امروز، حجتالاسلام احمد مطهریاصل در تبریز لباس رزم سپاه را به تن کرد و مقامات ارشد کشور تهدیدهای متقابل را علنی کردند؛ نشانههایی که نشان میدهد امکان وقوع درگیری نظامی دیگر نمیتواند نادیده گرفته شود.
شرطبندی ۸۳ هزار دلاری روی حمله آمریکا به ایران، شاید در نهایت چیزی بیش از یک قمار پرریسک نباشد؛ اما در فضای ملتهب کنونی، همین قمار میتواند به ابزار تهدید، فشار روانی و حتی دستکاری افکار عمومی تبدیل شود.
مشاور محسن رضایی هشدار داد که آینده رابطه ایران با آمریکا و اروپا دیگر بر سر میز مذاکره تعیین نخواهد شد و به جای آن، میدان جنگ معمار مناسبات بعدی خواهد بود.
طبق دادههای راداری و سطح هشدار تاکتیکی، احتمال حمله ایالات متحده به ایران در حال حاضر ۱۶ درصد (Low Risk) ارزیابی شده است. نمودار روند ۷۲ ساعته نشان میدهد که این ریسک پس از عبور از قله (بیش از ۴۰ درصد در ۲۸ ژانویه)، اکنون به روند ثابتی در حداقل میزان خود رسیده است.
وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) هفته گذشته سند راهبردی کلان خود با عنوان «راهبرد دفاع ملی ۲۰۲۶» را منتشر کرد. بر اساس این سند، ایران همچنان به عنوان یک «چالش اساسی» و «اولویت عملیاتی» برای واشنگتن در غرب آسیا تعریف شده است. چه تغییری در سیاستهای امریکا در برابر ایران ایجاد شده است؟
در ادامه تشدید تنشها میان تهران و واشنگتن، دونالد ترامپ با انتشار پیامی تهدیدآمیز از حرکت یک ناوگان عظیم نظامی به سمت ایران خبر داد و هشدار داد که «حمله بعدی بسیار بدتر خواهد بود». همزمان، نمایندگی ایران در سازمان ملل با رد زبان تهدید، اعلام کرد تهران آماده گفتوگوست، اما در برابر فشار، پاسخی بیسابقه خواهد داد.
اگرچه ایالات متحده قدرت نظامی برتر را در اختیار دارد، اما جغرافیا و اقتصاد سیاسی علیه جنگ قد علم کردهاند. وقتی متحدان کلیدی مانند عربستان و ترکیه از همراهی سر باز میزنند و قدرتهایی مثل روسیه در پی میانجیگری هستند، «هزینه فایده» جنگ برای ترامپ تغییر میکند.
مصطفی نجفی، تحلیلگر سیاسی درباره بالاگرفتن تنشها بین تهران و واشنگتن تحلیل خود را ارائه کرد:پیام واشنگتن به تهران این بود که حمله محدودی انجام می دهیم و باید آن را هضم کنید یا صرفا پاسخ نمادین بدهید. تهران ضمن رد این درخواست اعلام کرد که قواعد جنگی و خطوط قرمز خود را بازتعریف کرده و هر حملهای را به منزله جنگی تمام عیار در نظر میگیرد.
این احتمال وجود دارد که آمریکا دست به اقدام نظامی بزند، اما بدلیل ابهام در واکنش ایران، برای آمریکا ریسک بالایی دارد. آمریکا با دو مسئله مواجه است؛ در ونزوئلا تا وقتی اطمینان نیافت که سربازی از خود کشته نمیشود، دست به اقدام نزد.
تحلیلهای منتشرشده در رسانههایی، چون المانیتور، رویترز با استناد به دیدگاه کارشناسان چینی و غربی، یک تصویر نسبتاً مشترک ترسیم میکند: نه پکن و نه مسکو، آمادگی ورود به یک تقابل نظامی مستقیم با آمریکا به خاطر ایران را ندارند.
ماجرای شایعه منطقه حائل مرزی، نمونهای از تأثیر اخبار غیررسمی بر فضای امنیتی و رسانهای منطقه بود. با تکذیب فوری ترکیه و اعلام موضع بازدارنده ایران، اکنون میتوان گفت که این بحران احتمالی به سرعت مهار شد.
محمدرضا باهنر، دبیرکل جامعه اسلامی مهندسین، در تازهترین اظهارات خود با تأکید بر اینکه ایران آغازگر جنگ نیست، هشدار داد که در صورت ادامه توطئهها و تهدیدهای آمریکا و متحدانش، تهران ممکن است ناچار به اقدام پیشدستانه شود.
استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل، در واکنش تحرکات نظامی آمریکا در منطقه و استقرار ناو هواپیمابر آبراهم لینکلن با تأکید بر «نگرانکننده بودن افزایش فعالیتها و لفاظیهای نظامی»، هشدار داد که چنین روندی میتواند برخلاف ثبات و امنیت منطقه عمل کند.
مکس بلومنتال، نماینده سابق جمهوریخواه کنگره و حامی ترامپ، گفت: «نتانیاهو میخواهد ایالات متحده وارد درگیری جدید با ایران شود و تمرکزش را از چین و اوکراین منحرف کند. نتانیاهو میخواهد ایالات متحده را بر روی دشمن اصلی خودش، یعنی ایران، متمرکز کند.»
معاون اول رئیسجمهور تأکید کرد که امیدوارند جنگی رخ ندهد، اما در صورت اشتباه محاسباتی دشمن و تلاش برای آزمایش مردم ایران، دولت برنامه اقتصادی ویژه و سازوکارهای مشخصی برای مدیریت شرایط جنگی آماده کرده است.
وزارت امور خارجه روسیه اعلام کرد که سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه این کشور، با کاظم جلالی، سفیر ایران در مسکو، درباره وضعیت برنامه هستهای ایران گفتوگو کرده است.