سید حسن خمینی (متولد ۱ مرداد ۱۳۵۱ در شهر قم) روحانی، مدرس حوزه و چهره شناختهشده در فضای سیاسی و فرهنگی ایران است که به دلیل نسبت خانوادگی و فعالیتهای اجتماعی و دینی، شناخته شده است.
تولد و نسب خانوادگی سید حسن خمینی
او در خانوادهای روحانی و مؤثر به دنیا آمد؛ پدرش سید احمد خمینی و مادرش سیده فاطمه طباطبایی از خاندانهای سادات بودند. سید حسن نوه بنیانگذار جمهوری اسلامی، سید روحالله خمینی (ره) است، که همین ارتباط، نقش ویژهای در جایگاه اجتماعی او داشته است.
دوران کودکی و نوجوانی سید حسن
سید حسن دوران کودکیاش را بین قم و نجف گذراند و در کنار پدر بزرگ مادری و پدربزرگ پدری یعنی امام خمینی رشد کرد. او از اوایل انقلاب حضور در فضای دینی و سیاسی را تجربه کرده است.
تحصیلات ابتدایی و متوسطه
تحصیلات ابتدایی را در مدارس علوی نجف و سپس مدارس ۱۹ دی و پارس قم پشت سر گذاشت و دوره دبیرستان را در مدرسه نیکان تهران و بعد مدرسه حبیب ابن مظاهر جماران به پایان برد.
فعالیت در جبههها و دیپلم
در سال ۱۳۶۶ در حالی که در دوم دبیرستان بود، برای شرکت در جبهههای جنگ تحمیلی به عنوان بسیجی اعزام شد و پس از گذراندن سالها تحصیل متفرقه، دیپلم ریاضی را در سال ۱۳۶۹ دریافت کرد.
تحصیلات حوزوی و لباس روحانیت
سید حسن در سال ۱۳۶۸ وارد حوزه علمیه قم شد و چهار سال بعد، در حالی که هر دو پدر و پدربزرگش نقش راهنما داشتند، لباس روحانیت را پوشید. او سپس به تحصیلات عالی و تدریس در حوزه ادامه داد.
فعالیتهای آموزشی و تدریس
او از اوایل دهه ۱۳۷۰ تدریس مقدمات در مدارس حوزه را آغاز کرد و بعدها به تدریس دروس عالی و اصول پرداخت؛ از سال ۱۳۸۹ نیز تدریس خارج اصول را در مدرسه دارالشفای قم ادامه داده است.
مناصب سید حسن خمینی
پس از درگذشت پدرش سید احمد خمینی در سال ۱۳۷۳، به توصیه مقام معظم رهبری و بر اساس وصیت پدر، سید حسن به عنوان تولیت مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره) و تولیت حرم امام راحل منصوب شد — مسئولیتی که او را در مرکزِ فعالیتهای فرهنگی و دینی کشور قرار داده است.
عضویت در نهادهای علمی و دانشگاهی
سید حسن خمینی همچنین عضو هیئت امنای دانشگاه آزاد اسلامی و از اعضای هیئت موسس آن است که حضور او در مجامع علمی و دانشگاهی نیز موجب دیده شدن بیشتر نامش در رسانهها شده است.
حضور در عرصههای سیاسی
اگرچه او همچنان روحانی و مدرس حوزه است، اما در سالهای اخیر گزینه حضور در انتخابات مانند خبرگان رهبری و حتی انتخابات ریاست جمهوری نیز مورد توجه رسانهها و نخبگان سیاسی بوده است — هرچند برخی از این طرحها به دلایل مختلف اجرایی نشدهاند.
تفکر و گفتمان سیاسی
سید حسن خمینی در سخنانش بر اعتدال، احترام به حقوق مردم، وفاق اجتماعی و تاکید بر ارزشهای دینی در سیاست تأکید دارد و تلاش میکند نگاه دینی را در عرصه سیاست و اجتماع برجسته کند، بدون آنکه خود را صرفاً در ساختارهای حزبی محدود کند.
علاوه بر اقدامات دینی، او در مراسمهای فرهنگی، اجتماعی و حتی ورزشی حضور یافته و بر فرهنگ پهلوانی و نقش ارزشهای اخلاقی در جامعه سخن گفته است.
فعالیتهای او در عرصه سیاسی و اجتماعی گاهی با واکنشها و نقدهایی از سوی برخی رسانهها و گروهها همراه بوده است؛ موضوعاتی که خود تبدیل به اخبار و تیترهای پربازدید در رسانهها شدهاند.
سید حسن خمینی؛ میراثدار یک نام تاریخی
سید حسن خمینی با ترکیب نسب خانوادگی مهم، تحصیلات حوزوی، مدیریت فرهنگی و حضور در فضاهای سیاسی و اجتماعی، یکی از چهرههای برجسته در ایران معاصر است که نامش در برچسبهای خبری مرتبط با سیاست و دین به طور مداوم در صدر جستجوها قرار میگیرد.