هر چند اعمال دامنه نوسان ۲ درصدی از شدت ریزش بازار کاسته است، اما سیاست سازمان بورس عملا به افزایش صفهای فروش و تداوم ریزش بازار منجر شده است. در حالی که اگر به بازار اجازه داده شود که تعدیل قیمتی را در یک مرحله انجام دهد، بازار گرفتار روزهای ریزشی متوالی و تجمیع و انباشت عرضه در صفهای فروش نمیشود. سیاست محدودیت نوسان برای کنترل هیجان فروش در یک یا دو روز معاملاتی –به ویژه در واکنش به اتفاق غیرمترقبهای مثل درگذشت رییس جمهور- قابل دفاع است، اما دادههای معاملات نشان میدهد که تداوم آن برای بازار سودمند نیست. به تعبیر دیگر سیاستی که ماهیت آن کوتاه مدت است در میان مدت و بلندمدت کارآمد نیست. گویی که به خاطر انتخابات ریاست جمهوری در پیش رو و تغییر مجلس، به بسیاری از امور نگاه کوتاه مدت میشود.
افزایش گمانه زنیها و اخبار غیررسمی درباره مذاکرات برای رفع یا کاهش تحریمها مورد توجه فعالان بازار است. شایعاتی که خاطره مذاکرات عمان در آستانه انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۲ را به اذهان متبادر کرده است. رؤیایی که فعلا از تعبیر و تحقق آن فاصله زیادی داریم.
دیروز شاخص به کانال پایینتر ریزش کرد. سقوط شاخص به کانال ۲ میلیونی در شرایطی رخ داد که برای دومین روز معاملاتی متوالی نوسان قیمت سهام به منفی و مثبت ۲ درصد محدود شده بود؛ بنابراین این محدودیت موجب طویل شدن صفهای فروش سهام شد.
ناظران علت اصلی ریزش بورس را نرخ سود اوراق، بند س تبصره ۶ قانون بودجه و نیز دستورالعمل تعیین نرخ خوراک صنایع پتروپالایشی میدانند. انتشار گزارش شرکت پالایش نفت بندرعباس که در آن اعلام کاهش سود کرد اثر منفی بر بازار داشت.
بازار امروز نیمه اول را خوب شروع کرد تا اهالی بازار سرمایه به این موضوع امیدوار باشند که گویی بازار تصمیم دارد بعد از افت سه هفته (کاری) حالا رویه مثبت را در پیش بگیرد، اما نیمه دوم بازار چیز دیگری را نشان داد.
به نظر میرسد مشکل بورس تهران تنها مواضع و صحبتهای دولتیها نیست، بلکه سلسلهای از تصمیمات و سیاست گذاری دولت و مجلس اقتصاد کشور را در مسیری قرار داده که میل به سرمایه گذاری در بازار سرمایه را کاهش داده است.
دیروز مجموع ارزش صفهای فروش با افزایش ۴۳ درصدی به ۲۲۱ میلیارد تومان رسید، اما مجموع ارزش صفهای خرید با افت ۲۵ درصدی نسبت به روز کاری قبل به ۱۱۴ میلیارد تومان کاهش یافت.
بورس تهران همچنان بر مدار نزول میچرخد و روند افت بدون توقف است. شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران امروز نیز افت ۱۵ هزار واحدی را به خود دید و کاری هم از دست جلسات حمایتی، اصلاح تبصره قانون بودجه و محدوده ۲.۲ میلیون واحدی برنیامد.
امروز سالگرد یکشنبه سیاه است. روزی که به یک باره بورس تهران سقوط کرد و شاخص کل ۹۵ هزار واحد پایین آمد. بسیاری از سهامداران نمیدانستند علت این ریزش چیست، اما پس از چند هفته مشخص شد که بخشنامه هیئت دولت با امضای معاون اول رییس جمهور در روز ۱۷ اردیبهشت ابلاغ شده که حاکی از تغییر نرخ انرژی صنایع پتروپالایشی بود. به سرعت ظن دستیابی عدهای به رانت اطلاعاتی مطرح شد، اما از آن روز تاکنون این تخلف آشکار پیگیری نشده است.
فعالان بازار معمولا صعود یا نزول شاخص برای چهار روز متوالی را به معنای شکل گیری یک روند تلقی میکنند؛ بنابراین امروز میتواند چهارمین روز نزولی بازار باشد.
برخی ناظران معتقدند سیاستهای ارزی دولت و مداخلات آن در بازارها ریسک بازارهای متشکل را افزایش داده و فعالان اقتصادی را به سرمایه گذاری در بازارهای غیرمتشکل و بازارهایی که خارج از کنترل دولت است سوق داده است.