همزمان با افزایش هزینه سبد معیشت، کارشناسان بر لزوم اجرای سیاستهای حمایتی از جمله افزایش اعتبار کالابرگ و بازتوزیع منابع برای کاهش فشار اقتصادی بر کارگران تأکید دارند.
تورم و گرانی آنقدر در گفتوگوهای روزمره بهجای یکدیگر استفاده میشوند که مرز میان آنها تقریباً از بین رفته است؛ اما در علم اقتصاد، هر گرانی تورم نیست و کاهش تورم نیز لزوماً به معنای ارزانشدن نیست.
در ترهبارهای زعفرانیه، شهرک غرب و گیشا، مردم کنار سبدهای میوههای درجه دو و حتی سبدهای رایگان توقف میکنند. فروشندگان از کاهش خرید گوشت، ماهی و کالاهای غیرضروری میگویند و فعالان بازار تبلیغات تأیید میکنند تخفیف و فروش اقساطی از یک ابزار مقطعی، به استراتژی دائمی کسبوکارها تبدیل شده است
در حالی که فشار گرانی بر سفره خانوارها سنگینتر شده، احمد بیگدلی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، نسبت به افزایش دوباره قیمت کالاهای اساسی در پی رشد قیمت نهادههای دامی هشدار داد.
بررسی ارقام ماهانه قیمت خوراکیها نشان میدهد که گرچه از ابتدای سال گذشته تورم فزاینده بر قیمتها حاکم بود، حذف ارز ترجیحی تاثیری دو چندان بر تورم خوراکیها گذاشت.
بررسی دادههای دهکی مرکز آمار ایران نشان میدهد تورم در ایران به شکل یکسان توزیع نشده است. در خرداد ۱۴۰۵، تورم دهک دوم به ۶۸.۵ درصد رسیده، در حالی که دهک دهم حدود ۶۰.۱ درصد تورم را تجربه کرده است.
تورم سالانه خرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد که اگرچه سطح عمومی تورم در کل اقتصاد ۶۲ درصد گزارش شده، اما این عدد در دهکهای مختلف بهطور یکنواخت توزیع نشده است. دهک دوم با ۶۸.۵ درصد بالاترین تورم سالانه را تجربه کرده و دهک دهم با ۶۰.۱ درصد در پایینترین سطح قرار دارد.
تورم به خودی خود رشد فقر را تشدید میکند، اما ویژگی اصلی تورمی که ۸۸.۶ درصدی که امروز بر کشور حاکم شده، فشار حداکثری آن بر سفره عموم مردم و به خصوص فرودستان و اقشار کمتر برخوردار است.
پس از انتشار تازهترین آمارهای رسمی از تورم سه رقمی روی برخی گروههای کالایی، آنچه بیش از همه در واکنشهای عمومی دیده میشود، فاصله میان زبان عددی گزارشها و تجربه روزمره مردم و «تورم احساسی» است.
گزارشهای رسمی هم میگویند فقر در سطحی بالا «تثبیت» شده؛ واژهای که شاید از هر چیز دیگری نگرانکنندهتر باشد. بر پایه دادههای مرکز پژوهشهای مجلس، نرخ فقر از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳ حوالی ۳۰ درصد در نوسان بوده؛ یعنی چیزی حدود ۲۵ تا ۲۶ میلیون نفر.
هزینه تامین اقلام اساسی برای یک خانوار چهار نفره ماهانه نزدیک ۲۰ میلیون تومان است که با احتساب کالابرگ، ۶۶ درصد درآمد خانوار صرف تامین خوراکیها میشود
بررسی یک سناریوی فرضی از هزینه تنقلات کودکان در کنار حقوق سال ۱۴۰۵ نشان میدهد حتی اقلام مصرفی روزمره نیز میتوانند سهم قابل توجهی از درآمد خانوارهای کارگری را به خود اختصاص دهند.
جدیدترین دادههای مرکز آمار نشان میدهد موج گرانی در سالهای اخیر تقریبا تمام اقلام خوراکی، از حبوبات و سبزیجات تا گوشت و مرغ را دربر گرفته و فشار تورم بیش از هر زمان دیگری بر سفره خانوارها سنگینی میکند.
بر اساس آخرین آمار رسمی منتشرشده مرکز آمار، تورم نقطهبهنقطه در فروردین ۱۴۰۵ به حدود ۷۳.۵ درصد رسیده است؛ این بدان معناست که برای خرید همان سبد کالا و خدمات، خانوارها بیش از ۷۳٪ بیشتر نسبت به سال قبل هزینه کردهاند. تورم سالانه نیز به بیش از ۵۳ درصد افزایش یافته است.
قیمت چیپس، پفک، بستنی و بیسکویت در ماههای اخیر جهش عجیبی داشته؛ تا جایی که بعضی بستههای چیپس به ۴۰۰ هزار تومان رسیدهاند و خرید یک خوراکی ساده برای کودکان حالا هزینه سنگینی دارد.