همزمان با آغاز تلاشها برای پایان دادن به جنگ در اوکراین، کشورهای حاشیه خلیج فارس و ترکیه خیز برداشته تا به واسطه دیپلماسی فعال چند سالهشان در ارتباط با روسیه و آمریکا بتوانند از شرایط حاکم برای خود فرصت سازی کرده و همزمان نقششان را در عرصههای منطقهای و بینالمللی برجسته سازند.
رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه، در پی توافق صلح با شبهنظامیان کرد است و تلاش میکند تا کاری مهم را انجام دهد که دو هدف را دنبال میکند: او نه تنها قصد دارد تا به ۴۰ سال شورش خشونتآمیز پایان دهد، بلکه بهدنبال تغییرات بلندپروازانه در سراسر منطقه است.
دولت اردوغان برای فرار از بحران به سمت ایران سنگ میاندازد تا اذهان عمومی را از نقش مخرب بلندپروازیهای بهگلنشسته در منطقه به سمت ایران که بهزعم او در پی تحولات اخیر، اکنون دیوار کوتاهی دارد و برای فرار از دایره تحریم وامدار ترکیه است، معطوف کند.
به باور ناظران تلاش ترکیه برای تقویت خانه دریایی اش صرفا با هدف گسترش نفوذ این کشور در حوزههای جغرافیایی دریایی نیست بلکه این بازیگر تلاش دارد تا ضمن بر عهده گرفتن مدیریت کریدورها و کانالهای آبی، از منابع غنی در زیر دریاها نیز بهرهمند شده و برای خود فرصت سازی کند؛ این گزارهای است که بستر را برای تنش میان جناحهای مختلف هموار کرده است.
احمد الشرع ملقب به ابومحمد الجولانی رئیس دوره انتقالی سوریه که به ترکیه سفر کرده است با رجب طیب اردوغان رئیس جمهور این کشور در کاخ ریاست جمهوری در آنکارا دیدار کرد، همسر اردوغان و همسر احمد الشرع نیز با یکدیگر دیدار کردند.
رئیسجمهور ترکیه به اسرائیل هشدار داد که هرچه زودتر نیروهای خود را از سوریه خارج کند در غیر این صورت «پیامدهایی نامطلوب برای همه» در پی خواهد داشت. اردوغان همچنین مدعی شد که آنکارا به هیچ وجه اجازه نخواهد داد که هرج و مرج در سوریه حکمفرما شود.
با نزدیکی حزب عدالت و توسعه به حزب ملی گرای افراطی حرکت ملی که پشتیبان اصلی جریان مافیایی در ترکیه بوده ساختار مافیای به تدریج به بخشی ارگانیک از دولت تبدیل شد. از آنجایی که دولت عدالت و توسعه باعث تضعیف نظام حقوقی و انحلال ساختارهای نهادی دولت شد، هیچ نظام جایگزین دولتی برای بررسی و جلوگیری از افزایش تأثیر مافیا در داخل دستگاه دولتی وجود ندارد.
رئیسجمهور ترکیه در بخشی از سخنرانی خود مدعی شد: آنکارا به معنای واقعی کلمه گروهک تروریستی داعش را شکست داده است! رجب طیب اردوغان، در ادامه گفت: اجازه نخواهیم داد میان ما با برادران و خواهرانمان که هزار سال است در جغرافیای مشترک در کنار هم زندگی کردهایم، دیوارهای جدید ساخته شود! در نتیجه عملیاتهایی که در شمال سوریه انجام دادیم، شاخه پ. ک. ک در این کشور را از خط مرزی خود دور کردیم.
رئیسجمهور ترکیه در گفتوگو با همتای اماراتی خود با گفتن این که آنکارا گروه پکک را به عنوان نماینده و واسط کردهای سوریه نخواد پذیرفت، خواستار جلوگیری از بهره بردن داعش از نابسامانیهای اخیر منطقه شد.
در شرایطی که بسیاری از ناظران فرایند انتقال قدرت در شام را رصد میکنند، هراس از رویارویی احتمالی ترکیه و اسرائیل در این کشور جنگ زده به اوج رسیده، بالاخص بعد از اظهارات اخیر اردوغان که نشان از تلاشش برای احیای امپراتوری عثمانی دارد.
رئیسجمهور ترکیه با اشاره به اینکه آنکارا برای شکلگیری ساختار جدید در سوریه با دمشق و الجولانی در ارتباط است، گفت که کشورش دولت جدید سوریه را در جنگ با داعش و «پ ک ک» تنها نخواهد گذاشت.
رجب طیب اردوغان تقویت و توسعه همکاریها میان ایران و ترکیه را برای ثبات منطقه مهم و حائز اهمیت دانست و ابراز امیدواری کرد که نشست شورایعالی همکاری راهبردی دو کشور در سال آتی میلادی برگزار شود.
فعل و انفعالهای سوریه کشورهای حاشیه خلیج فارس را به هراس انداخته است؛ گروهی از اعراب که پیشتر و به واسطه بهار عربی با ترکیه روابط پرتنشی را تجربه کردند، حالا باید با این بازیگر تعاملاتشان را به آزمون بگذارند؛ چرا که آنکارا به واسطه نفوذی که در تحریرالشام دارد، به یکه تاز تحولات شام تبدیل شده و به ادعای ناظران تحقق اهداف اعراب در گرو رویکرد اردوغان است.