سال ۲۰۲۶ به احتمال زیاد به عنوان سالی در تاریخ ثبت میشود که ممکن است بزرگترین رویداد ال نینو در دوران معاصر رخ دهد؛ در حالی که جهان برای مواجهه با هجوم پدیدههای حدی آب و هوایی به تکاپو افتاده است.
با توجه به احتمال افزایش بارشها، از ماههای گذشته وزارت نیرو با ارسال نامههایی به سازمانها و مراکز مختلف، بر تهیه دستورالعملهای نحوه مواجهه با سیلاب تأکید کرده است.
مدیر گروه پیشآگاهی مخاطرات جوی پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو با اشاره به تقویت النینوی ۲۰۲۶، گفت: این پدیده میتواند احتمال تغییر الگوهای بارش در ایران را افزایش دهد.
اردبیل در سالهای اخیر بارها اثر بارشهای شدید را در راهها، پلها، مزارع و مناطق مسکونی تجربه کرده است؛ حالا با پیشبینی بارش نرمال تا بیش از نرمال پاییز و همزمانی آن با تغییرات اقلیمی و پدیده «ال نینو»، سؤال اصلی میزان آمادگی استان برای مدیریت روانآب و سیلاب است.
بر اساس الگوهای اقلیمی، النینو میتواند باعث افزایش بارندگی در برخی مناطق و کاهش بارش در مناطق دیگر شود. پدیده اقلیمی النینو که به دلیل گرمشدن غیرعادی سطح آبهای اقیانوس آرام استوایی رخ میدهد، میتواند در ماههای پیش رو الگوهای آبوهوایی مناطق مختلف جهان را تحت تأثیر قرار دهد.
دانشمندان اقلیم برآورد کردهاند گرمای اضافی ناشی از پدیده ابرالنینو در شش ماه آینده میتواند به مرگ بیش از ۴۵۰ هزار نفر در سراسر جهان منجر شود؛ موجی از گرما که از اندونزی و هند تا نیجریه و آمریکا را تحتتأثیر قرار خواهد داد.
استاد زلزلهشناسی گفت: پدیده «سوپر النینو» ممکن است موجب فعالیتهای لرزهای محلی در گسلهای دارای تنش بحرانی شود؛ اما نمیتوان رابطه مستقیم بین یک الگوی اقلیمی مانند «النینو» در بازهای کوتاه و وقوع زمینلرزهای بزرگ یا بالعکس برقرار کرد.
طبق آخرین گزارش رسمی مرکز پیشبینی اقلیمی آمریکا، احتمال وقوع یک النینوی بسیار قوی در پاییز و زمستان ۲۰۲۶-۲۰۲۷ بیش از ۹۰ درصد است. با اینهمه، به گفته رئیس مرکز اقلیم خشکسالی، بارشهای اخیر رشت هنوز تحت تأثیر «النینو» نبوده است
معاون وزارت نیرو با تأکید بر ضرورت آمادگی برای سناریوهای مختلف ناشی از پدیده النینو، از پایش مستمر هشدارهای هواشناسی، افزایش آمادگی برای مهار سیلابهای احتمالی و استفاده از ظرفیت سدها و منابع آب زیرزمینی خبر داد
سخنگوی صنعت آب کشور با اشاره به احتمال تأثیر پدیده النینو بر شرایط بارشی کشور، اظهار کرد: وقوع النینو بر اساس مطالعات و بررسیهای مراکز بینالمللی و ملی اثبات شده است، اما اینکه این پدیده لزوماً منجر به افزایش بارش شود، احتمالاتی است و نمیتوان آن را قطعی دانست.
النینو معمولا با افزایش بارندگی در جنوب آمریکا و دورههای خشکتر در بخشهایی از شمال این کشور همراه است. اما النینوی فعلی از این جهت استثنایی است که افزایش دمای منطقه نینو ۳.۴ از آستانه «ابرالنینو» عبور کرده است.
بر اساس چشمانداز فصلی سازمان جهانی هواشناسی (WMO) و خروجی مدلهای چندگانه اقلیمی، احتمال تداوم شرایط النینویی تا زمستان ۱۴۰۵ و اوایل ۱۴۰۶ مطرح شده است؛ شرایطی که در برخی مناطق جهان میتواند با تغییر مسیر سامانههای بارشی، افزایش رخدادهای بارشی حدی و تشدید مخاطرات هیدرومتئورولوژیک همراه باشد.
همزمان با مطرح شدن احتمال بارشهای فراتر از نرمال در پاییز امسال تحت تأثیر شرایط النینویی، وزارت نیرو برنامهریزی برای مواجهه با سناریوهای مختلف بارشی را در دستور کار قرار داده است؛ از پایش مستمر شرایط جوی و مدیریت مخازن سدها تا تقویت سامانههای پیشبینی و هشدار و هماهنگی دستگاههای مسئول، با هدف کاهش خسارات احتمالی بارشهای شدید.
النینوی ۲۰۲۷–۲۰۲۶ در حال تقویت است و شواهد علمی نشان میدهد که در برخی مناطق ایران میتواند زمینه افزایش بارش و در نتیجه افزایش خطر سیلاب را در ماههای پیشرو، بهخصوص در فصل پاییز سال۱۴۰۵ فراهم کند.
تابآوری در مقابل پدیدهای نظیر سیل نتیجه اقدامات میان و بلندمدت است؛ اما در همین زمان نیز میتوان با نصب سامانههای هشدار، وقوع سیل در مناطق خطرخیز را ۲۰ تا ۳۰دقیقه قبل از وقوع بحران پیشبینی کرد و با اطلاع به شهروندان از میزان تلفات جانی این بحران طبیعی کاست.
بر اساس اعلام سازمان هواشناسی بارشها تا نیمه بهمن ماه در کشور در شرایط نرمال و فراتر از آن قرار دارد، بهگونهای که از نیمه شهریور تا نیمه مهر (سپتامبر) بارش در زاگرس شمالی و میانی بیش از نرمال و در سایر مناطق در محدوده نرمال پیشبینی میشود.
استاد تمام پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی درخصوص پیامدهای سوپر النینو ۲۰۲۶ و در مقایسه با رخداد ۱۸۷۷–۱۸۷۸ و تاثیر آن بر مناطق گرمتر کره زمین و اقتصاد جهانی و همچنین شکل بروز آن در کشور ما توضیح داد.
به گفته مهدی زارع بارورسازی ابرها تولید ابر نمیکند، بلکه تلاش میکند از ابرهای موجود آب بیشتری بگیرد. وقتی ابری وجود ندارد یا ابر مناسب نیست، بارورسازی بیفایده است.
احمد طاهری، رئیس وقت مرکز ملی هوا و تغییراقلیم سازمان حفاظت محیطزیست، در تشریح وضعیت فلرهای خوزستان گفت: از کل مجموعه ۲۰ میلیارد مترمکعبی فلرینگ کشور، بیش از ۸ میلیارد مترمکعب مربوط به خوزستان است که تقریباً برابر ۴۰ درصد حجم کل فلرینگ کشور میشود.