یکی از موضوعات تکراری این روزهای فضای مجازی، مسئله افزایش قیمت بنزین و تکذیب فوری آن از سوی دولت است؛ موضوعی که همگان به معیوببودن شرایط فعلی مصرف بنزین اذعان دارند، اما کاری در راستای اصلاح این رویه غلط انجام نمیدهند.
بازار بنزین ایران به جز در مقاطعی محدود، همواره با ناترازی ساختاری مواجه بوده است. رشد سریع تقاضا، تثبیت طولانیمدت قیمت اسمی در شرایط تورم مزمن، بهرهوری پایین ناوگان حملونقل و محدودیتهای سرمایهگذاری در ظرفیت پالایشگاهی مهمترین عوامل این ناترازی هستند.
با توجه به مصوبه جدید هیأت وزیران به نظر میرسد دولت تصمیمی برای افزایش ناگهانی قیمت بنزین ندارد بلکه سیاست افزایش تدریجی یا پلکانی قیمت بنزین مطرح است.
از سال ۲۰۲۰ تاکنون، قیمت بنزین در بسیاری از مراکز شهری جهان با افزایش دو رقمی روبهرو شده است. جنگ اوکراین و پیامدهای آن بر عرضه انرژی باعث شد قیمتها در شهرهایی مانند بوداپست، وین و زوریخ بیش از ۴۰ درصد افزایش یابد که از جمله نقاطی در اروپا هستند که بیشترین آسیب را متحمل شدهاند. در مقابل، قاهره و بانکوک شاهد کاهش قیمت بنزین بودند و از این منظر بهعنوان استثنا در جهان شناخته میشوند.
گرانی بنزین، بهویژه در شرایط کنونی که زیرساختهای حملونقل عمومی، تولید خودروهای کممصرف و فرهنگسازی مصرف بهینه همچنان مغفول مانده است، نه تنها گرهی از مشکلات باز نمیکند، بلکه میتواند آتش نارضایتیها را شعلهور سازد.
رئیس مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: همه باید بدانیم که امروز تنها سند ملی کشور که میثاق همه ماست، برنامه هفتم است؛ بنابراین دولت و مجلس همه مکلف به دنبال کردن آن هستیم.
واردات بنزین سوپر از سوی بخش خصوصی اکنون مصوبهای است که حدود یک سال از آن میگذرد و اجرای آن به ویژه با توجه به نوسانات نرخ ارز، فعال شدن مکانیسم ماشه و اعمال دوباره تحریمها همچنان در سایهای از ابهام است.
وزیر نفت با اشاره به اینکه در ماههای گذشته مشکلاتی در زمینه تخصیص ارز وجود داشت که باعث کندی کار شد، ادامه داد:، اما این موضوع برطرف شده و بهزودی در کلانشهرها شاهد توزیع دوباره بنزین سوپر خواهیم بود.
در حالی که زمزمههای افزایش قیمت و هدفمندسازی یارانهها به گوش میرسد، عرضه بنزین سوپر ۵۰ هزار تومانی در پاییز، بازار سوخت کشور را در آستانه تحولات جدی قرار داده است
نخستین محموله بنزین سوپر وارداتی بهزودی وارد کشور میشود. به گفته سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآوردههای نفتی، چند شرکت خصوصی مجوز واردات گرفتهاند و قیمت این سوخت بر اساس هزینههای واقعی واردات و توافق با شرکت پالایش و پخش تعیین می شود.
آمار رسمی نشان میدهد فروش هر لیتر بنزین سهمیهای ۱۵۰۰ تومانی تنها حدود ۲۰۰ تومان برای دولت سود دارد، در حالی که گازوئیل ۳۰۰ تومانی با احتساب کارمزدها باعث ضرر دولت میشود. مصرف بنزین و گازوئیل در سالهای ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۳ به ترتیب ۷۳ و ۸۸ درصد افزایش یافته است.