و سالانه در استان ارزیابی میشود.
علی آبادی خاطرنشان کرد: در مورد برق هم باید مدیریت مصرف مدیریت شود. وزیر نیرو گفت: برای اینکه بخواهیم برق را هم بهینه مصرف کنیم، باید مصرف اصلاح شود، همچنین در کل کشور هزار پروژه برق در دست اجرا داریم که این خودش کمک میکند، به وضعیت برق بهتر شود.
معاون پیشبینی و تحقیقات اداره کل هواشناسی اصفهان در باره افزایش شدت خشکسالی، وقوع گرد و خاک و تداوم شرایط ناپایدار اقلیمی در تابستان امسال هشدار داد و اعلام کرد: این استان اکنون در بدترین وضعیت خشکسالی خود در ۲ دهه اخیر قرار دارد.