چند ماه پیش در نخستین جلسات شورای شهر ششم و در جریان انتخاب شهردار جدید پایتخت باز بودن میکروفون و پخش سخنان چمران حاشیه آفرید. سهشنبه همین هفته نیز در جریان برگزاری دهمین نشست کمیسیون مشترک رسیدگی به طرح صیانت از فضای مجازی در مجلس تکرار شد.
رییس مجلس شورای اسلامی با اشاره به ارجاع طرح حمایت از کاربران در فضای مجازی به مرکز پژوهشهای مجلس تاکید کرد که قانونگذاری درحوزۀ فضای مجازی با در نظر گرفتن مطالبات مردم اثربخش خواهد بود.
در جلسه طرح صیانت یا همان"مسدودسازی فضای مجازی" سه نماینده مسئول کمیسیون مشغول لابی و طراحی جلسه برای ارسال یکی از دو طرح (!) آماده برای ارسال به مرکز پژوهشها هستند، ظاهرا آن طور که مشخص است هر ۳ نماینده در حال مهندسی جلسه و طراحی اقدامی برای حذف یک طرح و رای آوردن طرح مورد نظر خودشان به نام ارسال به مرکز پژوهشها هستند، ظاهرا حواسشان نیست، میکروفن آنها باز است و لابیها شنیده میشود! این صوت متعلق به دقایقی قبل از شروع رسمی جلسه روز گذشته کمیسیون طرح صیانت است.
وزیر ارتباطات در دیدار با رئیس مجلس نسخه جدیدی از طرح صیانت از کاربران در فضای مجازی ارائه داده است که گفته میشود ۳۰ درصد با طرح فعلی متفاوت است. این طرح که در اختیار رئیس مجلس قرار گرفته، هنوز منتشر نشده است.
طرح جدید و ناقص مجلس با عنوان صیانت از حقوق عامه در برابر حیوانات مضر و خطرناک با ایرادات قانونی و زیستشناختی بسیاری مواجه بوده و این سوال اساسی را مطرح میکند که چه کسی باید از حقوق حیوانات در برابر افرادی با طرز تفکر تدوینکنندگان این طرح صیانت کند؟
هشتمین جلسه کمیسیون مشترک طرح حمایت از حقوق کاربران در فضای مجازی در حالی برگزار شد که نمایندگان برخی از دستگاههای مرتبط و بخشهای خصوصی ذینفع در این جلسه حاضر شدند و به طرح دغدغه و مطالبات خود نسبت به این طرح پرداختند.
ضد و نقیضها در طرح صیانت یا همان طرح نمایندگان مجلس برای مسدودسازی اینترنت بسیار است. از یک سو از تأمین امنیت کاربران سخن میگویند، از سویی دیگر با ایجاد رانت برای اپلیکیشنهای ایرانی که حتی بدون اطلاع کاربران برای آنها حساب کاربری ایجاد میکنند شرایط ناامنی را بیش از گذشته فراهم خواهند کرد.
بحث فیلترینگ و محدودیت در پهنای باند از مشکلات مهم این طرح است که نگرانی بسیاری در میان مردم بهویژه دارندگان کسبوکارهای اینترنتی ایجاد کرده است، حال باید دید وزنه اصلاح طرح به کدام سو سنگین خواهد شد.
این روزها طرح صیانت از حقوق کاربران به یکی از دغدغههای مهم مردم به خصوص صاحبان کسب و کار تبدیل شده است. در حالی که تعداد امضاهای کارزار مخالفت با اجرای طرح صیانت از مرز یک میلیون نفر گذشته است رییس کمیسیون فرهنگی مجلس گفته است اگر ۱۰۰ میلیارد پیج هم ساخته شود ما کار خودمان را میکنیم.موافقین این طرح اجرای آن را در جهت حمایت از کسب وکارهای ایرانی فعال در فناوری ارتباطات میدانند در حالیکه مدیرعاملان کسبوکارهای رهبر و اصلی در زمینه بازاریابی دیجیتال ایران واکنشهای متفاوتی نشان دادهاند .
یکی از اعضای کمیسیون ویژه بررسی طرح حمایت از حقوق کاربران در فضای مجازی میگوید: قرار است موضوعاتی از جمله محدودسازی و کاهش پهنای باند به طور کامل از حیطهٔ طرح خارج شود.
نمایندگان مجلس شورای اسلامی در جلسه بررسی طرح صیانت، با انتقاد از نحوه اطلاعرسانی درباره این طرح، تاکید کردند که قرار نیست پلتفرمهایی مانند اینستاگرام بسته شود و مجلس تنها بهدنبال رفع خلاء قانونگذاری در این حوزه است تا مردم بتوانند پیگیر حقوق خود در فضای مجازی باشند.
مازنی با بیان اینکه اصل هشتاد و پنجی شدن طرح صیانت به بیاعتمادی دامن میزند، ادامه داد: کمیسیون مشترک یعنی نمایندگانی از کمیسیونهای مختلف جلسه میگذارند و هیچ خبری از جلسات و اظهارنظرها و بحثها منتشر نمیشود.
اینها البته که همه گمانهزنی است و تا جلسات کمیسیون مشترک بهطور رسمی آغاز نشده و نمایندگان گام به گام وارد بررسی این طرح جنجالی نشوند، نمیتوان با قطعیت درباره سرنوشت دسترسی میلیونها کاربر ایرانی به شبکههای اجتماعی و میزان محدودیت احتمالی که در پی تصویب این طرح بر فضای مجازی اعمال میشود و تیرگی و غلظت سایه این محدودیتها بر آزادی کاربران اظهارنظر کرد.
ایده چند نماینده به نام صیانت از فضای مجازی و ساماندهی پیامرسانها، نخستینبار مدتی قبل در صحن علنی مجلس یازدهم مطرح شد. برخی گفتند غیرعلنی و در کمیسیونهای تخصصی بررسی شود و نظرشان بر اصل هشتادوپنجمی شدنِ آن بود. بعد از کشوقوسهایی، حالا برخی نمایندگان از آغاز به کار کمیسیونی مشترک برای بررسی این طرح، از مهرماه خبر میدهند؛ آنهم در شرایطی که کرونا همچنان ادامه دارد و خیلیها برای نجات از این وضعیت اقتصادی به کسبوکار اینترنتی روی آوردهاند. اینترنت در دنیای امروز، یک امکان و آپشن محسوب نمیشود، بلکه ضرورتی همگانی است؛ ضرورتی که برای صاحبان مشاغلِ وابسته به آن، جنبه «حیاتی» دارد.